OPCW xác nhận việc tiêu hủy đạn dược hóa học tại Syria
VOV.VN - Ngày 3/9, lần đầu tiên kể từ năm 2014, Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học (OPCW) xác nhận việc tiêu hủy đạn dược hóa học tại Syria.
Dấu mốc này không chỉ đánh dấu bước tiến mới trong tiến trình giải trừ vũ khí hóa học tại quốc gia Trung Đông, mà còn cho thấy những nỗ lực của chính quyền Syria trong việc từng bước xử lý một trong những di sản an ninh nguy hiểm còn lại từ thời cựu Tổng thống Bashar al-Assad.
Theo Liên hợp quốc, sau đợt làm việc của Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học hồi tháng 5, Syria đã bổ sung vào bản khai báo ban đầu một cơ sở sản xuất vũ khí hóa học, một loại hóa chất được sử dụng trong sản xuất chất độc thần kinh, các loại đạn dược hóa học rỗng cùng hai cơ sở lưu trữ những vật liệu mới được phát hiện.
Phát biểu tại Liên hợp quốc hôm qua, bà Izumi Nakamitsu, đại diện cấp cao của Liên hợp quốc về các vấn đề giải trừ quân bị cho biết: “Tiếp theo đợt triển khai của Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học vào tháng 5 năm 2026, Cộng hòa Arab Syria đã đệ trình các nội dung sửa đổi cho bản khai báo ban đầu của mình vào tháng 6/2026. Syria đã khai báo thêm một cơ sở sản xuất vũ khí hóa học, một loại hóa chất mới được phát hiện dùng trong sản xuất chất độc thần kinh, cùng các loại đạn dược hóa học rỗng”.
Đến tháng 8, các thanh sát viên Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học tiếp tục tới Syria để xác minh quá trình tiêu hủy. Kết quả cho thấy số lượng thực tế phù hợp với các khai báo mới, đồng thời xác nhận 42 quả bom thả từ trên không đã được tiêu hủy hoàn toàn và không thể phục hồi.
Đây là lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ Tổ chức Cấm Vũ khí Hóa học xác nhận việc tiêu hủy loại đạn dược này tại Syria. Quan trọng hơn, hoạt động đang được tiến hành trong khuôn khổ giám sát và xác minh quốc tế, từ khâu khai báo, kiểm kê cho tới xử lý các vật liệu và cơ sở liên quan.
Đối với Syria, đây là một quá trình không đơn giản. Những vật liệu được phát hiện nằm trong phần còn lại của chương trình vũ khí hóa học hình thành từ thời chính quyền trước, buộc chính quyền hiện nay phải vừa xác định quy mô, vừa bảo đảm an toàn, đồng thời phối hợp với OPCW để xử lý theo các nghĩa vụ quốc tế.
Đại sứ Syria tại Liên hợp quốc Ibrahim Olabi nhấn mạnh: “Mục tiêu của chúng tôi là bảo vệ người dân Syria để ngăn chặn việc các loại vũ khí này rơi vào tay kẻ xấu. Tuy nhiên, thông qua công việc này, chúng tôi cũng đang bảo vệ cả thế giới và khu vực. Mỗi địa điểm được đảm bảo an toàn, mỗi loại đạn dược được xác định và xử lý, không chỉ giúp loại bỏ mối nguy hại đối với Syria mà còn đối với toàn thế giới”.
Tiến trình này vẫn còn nhiều việc phải làm. Đại diện Syria cho biết các hoạt động tìm kiếm và tiêu hủy đã có thời điểm bị gián đoạn do tình hình an ninh, trong khi chính quyền nước này cũng đang chuẩn bị xét xử những người bị nghi có liên quan tới chương trình vũ khí hóa học trước đây.
Tuy nhiên, việc Syria chủ động bổ sung khai báo, mở cửa cho thanh sát quốc tế và bắt đầu tiêu hủy những loại đạn dược mới được phát hiện cho thấy một bước chuyển đáng chú ý.
Từng cơ sở được xác minh, từng loại đạn dược được kiểm kê và tiêu hủy đang giúp Syria từng bước xử lý một di sản đặc biệt nguy hiểm của quá khứ. Và trong một khu vực vẫn còn nhiều bất ổn, việc thu hẹp nguy cơ từ vũ khí hóa học cũng đồng nghĩa với việc loại bỏ thêm một mối đe dọa đối với an ninh không chỉ của Syria mà của cả khu vực.