Thay đổi tư duy viện trợ cho các nước đang phát triển

Đó là lời kêu gọi của Ngân hàng Thế giới (WB) và nhiều nhà lãnh đạo trong Hội nghị quốc tế về hỗ trợ tài chính cho phát triển diễn ra tại Doha (Qatar) 4 ngày qua. Hội nghị giữa kỳ xem xét việc thực hiện cam kết của các nước giàu với các nước nghèo theo Thỏa thuận Monterey năm 2002.

Các nước đang phát triển phải chịu một “cơn bão toàn diện” do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính không phải do họ gây ra. Nhận định này một lần nữa được lãnh đạo và chuyên gia của WB đưa ra tại Hội nghị quốc tế hỗ trợ tài chính cho phát triển tại Doha nhằm kêu gọi sự hỗ trợ lớn hơn cho các nước đang phát triển. Theo tính toán của WB, tốc độ tăng trưởng của các nước đang phát triển trong năm 2009 dự đoán là khoảng 4,5%, thấp hơn khoảng 2% so với dự đoán trước khi xảy ra khủng hoảng tài chính. Đầu tư sụt giảm, lãi suất cho vay cao, khu vực kinh tế tư nhân lao đao, khủng hoảng năng lượng và lương thực, gánh nặng xã hội… tất cả đang đè nặng lên các nền kinh tế đang phát triển. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng tài chính đang khiến các nước phát triển sao nhãng thực hiện cam kết viện trợ từng đưa ra với các nước nghèo.

Để hỗ trợ các nước đang phát triển, WB một lần nữa kêu gọi các nước phát triển nghiêm túc thực hiện các cam kết viện trợ của mình để tránh làm trầm trọng thêm tác động của khủng hoảng tài chính đến các nền kinh tế đang phát triển. Năm 2004, các nước phát triển cam kết viện trợ mỗi năm 50 tỷ USD cho các nước nghèo, nhưng theo số liệu của LHQ, đến nay, họ chỉ thực hiện được khoảng 20 tỷ USD mỗi năm. Nếu các nước này không nghiêm túc thực hiện các cam kết của mình, e rằng mục tiêu viện trợ cho phát triển 130 tỷ USD vào năm 2010 như các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của LHQ đề ra sẽ không hoàn thành. Bên cạnh tiền viện trợ, các nước phát triển cũng phải cố gắng đảm bảo luồng vốn đầu tư nước ngoài vào các nước đang phát triển- vốn coi đầu tư nước ngoài là một lực đẩy quan trọng của nền kinh tế.

Cần thay đổi tư duy trong viện trợ- là một vấn đề từng được nhiều quan chức, chuyên gia nói tới, từng được các quốc gia đang phát triển nhấn mạnh. Song hiếm khi nào như lúc này, chuyện thay đổi tư duy, thái độ trong viện trợ lại được các quan chức, lãnh đạo thế giới nói tới nhiều và thẳng thắn như thời buổi khủng hoảng tài chính hiện nay. Cuộc khủng hoảng cho thấy tính dễ tổn thương của các nền kinh tế phát triển và làm nổi bật vai trò và tiếng nói của các nước đang phát triển, các nền kinh tế mới nổi trong việc ổn định tình hình. Chủ tịch Ngân hàng thế giới Robert Zoellick khẳng định: “Viện trợ vì phát triển không thể theo cơ chế cũ là ban phát đi kèm điều kiện. Viện trợ phải là sự đầu tư cho một tương lai phát triển, thịnh vượng của các nước nghèo và của cả thế giới. Điều đó có nghĩa là phải có nhiều bên liên quan cùng ngồi vào bàn thảo luận. Các nước giàu phải lắng nghe các nước nghèo để biết nhu cầu của họ, từ đó viện trợ mới hiệu quả”.

Ông Justin Yifu Lin, Chuyên gia kinh tế trưởng đầu tiên của Ngân hàng thế giới xuất thân từ một quốc gia đang phát triển là Trung Quốc khẳng định: trong thế giới hiện nay, các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi đóng vai trò quyết định. Hỗ trợ tài chính cho phát triển cần tập trung đáp ứng các nhu cầu và điều kiện của các nước này./.