Siêu Ủy ban QH Mỹ khó tránh khỏi thất bại
“Siêu Ủy ban” được thành lập gồm 6 nghị sỹ đảng Cộng hòa và 6 nghị sỹ đảng Dân chủ, cùng bàn việc cắt giảm 1.200 tỷ USD thâm hụt ngân sách trong vòng 10 năm tới.
Trong suốt mùa hè vừa rồi, các nghị sỹ đảng Cộng hòa thuộc quốc hội Mỹ nhấn mạnh vào việc cắt giảm thâm hụt ngân sách của chính quyền Washington. Họ đã có các cuộc tranh cãi nảy lửa với các nghị sỹ đảng Dân chủ về vấn đề này và gần như đẩy nước Mỹ đến bên bờ của vỡ nợ. Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ nói rằng việc tranh cãi giữa 2 đảng khiến nền kinh tế Mỹ đi theo chiều hướng tồi tệ hơn và hậu quả nặng nề nhất là Mỹ bị Hãng S&P đánh tụt hạng tín nhiệm từ 3 chữ A xuống 2 chữ A. Cuối cùng, hai đảng đã đồng ý lập ra một Siêu ủy ban thuộc quốc hội Mỹ để thống nhất cắt giảm khoảng hơn 1.000 tỷ USD thâm hụt ngân sách trong vòng 10 năm tới. Hôm nay (22/11) đã là hạn cuối cùng để Siêu ủy ban này công bố kế hoạch cắt giảm, tuy nhiên có thể nói rằng đến 90% là Siêu ủy ban này đã thất bại trong việc đạt được một thỏa thuận cuối cùng.
“Siêu Ủy ban” thuộc quốc hội Mỹ được thành lập với hy vọng 12 thành viên, gồm 6 nghị sỹ của đảng Cộng hòa và 6 nghị sỹ của đảng Dân chủ, ngồi bàn với nhau trong hơn 2 tháng để thống nhất cắt giảm 1.200 tỷ USD thâm hụt ngân sách trong vòng 10 năm tới. Tuy nhiên, sau thời gian dài tranh cãi “Siêu ủy ban” lại chưa chứng tỏ mức độ “siêu” chút nào. Giữa các thành trong viên ủy ban vẫn tồn tại nhiều quan điểm trái ngược nhau, mà vấn đề lớn nhất giữa hai đảng vẫn là thuế và các chương trình phúc lợi xã hội.
Phía đảng Dân chủ cho rằng nếu chương trình bảo hiểm y tế cho người già và trẻ em do đảng này ủng hộ bị đưa ra để cắt giảm chi phí thì chương trình miễn giảm thuế cho người giàu có từ thời cựu tổng thống Bush của đảng Cộng hòa cũng sẽ phải tự động hết hạn. Đây chính là vấn đề mấu chốt và cũng là khu vực cấm mà các nghị sỹ của cả hai đảng không muốn đề cập tới, chính vì vậy nó đã gây ra bế tắc trong đàm phán của hai Đảng.
Bà Patty Murray, một nghị sỹ đảng Dân chủ, đồng thời là đồng Chủ tịch của Siêu Ủy ban này cho biết: “Vẫn còn tồn tại một sự chia rẽ sâu sắc trong Ủy ban. Đây là vấn đề mà theo tôi cho rằng cần có sự hy sinh chung, nếu những người giàu có ở Mỹ có thu nhập hơn 1 triệu USD thì họ cũng phải chia sẻ lợii ích, nhưng dường như ranh giới đó vẫn còn nằm ở đâu đấy, chúng tôi vẫn chưa thấy các nghị sỹ của đảng Cộng hòa sẵn sàng vượt qua ranh giới này”.
