Trung Quốc ban hành văn bản tư pháp đầu tiên về AI
VOV.VN - Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc vừa ban hành văn bản tư pháp đầu tiên liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó quy định trách nhiệm đối với các hành vi sử dụng AI để đổi mặt, giả giọng nói, giả mạo người nổi tiếng bán hàng hoặc áp dụng giá khác biệt đối với người tiêu dùng.
Theo truyền thông Trung Quốc, Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc ngày 7/9 đã công bố “Ý kiến về việc xét xử theo pháp luật các vụ án tranh chấp liên quan đến trí tuệ nhân tạo” (gọi tắt là “Ý kiến”).
Văn bản này được xây dựng trên cơ sở Bộ luật Dân sự, Luật An ninh mạng, Luật Bản quyền, Luật Bảo vệ thông tin cá nhân, Luật Tố tụng dân sự cùng các quy định pháp luật liên quan; nhằm đưa ra định hướng về quan điểm và quy tắc xử lý đối với các tranh chấp phát sinh trong lĩnh vực AI.
Phó Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc Đào Khải Nguyên cho biết, đây là văn bản đầu tiên về quy tắc xét xử tư pháp các vụ việc liên quan đến AI do cơ quan xét xử cao nhất Trung Quốc ban hành.
Theo bà Đào Khải Nguyên, văn bản xác định ba nguyên tắc cơ bản gồm lấy con người làm trung tâm, hỗ trợ phát triển đổi mới sáng tạo và xây dựng tuyến phòng thủ an toàn trong ứng dụng AI.
“Ý kiến” gồm 24 điều, tập trung vào việc điều chỉnh theo pháp luật các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp thông qua AI; xét xử tranh chấp sở hữu trí tuệ liên quan đến AI; nghiên cứu hoàn thiện quy tắc tố tụng, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm và tội phạm liên quan.
Đáng chú ý, văn bản quy định rõ việc dùng AI để xử lý tên, hình ảnh hoặc thông tin cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý, sau đó tạo ra hình ảnh số có thể nhận diện và sử dụng hoặc công khai hình ảnh này, có thể bị coi là hành vi xâm phạm quyền đối với tên, hình ảnh và các quyền nhân thân khác.
Việc dùng giọng nói của một cá nhân làm dữ liệu huấn luyện AI mà không có sự chấp thuận, rồi mô phỏng âm sắc, ngữ điệu và phong cách phát âm để tạo ra giọng nói tổng hợp có thể nhận diện được cá nhân đó, cũng được xác định là xâm phạm quyền đối với giọng nói.
Theo văn bản, người điều khiển hình tượng ảo hoặc sử dụng giọng nói tổng hợp để thực hiện hành vi không phù hợp, phát tán thông tin sai sự thật hoặc làm giảm uy tín của người khác có thể bị xem là xâm phạm quyền về danh dự, nhân phẩm, uy tín và phải chịu trách nhiệm theo pháp luật.
Bên cạnh các hành vi đổi mặt, giả giọng, “Ý kiến” cũng đề cập việc xử lý tình trạng sử dụng dữ liệu lớn và thuật toán để áp dụng giá khác nhau đối với những khách hàng khác nhau.
Đối thoại An toàn Trí tuệ Nhân tạo Mỹ - Trung: Cạnh tranh cùng tồn tại
VOV.VN - Những ngày đầu tháng 9/2026, các kênh ngoại giao tại Mỹ và Trung Quốc tiếp tục phát đi những tín hiệu dồn dập về việc xúc tiến Đối thoại song phương về An toàn Trí tuệ Nhân tạo (AI).
Trưởng Phòng Nghiên cứu thuộc Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc Chu Gia Hải cho biết, đối với cùng một loại hàng hóa hoặc dịch vụ, nếu doanh nghiệp sử dụng thuật toán để áp dụng sự khác biệt không hợp lý về giá hoặc điều kiện giao dịch, gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, tòa án sẽ xác định doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm xâm phạm tương ứng.
Văn bản cũng nêu rõ, trường hợp sử dụng AI để giả mạo người nổi tiếng nhằm quảng bá, bán hàng và hành vi này cấu thành lừa dối, tòa án sẽ ủng hộ yêu cầu bồi thường mang tính trừng phạt của người tiêu dùng theo quy định pháp luật.
Việc ban hành văn bản trên diễn ra trong bối cảnh công nghệ AI tạo sinh phát triển nhanh tại Trung Quốc, kéo theo nguy cơ bị lợi dụng để tạo hình ảnh, giọng nói giả mạo, phát tán thông tin sai lệch, xâm phạm quyền riêng tư, quyền nhân thân và quyền lợi người tiêu dùng.
