Triển vọng rút quân Mỹ khỏi Iraq vẫn chưa chắc chắn

Một loạt các vụ đánh bom, mà mới nhất là vụ đánh bom đẫm máu hôm 26/6 ở ngay thủ đô Baghdad - nơi từng được đánh giá là đã đạt khá nhiều tiến bộ về an ninh - làm dấy lên mối lo ngại về khả năng tự đảm bảo an ninh của lực lượng Iraq khi quân Mỹ rút đi. Chính quyền Mỹ đã tuyên bố các vụ đánh bom này không gây ảnh hưởng đến kế hoạch rút quân. Dễ hiểu là Tổng thống Obama muốn chứng minh ông là một người biết giữ lời, do đó, sẽ thực hiện cam kết cụ thể đầu tiên đúng thời hạn 30/6 này.

Tuy nhiên, vấn đề là ở chỗ kế hoạch đó nhiều khả năng sẽ không đảm bảo đầy đủ như ban đầu dự định. Tư lệnh quân đội Mỹ ở Iraq Ray Odierno đã phải công khai đề cập tới khả năng quân Mỹ phải tiếp tục ở lại một số thành phố mà Mỹ chưa yên tâm về mặt an ninh như Bacuba hay Mosun. Mỹ lo ngại rằng nếu quân Mỹ rút khỏi các cứ điểm chiến lược, các nhóm chiến binh nổi dậy có thể sẽ giành lại quyền kiểm soát ở nhiều nơi. Lo lắng của Mỹ không phải là vô căn cứ bởi người ta chưa tin nhiều vào khả năng đảm bảo an ninh của các lực lượng an ninh Iraq ngay cả ở quanh trụ sở các chính quyền địa phương. Một chỉ huy Iraq gần đây thừa nhận rằng khoảng 1/4 nhân viên an ninh bảo vệ các trụ sở chính quyền cần được đào tạo thêm. Ngoài ra, cũng có những nghi vấn về mức độ tin cậy của các nhóm vũ trang người Sunni mới được chính phủ thu nạp. Cũng phải kể đến ảnh hưởng về tài chính đối với kế hoạch đảm bảo an ninh của Iraq. Sự bất ổn của giá dầu làm ảnh hưởng đến việc tăng cường trang thiết bị cho các lực lượng vũ trang Iraq.

Song đó là những lo ngại của Mỹ, chính quyền Iraq lại chỉ mong muốn một điều: nhanh chóng chấm dứt sự có mặt của quân Mỹ tại đất nước này sớm nhất có thể. Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki nhất mực cho rằng đã đến lúc chính phủ và quân đội Iraq phải gánh vác trách nhiệm của mình. Ông Maliki cho rằng nếu có xảy ra một số vụ mất an ninh ở một số thành phố thì cũng không có gì đáng ngại, vì các nhóm chiến binh đang cố gây bất ổn, nhưng ông đảm bảo chính phủ Iraq sẽ đối phó được. Trên thực tế, an ninh ở Iraq đã có nhiều bước cải thiện so với hồi năm 2006, khi mà hoạt động của quân nổi dậy lên tới đỉnh điểm và quân Mỹ chỉ kiểm soát được an ninh quanh trụ sở chính quyền ở thủ đô và thủ phủ của các tỉnh. Nay các lực lượng an ninh Iraq đã tuần tra kiểm soát hầu hết các khu vực của thủ đô và số các vụ bạo lực đã giảm tới gần 90% ở thủ đô Baghdad, theo tuyên bố của chính quyền Iraq. Tuy nhiên, các vụ đánh bom liên tục những ngày qua cho thấy tuyên bố đó chưa thực sự chính xác. Dù chính quyền Iraq rất muốn quân Mỹ rút đi, song không phải là họ không lo lắng. Minh chứng cho sự lo lắng ấy là việc chính quyền Iraq đã lùi ngày tiến hành trưng cầu ý dân về Hiệp ước an ninh Mỹ- Iraq - văn bản quy định việc rút quân của Mỹ khỏi Iraq. Thay vì vào tháng 7 tới, việc trưng cầu ý dân sẽ được tiến hành vào tận tháng 1 năm sau, gần với cuộc bầu cử Quốc hội, để tránh khả năng trì hoãn việc rút quân Mỹ khỏi Iraq.

Chính quyền Iraq đang nóng lòng muốn nắm quyền kiểm soát các thành phố chiến lược của họ. Mong muốn này không có gì là sao bởi đây là chính phủ do dân bầu của một quốc gia có chủ quyền. Tuy nhiên, vẫn cần chờ xem Baghdad sẽ chứng minh khả năng đảm đương nhiệm vụ này ra sao, sau ngày 30/6 khi quân Mỹ rút đi khỏi các thành phố lớn của Iraq./.