Nỗ lực chống khủng bố

Ngày 6/5, Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ chủ trì hội nghị cấp cao với lãnh đạo Afghanistan và Pakistan tại Washington. Hội nghị nhằm triển khai chiến lược mới chống khủng bố của Mỹ và nằm trong nỗ lực tăng cường quan hệ củng cố sự tin tưởng với hai quốc gia Nam Á này trong cuộc chiến chống Taliban và Al-Qaeda.

Hội nghị ba bên này diễn ra khi bất ổn ngày càng gia tăng ở cả Afghanistan lẫn Pakistan vởi tàn quân Taliban đang trỗi dậy và mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qaeda tiếp tục đe dọa nước Mỹ từ nơi ẩn náu an toàn của chúng dọc biên giới hai quốc gia Nam Á này.

Tại Afghanistan, những nỗ lực của Mỹ nhằm chế ngự làn sóng Taliban, trong đó có cả ý định đàm phán trực tiếp với các thành viên của tổ chức này, chưa mang lại kết quả nào. Trong khi đó, mức độ bạo lực gia tăng với các vụ bắt cóc con tin, đánh bom liều chết nhằm vào quân chính phủ và lực lượng liên quân đang đồn trú tại đây. Mới đây, Taliban còn tuyên bố phát động từ ngày 30/4 một đợt tấn công mạnh mẽ mang tên Nasrat – Chiến thắng. Chiến dịch này gồm các cuộc phục kích, đánh bom ven đường và tấn công liều chết nhằm vào quân đội nước ngoài, phái bộ ngoại giao, đoàn xe quân sự, các quan chức, nghị sĩ quốc hội và nhân viên an ninh.

Trong khi đó, tình hình tại nước láng giềng Pakistan cũng không sáng sủa, nếu không muốn nói là trở nên cấp bách. Taliban hiện đang kiểm soát toàn bộ khu vực dọc biên giới Afghanistan – Pakistan. Cùng với các cuộc tấn công khủng bố, trong đó có các cuộc tấn công vào các đoàn xe hậu cần của liên quân cho chiến trường Afghanistan, một vài phe nhóm của Taliban đã liên kết thành một mặt trận thống nhất gây bất ổn, nhằm làm tê liệt chính quyền Islamabad.

Đỉnh điểm là cuối tháng 4 vừa qua, Taliban đã áp sát, chỉ còn cách thủ đô Islamabad 100 km, sau khi ngang nhiên đánh chiếm huyện Buner thuộc vùng Tây Bắc Pakistan, nhằm mở rộng phạm vi hoạt động cũng như phạm vi áp đặt Luật Hồi giáo Shariah. Mặc dù sau đó, quân chính phủ đã mở một chiến dịch truy quét quân Taliban ở huyện này nhưng như nhận định của Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari: “Sự trỗi dậy của Taliban và đằng sau đó là lực lượng Al-Qaeda đang trở thành một thách thức nghiêm túc đối với chính phủ”.

Còn đối với Mỹ, việc Taliban áp sát thủ đô Islamabad không chỉ làm gia tăng mối lo ngại về sự bất ổn của Pakistan – nước đồng minh giữ vai trò quan trọng trong việc bình ổn tình hình Afghanistan - mà còn về độ an toàn của kho vũ khí hạt nhân Pakistan, bất chấp những đảm bảo của chính quyền của Tổng thống Asif Ali Zardari.

Trong bối cảnh đó, cuộc gặp tay ba giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama và hai người đồng cấp Hamid Karzai của Afghanistan và Asif Ali Zardari của Pakistan vào ngày 6/5 tại Washington chính là nhằm tìm kiếm sự hợp tác tích cực của chính quyền hai quốc gia Nam Á, đảm bảo cho việc triển khai thành công chiến lược mới của chính quyền Mỹ nhằm thay đổi hoàn toàn cuộc chiến ở Afghanistan. Theo chiến lược mới này, Pakistan được đặt vào trọng tâm cuộc chiến chống Al-Qaeda với nhiệm vụ xóa sổ các nơi ẩn náu của phiến quân; Mỹ không chỉ điều thêm hàng nghìn quân tới Afghanistan và tăng cường những nỗ lực dân sự để xây dựng nước này, trong đó có việc đào tạo cũng như huấn luyện lực lượng quân đội và cảnh sát.

Tuy nhiên, chiến lược đặt ra là như vậy, còn việc thực hiện xem ra khó khăn khi mà tại Afghanistan, cuộc bầu cử Tổng thống đang tới gần và bản thân Tổng thống Hamid Karzai không còn được Mỹ và phương Tây đánh giá cao như trước. Trong khi đó, quan hệ giữa Washington và Islamabad cũng không mấy mặn mà bởi sự thiếu tin tưởng lẫn nhau và việc giới chức Pakistan từng bày tỏ sự giận dữ trước tuyên bố của phương Tây cho rằng họ không tích cực trong việc chống lại Taliban ở vùng biên giới giáp với Afghanistan.

Bởi vậy, cuộc họp thượng đỉnh ngày 6/5 tại Washington chỉ có thể coi như sự khởi đầu của việc cải thiện mối quan hệ đồng minh và tái khẳng định sự tin tưởng cũng như sự ủng hộ của Mỹ với chính quyền hai nước Afghanistan và Pakistan./.