Nông nghiệp Pháp trong cơn khủng hoảng

Hàng ngàn chiếc “công nông” nối đuôi nhau tiến vào thành phố Paris gây tắc nghẽn giao thông trong nhiều tiếng đồng hồ, hàng triệu lít sữa nhuộm trắng cả cánh đồng, những con bò, cừu dưới chân tháp Effeil..., đó là những hình ảnh những người nông dân Pháp thể hiện thời gian gần đây nhằm mục tiêu báo động chính quyền Pháp về cơn khủng hoảng của ngành nông nghiệp nước này.

Cuộc biểu tình của nông dân Pháp ở khu vực tháp Effeil

Nằm trong số những nông dân lái “công nông” vào Paris trong một cuộc diễu hành mới đây, ông Antoine Minard sống ở làng Theuvy, cách Paris hơn 100 km, cũng chịu chung cảnh khó khăn của nông dân Pháp hiện nay. Hai vợ chồng ông Minard sở hữu khoảng 5 ha đất nông nghiệp, trồng nhiều loại cây khác nhau như lúa mỳ, cây cải dầu, củ cải đường, khoai tây, cỏ..., nhưng trừ chi phí nhân công, tiền lãi ngân hàng và các chi phí khác, thu nhập của gia đình ông bà Minard cũng không còn bao nhiêu. Ông Minard cho biết: “Khó khăn nhất đối với chúng tôi hiện nay là sự biến động của giá nông sản, khiến thu nhập trở nên bấp bênh. Các trang trại lớn, nhỏ trước sự biến động giá liên tục, cũng sẽ đều phải chịu cảnh khó khăn và thậm chí là không thể tồn tại”.

Theo thống kê chính thức, thu nhập bình quân của nông dân Pháp đã giảm 34% trong năm 2009; ở một số lĩnh vực cụ thể như ngành trồng ngũ cốc hay nuôi bò sữa, mức suy giảm thu nhập thậm chí còn lớn hơn, dao động trên dưới 50%. Một số chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp còn cảnh báo nếu không có những giải pháp hữu hiệu, 1/3 số trang trại lớn của Pháp sẽ biến mất vào năm 2011.

Ngoài vấn đề thu nhập, ông Antoine Minard cho rằng nông dân Pháp còn phải đối mặt với những ràng buộc phức tạp khác như thủ tục hành chính quá nhiều hay những quy định về môi trường quá chặt chẽ mà không đáng có. Thêm vào đó, nếu Chính sách nông nghiệp chung (PAC) của châu Âu bị sửa đổi vào năm 2013 như dự kiến, các khoản hỗ trợ dành cho nông dân Pháp sẽ giảm. Hiện tại, ngành nông nghiệp Pháp được nhận tới 20% ngân sách hỗ trợ của Liên minh châu Âu, tương đương 10 tỷ euro/năm.

Máy móc nông nghiệp do các hộ nông dân góp tiền mua và dùng chung

Đối mặt với khó khăn, đương nhiên nông dân Pháp phải tìm cách thích ứng. Như trong trường hợp gia đình ông bà Minard, nhiều sáng kiến khác nhau được áp dụng nhằm giảm chi phí, tăng năng suất. Chẳng hạn, ông bà Minard và 5 hộ gia đình khác trong làng tập hợp với nhau thành lập một hợp tác xã.

Các hộ này chung nhau các loại máy móc sản xuất đắt tiền và cùng thuê chung một kỹ sư bảo dưỡng máy móc. Nông dân nào có kinh nghiệm về loại cây trồng nào sẽ được đề nghị chăm sóc loại cây trồng đó của các hộ khác. Ngoài ra, các tiến bộ kỹ thuật cũng được gia đình nhà Minard áp dụng rất triệt để.

Ông Minard thăm cánh đồng trông cây cải dầu

Từ vài năm qua, ông bà Minard đã thuê bao hình ảnh vệ tinh của một doanh nghiệp châu Âu và sử dụng những hình ảnh vệ tinh này để xác định các khu vực trên cánh đồng cần sử dụng nhiều hay ít các loại thuốc bảo vệ thực vật. Một phần mềm máy tính giúp điều tiết số lượng thuốc được phun trên từng khu vực của cánh đồng, qua đó vừa giảm chi phí mua thuốc vừa giúp bảo vệ môi trường.

Với những nỗ lực thích ứng với bối cảnh mới, cho dù vẫn còn rất nhiều băn khoăn, nhưng ông Minard vẫn bày tỏ tin tưởng: “Ở Pháp, đặc biệt là khu vực mà chúng tôi sinh sống, điều kiện đất đai và tự nhiên rất phù hợp cho các hoạt động nông nghiệp. Về lâu về dài, dân số ngày càng tăng, đương nhiên sẽ cần nông dân như chúng tôi để nuôi sống thế  giới”.

Năm 2009, ngành nông nghiệp Pháp đạt sản lượng tương đương 62 tỷ euro, đứng đầu châu Âu và thứ 3 thế giới. Để ngành nông nghiệp Pháp giữ được vị thế như trước đây và hiện tại, ông Minard cho rằng, nền nông nghiệp Pháp sẽ phải thích ứng rất tốt. Số lượng nông dân Pháp sẽ ít đi và năng suất sẽ phải gia tăng. Dù thế nào, theo ông Minard, ngành nông nghiệp Pháp vẫn có một tương lai phía trước./.