Tiến độ khôi phục căn cứ tên lửa nhanh chóng của Iran

Giới chuyên gia nhận định, Iran có khả năng sẽ tiếp tục phóng thêm nhiều tên lửa tầm xa vào các mục tiêu của Mỹ và Israel sau khi nhanh chóng khôi phục khả năng tiếp cận các kho vũ khí ngầm.

Trong nhiều tuần qua, Mỹ và Israel đã tìm cách làm suy giảm năng lực tác chiến của Iran bằng cách tấn công nhiều cơ sở tên lửa ngầm, phá hủy các tuyến đường tiếp cận và đánh sập lối vào đường hầm phóng tên lửa.

Tuy nhiên, các hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran đã sử dụng những phương tiện tương đối đơn giản như máy ủi và xe tải để khắc phục thiệt hại, mở lại các lối vào bị phong tỏa. Theo giới chuyên gia, điều này cho thấy năng lực phóng tên lửa của Tehran khó có thể bị vô hiệu hóa hoàn toàn chỉ bằng các cuộc tấn công nhằm vào cửa hầm hoặc tuyến tiếp cận.

Mặc dù Iran và Mỹ đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ về việc mở lại eo biển Hormuz, các bên vẫn cần thêm nhiều tháng để hoàn tất chi tiết kỹ thuật và triển khai trong thực tế.

Theo ông Sam Lair, nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, nếu xung đột tiếp diễn, Iran vẫn có thể duy trì các đợt phóng tên lửa trong thời gian dài. “Iran có thể tiếp tục phóng tên lửa chừng nào họ còn bệ phóng và kíp vận hành, ngay cả khi hoạt động sản xuất bị đình trệ. Không có gì ngăn cản việc trang bị thêm tên lửa cho số lượng lớn bệ phóng mà nước này vẫn đang sở hữu”, ông nhận định.

Trong suốt cuộc xung đột, Iran đã liên tục tìm cách khai thông và sửa chữa các lối vào đường hầm, bất chấp nguy cơ bị không kích, khi Mỹ và Israel thường xuyên nhắm mục tiêu vào các thiết bị thi công. Nỗ lực này giúp Tehran duy trì khả năng phóng tên lửa trong suốt thời gian giao tranh, dù tần suất đã giảm đáng kể.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực cách đây 7 tuần, tiến độ khôi phục các căn cứ tên lửa ngầm của Iran đã được đẩy nhanh đáng kể. Một số nguồn tin cho biết, Iran hiện đã mở lại 50 trong số 69 lối vào đường hầm từng bị Mỹ và Israel tấn công tại 18 cơ sở tên lửa ngầm trên cả nước.

Iran cũng đã khôi phục nhiều hạ tầng khác tại các căn cứ tên lửa, trong đó có những tuyến đường từng bị Mỹ và Israel không kích nhằm cản trở hoạt động di chuyển các bệ phóng. Hình ảnh vệ tinh cho thấy phần lớn các hố bom trên những tuyến đường này đã được san lấp, thậm chí tại một số địa điểm, mặt đường đã được trải nhựa trở lại.

Ông Sam Lair cho rằng những diễn biến này phản ánh sự khác biệt giữa thành công chiến thuật và hiệu quả chiến lược trong các chiến dịch quân sự.

“Quân đội Mỹ đã tìm cách đạt được những mục tiêu chiến thuật thông qua việc đánh sập các đường hầm cũng như kiềm chế lực lượng tên lửa Iran. Tuy nhiên, nếu điều đó không gắn liền với các mục tiêu chiến lược rõ ràng và một lộ trình khả thi, chúng hoàn toàn có thể dẫn đến thất bại về mặt chiến lược”.

Hạn chế của các cuộc không kích mà Mỹ và Israel thực hiện

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định việc Iran sở hữu kho tên lửa lớn là một trong những nguyên nhân chính khiến Mỹ phải hành động. Washington xác định một trong số các mục tiêu trọng tâm của chiến dịch quân sự là làm suy giảm hoặc phá hủy năng lực tên lửa của Tehran.

Trong một bài đăng trên Truth Social hồi tháng 3/2026, ông Trump nêu rõ, việc “làm suy yếu hoàn toàn năng lực tên lửa, các bệ phóng và toàn bộ hệ thống liên quan của Iran” là một trong 5 mục tiêu của cuộc chiến.

Mạng lưới căn cứ tên lửa ngầm của Iran được xây dựng trong hơn hai thập niên qua, tạo ra lớp bảo vệ đáng kể cho các kho tên lửa và bệ phóng. Nhiều cơ sở được đặt sâu dưới lòng đất, khiến các lựa chọn tấn công trực tiếp của Mỹ và Israel trở nên hạn chế.

Trong những tuần đầu xung đột, Mỹ và Israel tập trung đánh vào các lối vào đường hầm, đồng thời tìm kiếm và phá hủy các bệ phóng di động. Chiến lược này đã góp phần làm suy giảm đáng kể cường độ các đợt phóng tên lửa của Iran.

Các cuộc không kích gây thiệt hại nặng cho nhiều căn cứ tên lửa, khiến phần lớn lối vào đường hầm bị chôn vùi dưới đống đổ nát và nhiều tuyến đường tiếp cận bị phá hủy. Hình ảnh vệ tinh thời điểm đó cho thấy nhiều cơ sở, trong đó có Căn cứ Tên lửa Bắc Isfahan – một địa điểm phóng tên lửa ngầm quan trọng – đã hứng chịu các đợt tấn công dồn dập. Đống đổ nát bao phủ các cửa hầm, trong khi nhiều bệ phóng bên ngoài bị phá hủy.

Song song với đó, Mỹ và Israel cũng triển khai chiến dịch quy mô lớn làm gián đoạn chuỗi cung ứng tên lửa của Iran, từ các cơ sở sản xuất linh kiện điện tử đến các nhà máy chế tạo nhiên liệu đẩy và thân tên lửa.

Sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định những nỗ lực này đã giáng đòn nặng nề vào năng lực quân sự của Tehran. Ông cho rằng Iran chỉ còn có thể “đào bới những bệ phóng và tên lửa còn sót lại” mà không đủ khả năng thay thế, đồng thời tuyên bố ngành công nghiệp quốc phòng của nước này đã bị tê liệt.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định Iran vẫn còn khoảng 1.000 tên lửa được cất giữ trong các cơ sở ngầm. Theo các nhà phân tích, phần lớn kho dự trữ này nằm sâu dưới lòng đất nên khó bị ảnh hưởng đáng kể bởi các đợt không kích. Hơn nữa, Iran đã có kinh nghiệm đối phó với các chiến dịch tấn công lối vào đường hầm – chiến dịch mà Israel từng áp dụng trong đợt giao tranh 12 ngày vào năm 2025.

“Họ đã chuẩn bị cho kịch bản xung đột như thế này suốt 20 năm qua”, ông Timur Kadyshev, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Hòa bình và Chính sách An ninh thuộc Đại học Hamburg, nhận định.

Ông Trump: Iran đã chấp nhận từ bỏ vũ khí hạt nhân, đàm phán đang tiếp diễn

VOV.VN - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran đã đồng ý không phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân, điều mà ông mô tả là một bước nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa hai bên.