Quan hệ Ai Cập-Israel trước những thách thức mới
Israel và Ai Cập đều có những lý do chiến lược để tôn trọng Hiệp ước hòa bình của họ.
Việc Ai Cập có Tổng thống phe Hồi giáo đầu tiên đã đặt ra những thách thức mới về tương lai quan hệ giữa Israel và Ai Cập. Từ thực tế này, một câu hỏi đặt ra là liệu Hiệp ước hòa bình Israel - Ai Cập còn tiếp tục được thực hiện, vì đây là một nền tảng cho sự ổn định trong khu vực Trung Đông.
Các nhà phân tích chính trị ở khu vực có cái nhìn khá lạc quan về quan hệ Ai Cập - Israel. Bởi thực tế, Israel và Ai Cập đều có những lý do chiến lược để tôn trọng hiệp ước hòa bình của họ, vốn đã được củng cố nhờ sự viện trợ của Mỹ.
Đối với Israel, hiệp ước hòa bình với Ai Cập chính là một động lực nhằm phát triển thương mại, các mối quan hệ văn hóa, du lịch và hợp tác trong kinh doanh cũng như nông nghiệp.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mới đây cho biết, trong tương lai Israel sẽ hợp tác với chính phủ mới của Ai Cập do Tổng thống người Hồi giáo M.Mursi đứng đầu. “Ai Cập đã bầu một vị Tổng thống mới. Israel đánh giá cao tiến trình dân chủ ở Ai Cập và tôn trọng những kết quả này. Chúng tôi hi vọng tiếp tục làm việc với chính phủ mới trên cơ sở hiệp ước hòa bình của 2 bên. Tôi tin rằng hòa bình rất quan trọng đối với cả Israel cũng như Ai Cập. Tôi tin rằng hòa bình là lợi ích sống còn đối với 2 nước và tôi tin rằng hòa bình là nền tảng của sự ổn định trong khu vực”, ông Netanyahu nói.
Còn về phía Ai Cập, họ cũng sẽ có sự lựa chọn thận trọng giữa việc tiếp tục hiệp ước hòa bình với Israel hay để mất các khoản viện trợ đầu tư khổng lồ từ Mỹ và phương Tây. Hơn nữa, đối với đa số người dân Ai Cập bây giờ, hiệp ước với Israel không phải là mối quan tâm hàng đầu của họ, bởi cái họ cần là một thế chế chính trị được cải cách để giúp đất nước vượt qua được bất ổn hiện nay.
Tuy nhiên, quan hệ Israel và Ai Cập cũng sẽ đứng trước nhiều thử thách mới. Trong một bài phát biểu mới đây, Tổng thống mới đắc cử của Ai Cập, ông M.Mursi mặc dù lên tiếng cam kết tôn trọng các cam kết quốc tế, trong đó bao gồm cả hiệp ước hòa bình năm 1979 với Israel.
Ông cũng cho rằng, đây là thỏa thuận một chiều vì trên thực tế Israel đã không tuân theo cam kết nhằm tiến tới hòa bình bền vững hơn tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là các chính sách của nước này đối với người Palestine.
Người dân Ai Cập cũng đã lên án hiệp ước này như một hậu quả còn để lại dưới thời cựu Tổng thống Hosni Mubarak và vì thế, Israel đã trở thành nguyên nhân của nhiều cuộc biểu tình phản đối trên đường phố Ai Cập trong thời gian vừa qua.
Đó còn chưa kể, các quan hệ đối ngoại của Ai Cập cũng sẽ có nhiều thay đổi, đặc biệt liên quan tới phong trào Hồi giáo Hamas của Palestine ở Gaza, vốn bị Israel và Mỹ liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu chính phủ Ai Cập là đồng minh với phong trào Hồi giáo Hamas, Israel sẽ không thể dễ dàng mà đáp trả các vụ tấn công bằng rocket từ Dải Gaza, như nước này vẫn từng làm trong những năm ông Mubarak cầm quyền. Vì thế, Israel có thể sẽ phải điều chỉnh lại các chính sách tiếp cận thân thiện hơn với các lực lượng Hồi giáo trong khu vực.
Các nhà phân tích Israel dự đoán rằng, tương lai mối quan hệ giữa chính phủ Israel và chính phủ mới của Ai Cập khả năng sẽ khá lạnh nhạt, bởi sự phản đối vốn đã tồn tại từ lâu của phong trào Anh em Hồi giáo đối với Israel, và những vấn đề mâu thuẫn giữa Israel với Palestine. Song nếu như Israel có thể đạt được tiến bộ trong việc giải quyết xung đột với người Palestine, việc này có thể sẽ giúp phá tan mối quan hệ đóng băng giữa Israel và Ai Cập, đồng thời mang lại những ảnh hưởng tích cực cho toàn bộ khu vực Trung Đông./.