Vẫn nỗi lo bất ổn

Ngày 7/6, 3,2 triệu cử tri Lebanon đi bỏ phiếu để bầu ra 128 đại biểu Quốc hội trong tổng số 587 ứng cử viên tranh cử. Kết quả công bố một ngày sau đó cho thấy liên minh thân phương Tây của Thủ tướng Fuad Saniora giành thắng lợi khi chiếm được khoảng 70 ghế trong Quốc hội gồm 128 ghế. Tuy nhiên, tình trạng chia rẽ và mâu thuẫn phe phái vẫn là một thách thức lớn đối với chính phủ nước này.

Đây là cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên kể từ khi quân đội Syria triệt thoái khỏi Lebanon. Đây cũng là cuộc đua giữa phe đa số trong quốc hội hiện nay, được Mỹ và phương Tây hậu thuẫn với liên minh do phong trào Hồi giáo vũ trang Hezbollah dẫn đầu, được Syria và Iran ủng hộ. Cuộc bầu cử Quốc hội này được dư luận theo dõi sít sao bởi kết quả của nó không chỉ quyết định giành quyền lực chính trị cho phe nào mà còn quyết định tương lai của mối quan hệ khu vực, đặc biệt là quan hệ giữa Lebanon với Israel, Syria và Iran. Kết quả sơ bộ bầu cử Quốc hội Lebanon cho thấy chiến thắng thuộc về liên minh thân phương Tây của Thủ tướng Fuad Saniora với 68/128 ghế của Quốc hội, trong khi phe đối lập do Hezbollah đứng đầu giành được 58 ghế.

Chiến thắng của Liên minh của Thủ tướng Fuad Saniora khiến Mỹ và phương Tây cũng như Israel thở phào nhẹ nhõm. Ngay sau khi có kết quả bầu cử sơ bộ, ngày 8/6, Bộ trưởng Giao thông Israel Yisrael Katz khi phát biểu trên đài phát thanh đã lập tức kêu gọi “giải giáp phong trào Hezbollah theo như các thỏa thuận đạt được trước đây”. Tuy nhiên, hy vọng kết quả bầu cử này như một sự giải giáp Hezbollah về chính trị để rồi từ đó giải giáp lực lượng này về quân sự, xem ra khó nếu không muốn nói là không thể thành hiện thực, bởi sự cách biệt trong Quốc hội giữa Liên minh thân phương Tây của Thủ tướng Fuad Saniora và phe đối lập gồm Hezbollah cùng các đồng minh Shiite và Thiên chúa giáo chỉ là  hơn 10 ghế. Kết quả này còn cho thấy sự chia rẽ lớn trong cử tri và cũng báo trước những khó khăn sắp tới mà liên minh thân phương Tây sẽ phải đối mặt. Điều này hoàn toàn có cơ sở khi tình trạng chia rẽ và mâu thuẫn phe phái nghiêm trọng đã trở thành căn bệnh mãn tính tại Lebanon khiến toàn bộ hệ thống chính trị từ hành pháp đến lập pháp của đất nước này trở nên yếu kém và có lúc tê liệt.

4 năm qua, đặc biệt sau cuộc chiến 34 ngày vào mùa hè năm 2006 của Israel trên lãnh thổ Lebanon mà kết quả là không những không xoá sổ được Hezbollah, ngược lại còn nâng thêm uy tín của tổ chức này trong khối Arab. Hezbollah đã củng cố thêm được địa vị quân sự và chính trị vững chắc tại Lebanon đến mức không một quyết định nào liên quan đến Lebanon mà không phải tính đến vai trò của họ. Sự kiện ngày 7/5/2008 đã chứng minh điều đó khi Hezbollah, với kho vũ khí lớn gấp 3 - 4 lần so với cách đây 3 - 4 năm, đã đánh chiếm nhiều khu vực trong thủ đô Beirut, để trả đũa việc chính phủ quyết định thu hồi quyền kiểm soát sân bay quốc tế cũng như cấm mạng lưới thông tin liên lạc riêng của Tổ chức này hoạt động. Chính phủ Lebanon cuối cùng đã buộc phải nhượng bộ, rút lại quyết định cũng như đi đến thoả thuận Doha với Hezbollah nhằm tạm thời khôi phục sự ổn định cho đất nước. Sau sự kiện này, Hezbollah đã đòi được 1/3 số ghế trong nội các. 

Trong bối cảnh đó, chiến thắng thuộc về Liên minh của Thủ tướng Fuad Saniora hoá giải được mối lo lắng của Mỹ, phương Tây và Israel về nguy cơ Lebanon trở thành một căn cứ của Iran hay Syria, nhưng lại đặt liên minh Lebanon thân phương Tây phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong thời gian tới, đặc biệt trong việc thành lập chính phủ đoàn kết dân tộc. Và hơn nữa, làm thế nào để chính phủ hoạt động hiệu quả nhằm đảm bảo Lebanon không rơi vào vòng xoáy bạo lực mới là một thách thức lớn đối với liên minh này./.