Trong khi đó, cách đây hơn 1 tuần, phía đảng Cộng hòa đã đưa ra đề xuất để tăng khoảng 300 tỷ USD nguồn thu nhưng với điều kiện đạo luật cắt giảm thuế có từ thời cựu tổng thống Bush phải có hiệu lực lâu dài. Theo đó, những người có thu nhập cao ở Mỹ còn được giảm thuế nhiều thế hơn nữa. Chính vì thế nên phía đảng Dân chủ đã không đồng ý đề xuất này. Các nghị sỹ của đảng Cộng hòa cũng phàn nàn rằng phía Dân chủ không có thay đổi gì đối với các chương trình phúc lợi xã hội tốn kém như bảo hiểm y tế cho trẻ em và người già. Thượng Nghị sỹ Jon Kyl, thuộc đảng Cộng hòa cho biết: “Cho đến giờ Không có gì thay đổi đối với hai chương trình bảo hiểm y tế này. Phía đảng Dân chủ vẫn lặp lại những lập luận cũ đó là tăng thuế, thông qua dự luật tạo việc làm của Tổng thống, nhưng lại không chịu thay đổi các chương trình phúc lợi xã hội. Về phía Đảng Cộng hòa đã có một sự đột phá và đó là một quan niệm mới về cải cách thuế, nó có thể giúp tạo nguồn thu cho ngân sách”.
Bà Alice Rivlin, chuyên gia cao cấp của Viện Brooking, người từng phụ trách mảng ngân sách dưới thời cựu tổng thống Bill Clinton cho biết, một điều dễ nhận thấy nhất đó là nghị sỹ thuộc hai đảng thiếu niềm tin lẫn nhau. Theo bà Alice, sự thất bại của Siêu Ủy ban này là một sự thất vọng lớn và hai bên đã bỏ qua cơ hội để giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách của Mỹ. Bà Alice nhận định: “Mỗi bên đều chuẩn bị lùi một bước nếu họ nghĩ rằng phía bên kia đang hành động có thiện chí. Tuy nhiên, cả hai bên đều mất niềm tin lẫn nhau, phía Dân chủ thì không dám đưa ra những cắt giảm mạnh đối với các chương trình xã hội bởi vì họ cho rằng phía Cộng hòa sẽ chộp lấy và không đưa ra các biện pháp tăng nguồn thu. Còn phía Cộng hòa thì cho rằng nếu họ đưa ra những biện pháp tăng nguồn thu thì phía Dân chủ sẽ chộp lấy và không chịu cắt giảm các chương trình phúc lợi xã hội”.
Giờ đây, thay vì tập trung thống nhất cắt giảm ngân sách thì các nghị sỹ của 2 đảng quay sang chỉ trích và đổ lỗi cho nhau. Việc Siêu ủy ban thất bại trong thỏa thuận cắt giảm ngân sách sẽ dẫn đến tình trạng nước Mỹ phải đối mặt với cắt giảm chi phí tự động khoảng 1.000 tỷ USD trong 1 thập niên tới ở nhiều lĩnh vực khác nhau bao gồm cả quân sự và dân sự. Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Leon Pannetta thì nói rằng việc yêu cầu cắt giảm hơn 450 tỷ USD chi phí của Lầu 5 góc trong 10 năm tới sẽ là một điều khủng khiếp và nó sẽ để lại một lực lượng quân đội bị rỗng. Còn về dân sự thì chắc chắn sẽ có nhiều ngành dịch vụ công như an ninh, cứu hỏa, chăm sóc người già sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tổng thống Mỹ Obama đã từng tuyên bố với Siêu ủy ban rằng, ông sẽ không chấp nhận bất cứ một biện pháp nào nhằm ngăn cản việc cắt giảm tự động thâm hụt ngân sách và sẽ dùng quyền phủ quyết đối với các dự luật chống lại nó. Cho đến thời điểm này, có thể nói rằng bất kỳ ai quan tâm đến hoạt động của Siêu ủy ban đều nhận thấy khoảng cách giữa hai đảng còn quá xa và khó có thể tiến lại gần nhau hơn./.