Phương Tây hay Iran phải chịu hậu quả của lệnh cấm vận dầu mỏ?
Giới phân tích cho rằng, lệnh cấm vận mới sẽ kìm hãm kinh tế Iran chứ không làm tê liệt nền kinh tế nước này
- Israel sẽ giám sát lệnh trừng phạt của EU đối với Iran
- Iran tìm kiếm thị trường tiêu thụ dầu mỏ ngoài châu Âu
- Iran tập trận tên lửa
Ngày 1/7, lệnh cấm vận dầu mỏ của Liên minh châu Âu (EU) nhằm vào Iran chính thức có hiệu lực. Cả Liên minh châu Âu và Iran đều khẳng định lệnh cấm này sẽ không gây ảnh hưởng đến nền kinh tế của hai bên, nhưng trên thực tế “cái giá phải trả” cho lệnh cấm này là không nhỏ.
Giá dầu thế giới được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong những ngày tới trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang phụ thuộc nhiều vào nguồn năng lượng này. Trong khi đó, nền kinh tế Iran cũng sẽ chịu tác động do ảnh hưởng của lệnh cấm vận có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
 |
| Biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với các công ty mua dầu của Iran bao gồm cả việc cắt các nguồn nguyên liệu cho các công ty hàng không và vận tải biển của Iran (Ảnh: AFP) |
Ông Qasemi cho biết, “dầu mỏ của Iran có những thị trường tiêu thụ riêng; chính phủ Iran đã nghiên cứu mọi giải pháp ứng phó với các lệnh trừng phạt của phương Tây. Mặt khác, trước khi Liên minh châu Âu áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Iran, lượng dầu xuất khẩu sang thị trường khối này chỉ chiếm 18% tổng khối lượng dầu mà Iran xuất khẩu sang các nước trên toàn thế giới".
Trên thực tế, Iran hiện nay là nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), 80% doanh thu hàng năm của nước này là từ xuất khẩu dầu thô. Phía Iran cũng đã từng đưa ra cảnh báo giá dầu sẽ leo thang lên mức 150 USD/thùng nếu phương Tây áp đặt lệnh cấm xuất khẩu dầu mỏ đối với Iran và chính các nước này phải chịu thiệt hại nặng nhất chứ không phải Iran.
Tuy nhiên, Iran cũng chịu thiệt hại không nhỏ. Một số quan chức Iran thừa nhận, xuất khẩu dầu đã giảm khoảng 20%. Cùng với giá dầu giảm nhiều trong thời gian gần đây, thu nhập cứng của Iran sụt giảm nghiêm trọng và có thể có tác động lâu dài ảnh hưởng đến khả năng sản xuất của nước này.
Các nhà phân tích cho rằng, những cấm vận mới với quy mô và phạm vi chưa từng có tiền lệ sẽ kìm hãm kinh tế Iran nhưng không làm tê liệt nền kinh tế nước này. Tuy nhiên, các lệnh cấm vận thực tế đang tác động lên đời sống hàng ngày của người dân. Giá trái cây, đường, thịt, cùng các sản phẩm chủ yếu khác đã tăng vọt lên gấp ba, bốn lần.
Một lái xe taxi tại thủ đô Tehran cho biết: “Nghề nghiệp của tôi cho phép tôi thường xuyên tiếp xúc với các giới trong xã hội. Có người nói rằng, lệnh trừng phạt của phương Tây sẽ khiến giá cả trong nước của Iran leo thang, ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Nhưng cũng có người cho rằng, các biện pháp trừng phạt đó làm cho chúng tôi tự chủ hơn trong một số lĩnh vực kinh tế”.
Các nhà phân tích kinh tế cũng cho rằng, Iran sẽ không khuất phục trước các biện pháp trừng phạt của phương Tây, bởi nước này có quyền lợi chính đáng trong việc phát triển hạt nhân vì mục đích hòa bình.
Nhà kinh tế Jamshid Edalatian nhận định: “Lâu nay các biện pháp trừng phạt của phương Tây đều không mang lại hiệu quả. Iran sẽ không chấp nhận các điều kiện đi ngược lại với lợi ích quốc gia của mình. Do đó, chúng tôi không khuất phục trước sức ép của phương Tây”.
Theo các nhà phân tích, các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với lĩnh vực dầu mỏ của Iran sẽ khiến giá dầu thô càng tăng cao và điều này sẽ ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ, vì Mỹ là nước tiêu thụ dầu mỏ nhiều nhất thế giới. Nếu chính phủ Mỹ không thể kiểm soát việc leo thang của giá dầu trong nước, đà phục hồi của nền kinh tế nước này sẽ bị chững lại. Vấn đề này cũng đang nổi lên như một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với triển vọng tái đắc cử của Tổng thống Mỹ Barack Obama.
Ông Fatih Birol, chuyên gia kinh tế của Cơ quan năng lượng quốc tế, thì cho rằng, EU sẽ là khu vực dễ bị tổn thương. Giá dầu cao đang trở thành một trong những vấn đề lớn nhất mà Liên minh châu Âu phải đối mặt./.