Tuần lễ Vũ trụ toàn thế giới

Những Tuần lễ Vũ trụ tương tự được tổ chức từ năm 1999 theo quyết định của Đại Hội đồng LHQ và ngày càng được tổ chức rộng rãi ở nhiều nơi.

Mặc dù từ lâu tại LHQ đã ấp ủ ý tưởng tuyên bố Ngày Vũ trụ toàn thế giới, nhưng việc xác định ngày này lại gây nhiều tranh cãi. Nga đề nghị lấy ngày 4/10 làm vì chính vào ngày này năm 1957, Liên Xô đã phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trấi Đất. Một số nước khác cho rằng, nên lấy ngày 10/10 làm Ngày Vũ trụ Thế giới, vì vào ngày này năm 1967, một Hiệp định về Vũ trụ do Nga soạn thảo chính thức có hiệu lực. Lại có một số nước đề nghị lấy ngày 20/7/1969 làm ngày kỷ niệm vì ngày đó, tàu vũ trụ của Mỹ đổ bộ thành công lên Mặt Trăng. Tuy nhiên đề nghị này bị nhiều nước bác bỏ.

Để dung hoà, đoàn đại biểu Iran đề nghị kỷ niệm không phải là Ngày Vũ trụ, mà là kỷ niệm Tuần lễ Vũ trụ, tổ chức từ 4-10/10. Đề nghị này nhận được sự đồng ý của đa số các nước.

Sputnik, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người (Ảnh: Celestiamotherlode.net)

Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái đất, có tên Sputnik, do Liên Xô phóng thành công vào vũ trụ ngày 4/10/1957, mở ra kỷ nguyên mới-kỷ nguyên vũ trụ. Khi đó, vệ tinh chỉ là một quả cầu nhỏ bằng nhôm, đường kính 58cm, nặng 83,6 kg. Vệ tinh Sputnik bay một vòng quanh trái đất theo quỹ đạo hình E-lip mất 96 phút. Vệ tinh có 4 anten râu xoè ra xung quanh. Hai máy phát tín hiệu Radio gắn trên vệ tinh gửi những tiếng “bip-bip” đi khắp thế giới đánh dấu sự kiện con người bắt đầu trinh phục khoảng không vũ trụ.

Chỉ sau đó 1 tháng, ngày 3/11, Liên Xô lại phóng vệ tinh Sputnik 2, có khối lượng nửa tấn, mang theo một chú chó (có tên Laika). Đây cũng là lần đầu tiên, con người đưa 1 sinh vật sống lên vũ trụ. Chuyến bay này giúp khẳng định: con người cũng có thể bay lên vũ trụ và chính Iuri Gagarin (công dân Liên Xô) đã khẳng định điều này, khi bay thành công vào vũ trụ ngày 12/4/1961, trở thành người khởi đầu cho các chuyến bay có người vào vũ trụ .

Từ đó đến nay, khoa học và kỹ thuật đã tạo ra những cú hích, những bước chuyển khổng lồ. Trên quỹ đạo trái đất hiện có hàng chục con tàu vũ trụ và trạm kỹ thuật. Trong đó phải kế đến Trạm vũ trụ quốc tế, có khối lượng hơn 300 tấn, được bố trí phòng thí nghiệm và nhiều máy móc nghiên cứu hiện đại. Nếu chỉ có một nước thì không thể xây dựng được một trạm Vũ trụ hiện đại như vậy. Dự tính ban đầu, Trạm vũ trụ chỉ có thể làm việc đến năm 2015. Tuy nhiên với chất lượng và trang bị hiện nay, Trạm Vũ trụ quốc tế có thể hoạt động lâu hơn nhiều.

Ông Krasnov, lãnh đạo Cơ quan điều hành các chuyến bay có người lái, thuộc Cơ quan hàng không vũ trụ Nga, cho biết, Nga có khả năng đảm bảo khả năng làm việc của các loại máy móc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế đến năm 2025./.