Thêm một bước lùi...

Ngày 26/10 vừa qua, Ngoại trưởng Israel, bà Tzipi Livni, người được Đảng Kadima cầm quyền chọn kế nhiệm Thủ tướng Ehud Olmert, đã tuyên bố ngừng các nỗ lực thành lập một chính phủ liên hiệp mới và chính thức đề nghị tổ chức bầu cử sớm. Hy vọng về một luồng gió mới cho tiến trình hoà bình Israel - Palestine lại trở nên mong manh. 

Bà Tzipi Livni quyết định chọn phương án xấu nhất là bầu cử quốc hội trước thời hạn, sau khi những nỗ lực của bà nhằm thành lập chính phủ liên hiệp trước ngày 26/10 bị thất bại. Sau khi được Đảng Kadima, hiện có số ghế nhiều nhất trong quốc hội (29 ghế) bầu làm chủ tịch đảng và được Tổng thống Shimon Peres giao cho trọng trách thành lập chính phủ mới, bà Tzipi Livni đã đàm phán thành công với Công đảng, chính đảng lớn thứ 2 trong quốc hội với 19 ghế.

Tuy nhiên, bà Tzipi Livni vẫn cần giành được sự ủng hộ của ít nhất hai đảng nhỏ nữa để hội đủ số ghế quá bán trong Quốc hội Israel gồm 120 ghế, trong đó có Đảng Shas của những người Chính thống giáo cực hữu và Đảng Pensioners. Nhưng Đảng Shas - đảng lớn thứ 3 hiện nắm giữ 12 ghế trong quốc hội - ngày 24/10 đã rút khỏi các cuộc đàm phán thành lập chính phủ liên hiệp sau khi bà Tzipi Livni từ chối nhượng bộ những yêu cầu của đảng này, theo đó chính phủ Liên hiệp tương lai phải tăng quỹ phúc lợi lên 400 triệu USD và  loại bỏ vấn đề quy chế của Jerusalem ra khỏi chương trình nghị sự của các cuộc đàm phán với Palestine.

Trên thực tế, quy chế cho Jerusalem, đặc biệt cho Đông Jerusalem - bị Israel chiếm đóng từ năm 1967 - luôn là chủ đề trung tâm, gay cấn, phức tạp và tiên quyết nhất trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Palestine, bởi đây không phải là tranh chấp đơn thuần về lãnh thổ mà còn liên quan đến vấn đề tôn giáo khi thành phố này được cho là vùng đất thánh của cả người Palestine lẫn người Israel.

Nếu loại vấn đề Jerusalem ra khỏi các cuộc đàm phán, có nghĩa là tất cả các cuộc thương lượng giữa Israel với Palestine sẽ bị đổ vỡ. Đây là điều mà bà Tzipi Livni - một nhà lãnh đạo theo đường lối ôn hoà, ủng hộ quan điểm “đổi đất lấy hoà bình” của cựu Thủ tướng Ariel Sharon - không thể nhượng bộ, nhất là vào thời điểm tiến trình hoà bình Israel-Palestine dù còn nhiều trắc trở nhưng cũng đang có những bước tiến chậm chạp.

Bà Tzipi Livni cũng là người đã tham gia đàm phán hoà bình với Palestine ngay từ đầu tiên, và ủng hộ kế hoạch rút khỏi 97% Dải Gaza, trao 3% đất sa mạc cho người Palestine để đền bù phần đất do Israel chiếm đóng, cũng như ủng hộ việc chia Jerusalem làm hai: phía Đông cho người Palestine và phía Tây cho Israel.

Chọn phương án bầu cử quốc hội trước thời hạn, có nghĩa là bà Tzipi Livni và Đảng Kadima chấp nhận một cuộc đấu với Đảng Likud cánh hữu đối lập của cựu Thủ tướng Benjamin Netanyahu, mà các cuộc thăm dò cho thấy đảng này có khả năng giành thắng lợi. Nếu kết quả thăm dò này thành sự thật, tiến trình hoà bình Israel - Palestine lại trải qua bước thăng trầm mới, bởi ông Benjamin Netanyahu theo đường lối cứng rắn, cách đây 3 năm đã rút khỏi nội các của cựu Thủ tướng Ariel Sharon để  phản đối kế hoạch rút khỏi Dải Gaza và một phần khu Bờ Tây. Và một cuộc bầu cử trước thời hạn tại Isreal cũng có thể chấm dứt giấc mơ ghi điểm bằng một thoả thuận  hòa bình giữa Israel với Palestine của Tổng thống Mỹ George W. Bush trước khi rời nhiệm sở tháng 1/2009./.