Cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ: Tìm tiếng nói chung

Ngày 3/11, các quan chức cấp cao của Liên minh Châu Âu (EU) đến Washington thảo luận với Tổng thống nước chủ nhà Barak Obama về một số vấn đề toàn cầu.

Thủ tướng Thụy Điển Fredrik Reinfeldt - Chủ tịch luân phiên của EU sẽ chủ trì cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ. Đoàn EU bao gồm cả Chủ tịch Uỷ ban Châu Âu Jose Manuel Barroso và Đại diện cấp cao EU phụ trách vấn đề an ninh và chính sách đối ngoại Javier Solana.

Thông báo của EU cho biết chương trình nghị sự cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ xoay quanh các chủ đề biến đổi khí hậu, lộ trình tiến tới Hội nghị thượng đỉnh Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu ở Copenhaghen, Đan Mạch vào trung tuần tháng 12 tới, khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu, cũng như các vấn đề Iraq và Afghanistan.

Cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ diễn ra vài ngày sau khi EU họp thượng đỉnh và đạt được một bước tiến dài trong việc có thể hoàn tất thủ tục thông qua Hiệp ước Lisbon về nhất thể hoá EU trước nằm 2010, cũng như trong việc thống nhất được số tiền đóng góp là 100 tỉ euro trong giai đoạn từ 2013 - 2020 trợ giúp các nước đang phát triển để chống và khắc phục hậu quả do biến đổi khí hậu. Đây sẽ là một động lực để tại cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu thúc giục Mỹ thu hẹp khoảng cách không chỉ về vấn đề “mở hầu bao” cho các nước đang phát triển mà còn cả về chỉ tiêu cắt giảm khí thải, để có thể đạt được một thoả thuận về chống biến đổi khí hậu tại Hội nghị ở Copenhagen sắp tới.

Còn nhớ hồi cuối tháng 6 vừa qua, Hạ viện Mỹ đã thông qua Dự luật An ninh và Năng lượng sạch 2009 nhằm mục tiêu giảm 17% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính vào năm 2020 so với mức độ của năm 2005. Dự luật này, mặc dù được hoan nghênh khi so sánh với chính sách về năng lựợng của chính quyền Bush, nhưng bị một số nước châu Âu chỉ trích rằng các mục tiêu của nó không đủ tham vọng.

Trong bối cảnh nền kinh tế EU và Mỹ đang phục hồi chưa chắc chắn, kim ngạch thương mại EU - Mỹ suy giảm trong 8 tháng qua, việc thu hẹp bất đồng liên quan đến gói kích thích kinh tế, chính sách bảo hộ trong biện pháp kích thích kinh tế của Mỹ hay yêu cầu của EU về những quy định trong lĩnh vực tài chính, nằm trong chương trình nghị sự cuộc gặp cấp cao EU-Mỹ là điều hết sức quan trọng để phát triển mối quan hệ kinh tế vốn được cho là nền tảng của sự ràng buộc xuyên Đại Tây Dương (Mỹ và EU chiếm hơn một nửa GDP của toàn cầu).

Liên quan đến cuộc chiến chống khủng bố, Tổng thống Mỹ Barack Obama coi Afghanistan là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại hiện nay và đang cân nhắc một phương án chiến lược mới. Đồng minh châu Âu mà trụ cột là NATO (hiện đang bất đồng về việc gửi thêm quân đến Afghanistan) cũng đang chờ quyết định rõ ràng của Tổng thống Mỹ về một chiến lược mới, cũng như kết quả cuộc bầu cử tổng thống ngày 7/11 tới ở Afghanistan, để đưa ra cam kết về duy trì sự hiện diện của mình tại quốc gia Nam Á này. Và cuộc gặp cấp cao EU-Mỹ lần này tại Washington nhằm tìm sự phân vai mới trên chiến trường Afghanistan đặc biệt trong khi dư luận Mỹ cho rằng chính quyền Tổng thống Barack Obama chưa nhận được sự giúp đỡ tương xứng của châu Âu trong vấn đề này. Cuộc gặp cấp cao EU - Mỹ chắc chắn cũng tác động không nhỏ đến quyết định chiến lược về Afghanistan sắp tới của Tổng thống Barack Obama.

Trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt khi EU đang tiến dần tới nhất thể hoá và Mỹ cũng không thể có tiếng nói quyết định hay đơn phương giải quyết các vấn đề từ kinh tế đến biến đổi khí hậu, hay cuộc chiến chống khủng bố, Mỹ và EU đều cần thiết phải tìm được tiếng nói chung để có thể cùng song hành trong những vấn đề quốc tế quan trọng./.