Nội bộ Israel chia rẽ bởi chiến tranh tại dải Gaza

Hơn 2 tuần sau khi mở chiến dịch quân sự vào dải Gaza, nội bộ chính quyền Israel đang có dấu hiệu chia rẽ về việc có nên tiếp tục cuộc chiến hay không.

Mâu thuẫn nội bộ đã diễn ra công khai trong chính quyền Israel khi Thủ tướng nói “có” còn Ngoại trưởng và Bộ trưởng Quốc phòng nói “không” với việc leo thang chiến tranh.

Thực tế này đã được dự báo từ trước, mà chủ yếu dựa vào vị thế đang khác nhau giữa 3 quan chức chóp bu trong bộ máy chỉ đạo chiến tranh của Israel. Thủ tướng Ehud Olmert - người chắc chắn sẽ rời bỏ vị trí lãnh đạo chính phủ sau cuộc bầu cử vào tháng 2 này - dường như cảm thấy không còn gì để mất, không phải chịu một sức ép nặng nề và tự do hơn trong hành động.

Thậm chí ông Olmert còn coi việc mở cuộc chiến tại dải Gaza là cơ hội cuối cùng để “chuộc lỗi”. Sau những tai tiếng về vụ tham nhũng ở trong nước và thất bại sau cuộc tấn công Hezbollah ở Lebanon năm 2006, ông Olmert muốn sử dụng cơ hội này để chứng tỏ với người dân Israel rằng ông vẫn là một nhà lãnh đạo tốt có thể giúp gạt bỏ mối lo ngại về an ninh từ phía Hamas nhằm vào Israel.

Để làm được điều đó, ông Olmert phải ủng hộ việc leo thang chiến tranh để triệt phá nhiều hơn các cứ điểm cùng các lãnh đạo cấp cao của Hamas tại dải Gaza. Trong khi đó, Ngoại trưởng Livni và Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak là hai ứng cử viên cho cuộc bầu cử vào tháng 2 tới và cuộc chiến tại dải Gaza đang và sẽ tác động tiêu cực đến họ nếu Israel không ngừng chiến.

Cuộc chiến kéo dài 2 tuần cộng thêm 2 tuần không kích trước đó làm thiệt mạng gần 1.000 người Palestine, đẩy dải Gaza vào cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng đã làm suy giảm nặng nề hình ảnh của Israel trong khi lại chưa hiệu quả trong mục tiêu được đề ra là làm suy yếu Hamas.

Nhiều người dân Israel ban đầu ủng hộ cuộc tấn công đã đặt kỳ vọng quân đội Israel sẽ “đánh nhanh, thắng nhanh” ít gây thương vong cho dân thường Palestine cũng như cho chính quân đội Israel và đạt mục đích chấm dứt việc Hamas bắn rocket vào Israel.

Tuy nhiên, gần 2 tuần đã trôi qua, Hamas vẫn phản công mạnh mẽ và quân đội Israel đứng trước nguy cơ sa lầy tại dải Gaza, các cuộc biểu tình chống Israel mở rộng ở nhiều nơi trên thế giới khiến ngày càng nhiều người Israel ủng hộ việc ngừng bắn.

Chiến thắng trong cuộc chiến tranh này dường như là không thể với Israel, mà ngược lại, nhiều nhà phân tích còn khẳng định cuộc chiến đã làm gia tăng sức mạnh cho các nhóm vũ trang Hồi giáo trong lòng các nước A rập như lực lượng duy nhất có khả năng chống lại Mỹ và Israel. Thực tế này có thể làm suy giảm sự ủng hộ của cử tri cho bà Ngoại trưởng Livni cũng như Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak trước thủ lĩnh đảng đối lập Netanyahu - hiện không tham gia vào các quyết định chiến tranh.

Khi ủng hộ việc mở chiến dịch quân sự, bà Livni và ông Barak đều muốn chứng tỏ là những nhà lãnh đạo “quyết đoán” mà Israel đang cần. Nhưng tình hình bất lợi hiện nay khiến họ phải quay sang ủng hộ việc ngừng bắn, để lại chứng tỏ mình là người biết dừng lại đúng lúc.

Trong bối cảnh các nước Arập mà điển hình là Ai Cập kêu gọi Israel và Hamas ký thỏa thuận ngừng bắn đồng thời phía Hamas cũng tuyên bố mong muốn có thỏa thuận này, quan điểm của bà Livni và ông Barak là “hợp thời, hợp thế”. Họ cũng phải chuẩn bị cho mình một thế đứng cần thiết để trong trường hợp trở thành vị Thủ tướng mới của Israel, có thể dễ ăn dễ nói hơn trong các cuộc đàm phán tương lai với các nước A rập cũng như với các bên trung gian là Mỹ, châu Âu…

Trong mâu thuẫn nội bộ này, quan điểm ủng hộ leo thang chiến tranh của ông Olmert cũng yếu thế hơn bởi một lẽ giản đơn: ông xuất thân từ phe dân sự, trong khi chính quân đội Israel bây giờ cũng nghiêng về khả năng ngừng bắn. Quân đội Israel đang phải hứng chịu những thương vong đáng kể trong khi biết chắc không thể đạt được cái đích cuối cùng là tiêu diệt Hamas. Họ hiểu rằng khôn ngoan hơn cả là nên dừng chiến dịch quân sự tại dải Gaza như một đòn cảnh cáo đối với Hamas hơn là cố gắng trong tuyệt vọng để tiêu diệt nhóm vũ trang đã tồn tại lâu đời và có lực lượng trải rộng không chỉ ở Palestine mà ở nhiều quốc gia láng giềng.

Nhiều quan chức trong ban lãnh đạo Israel cũng cho rằng không nên kéo dài chiến tranh qua thời điểm ông Obama nhậm chức Tổng thống Mỹ. Bởi vị Tổng thống mới của nước Mỹ sẽ không thể đứng về phía Israel - khi Tel Aviv đã trở thành nhân tố “hiếu chiến” trong mắt cộng đồng quốc tế.

Có một lối thoát cho giới lãnh đạo chiến tranh ở Israel hiện nay, xuất phát từ chính mục tiêu mập mờ của cuộc chiến. Rút kinh nghiệm từ bài học Lebanon 2006, khi bắt đầu chiến dịch quân sự ở dải Gaza, Israel chỉ nêu chung chung mục đích là triệt tiêu khả năng bắn rocket của Hamas sang Israel chứ không tuyên bố sẽ tiêu diệt tận gốc nhóm này.

Vì lẽ đó, nếu Israel dừng chiến sự vào lúc này, họ sẽ không bị mất mặt. Rõ ràng, ủng hộ một thỏa thuận ngừng bắn vào lúc này là giải pháp khôn ngoan hơn cả mà chính phủ Israel nên nhất trí thực hiện./.