Chuyến đi khởi động đối thoại

Đây là một động thái tích cực từ phía Mỹ nhằm khởi động đối thoại Washington - Bình Nhưỡng. 

Dự kiến tại Bình Nhưỡng, ông Stephen Bosworth sẽ gặp Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Kang Sok Ju, được coi là nhà chiến lược hạt nhân chóp bu của CHDCND Triều Tiên. Đây là cuộc đối thoại song phương đầu tiên giữa Mỹ và CHDCND Triều Tiên kể từ khi Tổng thống Mỹ B.Obama nhậm chức hồi tháng 1 năm nay.

Chuyến đi CHDCND Triều Tiên của đặc phái viên Stephen Bosworth là động thái tiếp nối một loạt các nỗ lực của các bên liên quan nhằm đưa Bình Nhưỡng trở lại bàn đàm phán sáu bên về giải giáp hạt nhân, bị ngưng trệ từ hồi tháng 4 khi nước này tuyên bố rút khỏi các cuộc đàm phán sau khi bị HĐBA LHQ chỉ trích về vụ thử vệ tinh. Trước đó, đã diễn ra các hoạt động ngoại giao con thoi nhằm thuyết phục Bình Nhưỡng nối lại đàm phán, trong đó phải kể đến các chuyến thăm CHDCND Triều Tiên của các quan chức Trung Quốc như Thủ tướng Ôn Gia Bảo, Uỷ viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng Lương Quang Liệt, cũng như của Chủ tịch Thượng viện Nga Sergey Mironov và của một nhóm chuyên gia Mỹ về vấn đề Triều Tiên.

Trước chuyến đi Bình Nhưỡng này của ông Stephen Bosworth, cả phía Mỹ lẫn phía CHDCND Triều Tiên đã đưa ra những động thái tích cực, trong đó phải kể đến chuyến đi Mỹ của Phó trưởng đoàn đàm phán về chương trình hạt nhân của CHDCND Triều Tiên Ri Gun cuối tháng 10 vừa qua.

Trước đó, tại Đại hội đồng LHQ, CHDCND Triều Tiên đã lần đầu tiên đưa ra quan điểm về chương trình hạt nhân của nước này, theo đó Mỹ phải thay đổi chính sách đối với nước này. Bình Nhưỡng coi đây là điều kiện để tiến hành đàm phán về phi hạt nhân hoá bán đảo Triều Tiên và mong muốn xúc tiến việc thay thế Hiệp định đình chiến bằng một hiệp ước hoà bình, không xâm phạm lẫn nhau. Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cũng tuyên bố Washington sẽ xem xét việc bình thường hóa quan hệ và thông qua hiệp ước hòa bình với CHDCND Triều Tiên, nếu Bình Nhưỡng cam kết từ bỏ chương trình hạt nhân.

Chuyến đi Bình Nhưỡng lần này của đặc phái viên Stephen Bosworth chính là động thái tích cực tiếp theo mà theo như  lời Ngoại trưởng Hillary Clinton, đó là nhằm chuyển thông điệp rất rõ ràng của Mỹ về một “gói toàn diện”, trong đó Bình Nhưỡng sẽ được hưởng những lợi ích đáng kể nếu cam kết từ bỏ chương trình hạt nhân, và những bất lợi nếu nước này không từ bỏ hạt nhân.

Về phần mình, CHDCND Triều Tiên cũng muốn sử dụng chuyến đi này của đặc phái viên Stephen Bosworth như một cơ hội để đàm phán chấm dứt quan hệ thù địch và bình thường hoá quan hệ song phương. Tuy nhiên, tất cả những động thái đó không có nghĩa là mọi việc sẽ diễn ra suôn sẻ. Xét về tuyên bố của cả Washington lẫn Bình Nhưỡng, có thể thấy vẫn là những đề nghị kèm theo điều kiện, nghĩa là bên này vẫn mong chờ phía bên kia có bước đi trước.

Đối với CHDCND Triều Tiên, Mỹ phải thay đổi chính sách rồi mới tiến hành đàm phán về vấn đề hạt nhân. Với Mỹ, việc xem xét bình thường hoá quan hệ phải đi sau cam kết từ bỏ hạt nhân của CHDCND Triều Tiên. Đó là chưa nói đến yếu tố Hàn Quốc, đồng minh của Mỹ, trong tiến trình nói trên.

Một tuần trước chuyến đi Bình Nhưỡng của ông Stephen Bosworth, Ngoại trưởng Hàn Quốc Yu Muyng-hwan đã tuyên bố, Seoul sẽ không chấp nhận bất cứ hiệp ước hoà bình nào giữa Mỹ và nhấn mạnh một hiệp ước hòa bình chỉ được thông qua sau khi CHDCND Triều Tiên hoàn tất tiến trình phi hạt nhân hóa không thể đảo ngược và có thể kiểm chứng. Trong khi đó, tiến trình này không phải dễ dàng, bởi nó đòi hỏi phải có sự tin tưởng và nhượng bộ lẫn nhau, và phải tìm ra được một giải pháp hợp lý, trước hết là giải pháp cho phép khôi phục lại các cuộc đàm phán sáu bên.

Hãy còn quá sớm để kỳ vọng đối thoại Mỹ - Triều lần này mang lại kết quả rõ rệt. Nhưng dù sao, chuyến đi Bình Nhưỡng của đặc phái viên Stephen Bosworth cũng báo hiệu sự khởi động đối thoại Mỹ - Triều cũng như sự khởi động tiến trình giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên./.