Ukraine sai lầm khi tiếp tục căng thẳng với Nga

Ngày 29/7, Nga đã yêu cầu Ukraine triệu hồi hai nhà ngoại giao cấp cao của nước này khỏi Moscow, trả đũa việc Ukraine trục xuất hai nhà ngoại giao của Nga hôm 23/7. Sự cố ngoại giao mới này là khó có thể tránh khỏi sau khi Ukraine liên tục có nhiều hành động mà Nga cho là "hướng tới việc chống lại Nga, gây phương hại tới quan hệ song phương”. Nhìn từ phía Ukraine, sẽ là sai lầm nếu tiếp tục căng thẳng với Nga vào thời điểm hiện nay, khi mà cả Mỹ và Liên minh Châu Âu không còn nhiệt tình hậu thuẫn cho Kiev.

Bối cảnh hiện nay đang đặt ra một yêu cầu cấp bách cho Ukraine phải cải thiện quan hệ với Nga, khi cả Mỹ và Châu Âu đều đang có dấu hiệu "giãn ra" trong quan hệ với Kiev còn Nga vẫn mở cánh cửa cho hợp tác.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây trên truyền hình, Tổng thống D.Medvedev dù kiên định quan điểm phản đối Ukraine và Grudia gia nhập NATO nhưng tuyên bố mong muốn và tin tưởng mối quan hệ Nga- Ukraine sẽ tốt đẹp. Bản thân việc Nga chỉ yêu cầu Ukraine triệu hồi hai nhà ngoại giao cũng cho thấy phản ứng của Nga có phần chừng mực hơn so với hành động của Ukraine "trục xuất" nhà ngoại giao của Nga trước đó.

Mặc dù Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đưa ra những cam kết ủng hộ chắc nịch với Kiev trong chuyến thăm nước này mới đây, song ngay lập tức, Nhà Trắng đã phải bào chữa để xoa dịu những tuyên bố được xem là mang tính "khiêu khích" đó của ông Biden. Thông điệp thực sự phải được nhìn thấy qua chuyến thăm Nga của Tổng thống Obama, rằng Washington chủ trương khởi động lại quan hệ với Nga, theo hướng gạt bớt bất đồng và hợp tác cùng có lợi hơn. Với chính sách ngoại giao thực dụng của ông Obama, dường như sẽ không có nguyên tắc nào ngoại trừ lợi ích của nước Mỹ là bất di bất dịch, không có mối quan hệ đồng minh nào của Mỹ là tuyệt đối, không loại trừ quan hệ với Ukraine. Và mặc dù ông Biden tuyên bố Mỹ ủng hộ Ukraine và Grudia gia nhập NATO, song bản thân hai quốc gia này cũng hiểu rằng còn xa mới đạt được mục đích đó.

Về phần mình, Châu Âu đang háo hức với việc khởi động dự án đường ống dẫn dầu Nabuko để giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp khí đốt từ Nga. Điều này cũng có nghĩa là Châu Âu sẽ không còn cần đến Ukraine nhiều như trước. Tuyên bố mới đây của Ukraine rằng nước này sẵn sàng gia nhập đường ống dẫn dầu Nabuko không nhận được hồi đáp nồng nhiệt từ phía Châu Âu.

"Bán anh em xa, mua láng giềng gần"! Với vị thế là nước cộng hoà lớn nhất trong Liên bang Xô Viết trước đây, có đường biên giới chung với Nga lên tới hơn 1.600 km, Ukraine rõ ràng sẽ thu được nhiều lợi ích từ một mối quan hệ tốt đẹp với Nga hơn là làm "con bài" bị Mỹ và Châu Âu chi phối để ngăn cản nước Nga lớn mạnh. Những tưởng cuộc khủng hoảng khí đốt hồi đầu năm với Nga hay bài học kinh nghiệm từ cuộc chiến tranh ở Grudia đã khiến Ukraine hiểu được tầm quan trọng của việc duy trì một mối quan hệ nếu chưa được tốt đẹp thì ít nhất cũng là yên ổn với Moscow.

Bản thân nhà lãnh đạo sinh ra từ cuộc cách mạng cam là bà Timoshenko - hiện là Thủ tướng Ukraine- cũng đã nhận ra điều này và có chuyến thăm nhằm hàn gắn quan hệ với Nga. Tuy nhiên, Tổng thống Yushenko thực sự bảo thủ và lỗi thời khi tiếp tục duy trì chính sách cứng rắn với Nga. Điều này hoàn toàn không có lợi trước hết cho bản thân ông này, khi cuộc bầu cử tổng thống trước thời hạn sẽ diễn ra vào tháng 1 năm tới, mà ông là một ứng cử viên. Các cuộc điều tra cho thấy tỷ lệ ủng hộ đối với ông Yushenko rất thấp bởi bản thân người dân mong muốn cải thiện quan hệ với Nga, giảm áp lực đối với nền kinh tế đang suy sụp vì nợ nần khí đốt với Nga và vì khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Về phía Mỹ, việc Phó Tổng thống Joe Biden gặp mặt các lãnh đạo đối lập ở Ukraine trong chuyến thăm vừa qua là một dấu hiệu cho thấy Washington cũng chuẩn bị cho một sự thay đổi lãnh đạo ở Ukraine sắp tới./.