Việc thông qua Dự thảo Hiệp định an ninh với Mỹ là “thắng lợi” của Iraq

Với tỷ lệ phiếu ủng hộ là 28/38, nội các Iraq đã thông qua Dự thảo Hiệp định an ninh với Mỹ, cho phép lực lượng Mỹ ở lại nước này thêm ba năm nữa (tới năm 2011). Sự nhượng bộ trong Hiệp định cho thấy một bước lùi của Mỹ, song thực tế cho thấy việc phê chuẩn văn bản này sẽ giải quyết hoàn toàn mọi vấn đề. Dự thảo Hiệp định an ninh gồm 31 điều khoản, kêu gọi đến tháng 6/2009 lính Mỹ rút khỏi các thành phố của Iraq và rút toàn bộ khỏi quốc gia vùng Vịnh này vào cuối năm 2011.

Việc Mỹ và Iraq đạt được nhất trí về dự thảo Hiệp định an ninh được coi là một bước tiến quan trọng giúp giải quyết mâu thuẫn giữa hai bên, thông qua việc tạo sự cân bằng giữa nỗ lực đảm bảo và tôn trọng chủ quyền của Iraq với công tác phối hợp đảm bảo an ninh ở quốc gia Trung Đông đầy bất ổn này. Tuy nhiên, điều khiến dư luận quan tâm là sự “nhượng bộ” của Mỹ và nước này đã có những "sửa đổi bổ sung" phù hợp với yêu cầu của Thủ tướng Maliki. Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là việc cho phép Chính phủ Iraq lần đầu tiên thay Hội đồng Bảo an LHQ kiểm soát mọi hoạt động của lực lượng Mỹ tại đây.

Một số nguồn tin giấu tên cho biết, trong Hiệp định mới còn có điều khoản đề cập đến việc chính quyền Iraq có thể tiến hành xét xử các quân nhân Mỹ và các nhân viên của các công ty an ninh tư nhân Mỹ về những vi phạm của họ tại Iraq. Ngoài ra, các nguồn tin cho biết chính quyền Iraq còn mong muốn ràng buộc Mỹ với nhiều điều khoản khác, trong đó có việc yêu cầu Washington ngừng sử dụng lãnh thổ Iraq làm nơi tiến hành các cuộc tấn công sang các nước láng giềng, nhất là sau khi xảy ra vụ tấn công của quân đội Mỹ, xuất phát từ Iraq, vào một địa điểm bị tình nghi là nơi ẩn náu của bọn khủng bố tại Syria.

Cho đến nay, dù nội dung Hiệp định an ninh mới chưa được chính thức công bố, nhưng đây là những yếu tố “khác thường” khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Trên thực tế, các điều khoản trong Hiệp định an ninh mới vốn là những vấn đề khá nhạy cảm, làm dấy lên những tranh cãi dai dẳng giữa Mỹ và Iraq trong nhiều năm qua. Iraq không giấu giếm mong muốn Mỹ chấm dứt sự hiện diện quân sự ở quốc gia này để có thể tự chủ trong việc điều hành quốc gia.

Thế nhưng, việc rút quân và rút như thế nào lại là một vấn đề khiến Mỹ đau đầu, khi nó ảnh hưởng tới hình ảnh và uy tín của Mỹ trên toàn cầu. Mỹ lo ngại một thoả thuận an ninh mới với Iraq, nếu không được tính toán kỹ, sẽ để lộ “gót chân Asin”, thừa nhận sự bất lực - sự vô ích của các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iraq? Hoặc giả việc rút quân liệu có tạo cơ may cho bọn khủng bố lại thâm nhập vào Iraq không? Cái khó của Mỹ ở chỗ làm sao thoát khỏi vũng lầy Iraq mà vẫn giữ được tư thế ngẩng cao đầu. Bởi thế, nếu dự thảo Hiệp định an ninh mới là “thắng lợi” của Iraq, thì đó lại là một giải pháp an toàn cho chính quyền Mỹ.

3 năm là khoảng thời gian vừa đủ để quân đội Mỹ xốc lại đội hình, xốc lại tinh thần và rút về nước yên ấm. Và đó cũng là khoảng thời gian cần thiết để dư luận dần nguôi ngoai, xoa dịu những chỉ trích về thất bại trong cuộc chiến Iraq của chính quyền Bush, và đem lại lợi thế nhất định cho chính quyền mới của Tổng thống đắc cử Obama. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng dù chính phủ Iraq đã phê chuẩn, nhưng để chính thức có hiệu lực Hiệp định an ninh mới vẫn cần Quốc hội Iraq thông qua. Hiện đã có nhiều dự đoán xung quanh khả năng này. Có người cho rằng Quốc hội Iraq sẽ dễ dàng phê chuẩn Hiệp định mới. Song vẫn còn tồn tại những quan điểm ngược lại. Nhiều nhân vật chính trị người Hồi giáo dòng Shiite theo đường lối cứng rắn đã lên tiếng phản đối quyết liệt Hiệp ước này, cho biết, họ sẽ không nhượng bộ trước thoả thuận giữa chính phủ và quân đội Mỹ.

Thêm một tín hiệu xấu: ngay trước khi Hiệp định mới được thông qua, tại thành phố Tal Afar ở phía Nam Iraq đã xảy ra một vụ đánh bom tự sát làm 10 người chết và 20 người bị thương. Trong khi đó, tại quận Carradah, nơi có đông người Shiite sinh sống ở thủ đô Baghdad cũng xảy ra một vụ đánh bom xe làm 28 người chết và bị thương./.