Ukraine săn lùng mắt xích sản xuất và trận địa tên lửa Nga

Ukraine đang tiến hành chiến dịch tập kích các cơ sở liên quan đến sản xuất tên lửa của Nga, nhằm làm suy giảm khả năng tiến hành các đợt tấn công đường không của Moscow. Bên cạnh đó, Kiev cũng tăng cường săn lùng các bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga gần biên giới.

Thay vì chỉ tìm cách đánh chặn từng quả tên lửa sau khi được phóng, Ukraine hướng tới việc phá hủy các mắt xích trong chuỗi sản xuất và các hệ thống phóng, qua đó ngăn mối đe dọa ngay từ nguồn.

Tập kích các mắt xích sản xuất trọng yếu

Trong 2 ngày giữa tháng 8, Ukraine tiến hành 2 cuộc tập kích nhằm vào các cơ sở liên quan đến ngành công nghiệp quốc phòng Nga. Một mục tiêu liên quan đến nhiên liệu tên lửa, trong khi mục tiêu còn lại phục vụ hạ tầng vũ trụ và vệ tinh quân sự.

Ngày 15/8, tên lửa Flamingo của Ukraine đánh trúng Trung tâm Tên lửa và Vũ trụ Progress ở Samara, cơ sở duy nhất của Nga sản xuất hàng loạt tên lửa đẩy Soyuz-2. Cuộc tập kích đánh trúng một tòa nhà chứa các hệ thống điện tử trên phương tiện, thiết bị và bảng mạch in.

Cơ sở này không chỉ phục vụ các vụ phóng vệ tinh quân sự mà còn hỗ trợ triển khai hệ thống vệ tinh Rassvet, được xem là đối trọng của Nga với Starlink. Moscow dự kiến sử dụng hệ thống này để điều khiển các máy bay không người lái tấn công ngoài tầm nhìn trực tiếp.

Đêm 16/8, Lực lượng Phòng vệ Ukraine tiếp tục tập kích Tổ hợp Kamensky ở Kamensk-Shakhtinsky, một cơ sở thuộc ngành công nghiệp quốc phòng Nga chuyên sản xuất nhiên liệu rắn cho đạn dược sử dụng trong các hệ thống pháo phản lực phóng loạt Uragan, Smerch và Tornado-S, cũng như nhiều hệ thống tên lửa và vũ khí phóng từ máy bay khác. Đây được xem là một trong những cơ sở quan trọng của Nga trong lĩnh vực này.

Các cuộc tập kích mới nhất nằm trong chiến dịch mà Ukraine tiến hành từ tháng 3/2026, nhằm vào nhiều mắt xích trong chuỗi sản xuất vũ khí của Nga.

Đầu tháng 3, tên lửa Storm Shadow đánh trúng nhà máy Kremniy El ở Bryansk, một trong những cơ sở quan trọng sản xuất chip cho tên lửa Nga. Các cuộc tập kích tiếp tục được tiến hành sau đó.

Giữa tháng 5, Ukraine tấn công Zelenograd thuộc vùng Moscow, nơi tập trung một phần đáng kể năng lực nghiên cứu và sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng Nga.

Ngày 12/6, tên lửa Flamingo đánh trúng Viện Nghiên cứu VNIIR-Progress ở Cheboksary. Cơ sở này sản xuất ăng-ten CRPA Kometa, bộ phận giúp máy bay không người lái Shahed, tên lửa Iskander và bom dẫn đường duy trì khả năng định vị ngay cả khi chịu tác động của các hệ thống tác chiến điện tử Ukraine.

Ngày 22/6, tên lửa đánh trúng Nhà máy Bán dẫn Voronezh (VZPP), cơ sở sản xuất các mô-đun bán dẫn và chip, trong đó có các cụm bộ xử lý dành cho máy tính trên khoang Zarya-61M sử dụng trong tên lửa hành trình 9M727 thuộc hệ thống Iskander-K. Nhà máy này cũng sản xuất các linh kiện cho hệ thống Pantsir-S1 và cụm transistor dành cho tên lửa Kh-101.

Ngày 27/6, một cuộc tập kích nhằm vào Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Liên bang Titan-Barrikady ở Volgograd, cơ sở duy nhất của Nga sản xuất bệ phóng cho hệ thống Iskander-M.

Ngày 1/7, Ukraine đánh trúng Viện Nghiên cứu Đo lường Vật lý (NIIFI) tại vùng Penza. Cơ sở này phát triển cảm biến áp suất, cảm biến gia tốc và các linh kiện vi điện tử khác dành cho tên lửa Iskander, Kh-101, Kalibr, cũng như các hệ thống sử dụng trên máy bay Su-34 và Su-35.

Như vậy, trong hơn 5 tháng, Ukraine đã nhằm vào nhiều khâu trong chuỗi sản xuất tên lửa Nga, từ chip, cảm biến đến bệ phóng và thuốc phóng rắn cho động cơ tên lửa.

Đánh vào nguồn phóng thay vì chỉ đánh chặn tên lửa

Chiến dịch trên có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Ukraine gặp hạn chế về số lượng tên lửa đánh chặn PAC-2 và PAC-3 dành cho hệ thống Patriot, vốn có khả năng đối phó tên lửa đạn đạo.

Khả năng đánh chặn tên lửa hành trình của Ukraine tốt hơn, với tỷ lệ đánh chặn theo tuyên bố của Kiev là thường đạt khoảng 90%. Tuy nhiên, Ukraine vẫn phụ thuộc vào nguồn tên lửa đánh chặn do các nước đối tác cung cấp.

Vì vậy, logic của chiến dịch khá rõ ràng: thay vì cố gắng đánh chặn mọi tên lửa được phóng đi, Ukraine tìm cách làm giảm số lượng tên lửa mà Nga có thể sản xuất ngay từ đầu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với tên lửa đạn đạo.

Nga cũng khó có thể nhanh chóng khôi phục đồng thời toàn bộ năng lực sản xuất bị ảnh hưởng. Các cơ sở này phụ thuộc vào nhiều loại thiết bị chuyên dụng, vốn không thể dễ dàng thay thế trong thời gian ngắn. Các lệnh trừng phạt càng khiến việc tiếp cận máy móc, thiết bị từ Mỹ, châu Âu và nhiều nước châu Á trở nên khó khăn hơn.

Tuy nhiên, đánh phá ngành công nghiệp quốc phòng Nga chỉ là một phần trong chiến lược rộng hơn của Ukraine. Kiev đồng thời tìm cách tấn công các hệ thống được Nga sử dụng để tiến hành các cuộc tập kích. Một trong những mục tiêu là Novorossiysk, nơi Nga bố trí các tàu chiến có khả năng phóng tên lửa đạn đạo.

Ukraine cũng tập trung vào các bệ phóng mặt đất, đặc biệt là các bệ phóng được bố trí gần biên giới. Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 22/8, cho biết lực lượng nước này đã tập kích một bệ phóng tên lửa đạn đạo Iskander gần biên giới Ukraine.

Iskander là hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật đất đối đất chủ lực của Nga, với tầm bắn được công bố khoảng 500 km. Các bệ phóng cơ động của hệ thống này thường được triển khai trên lãnh thổ Nga, trong đó có các khu vực giáp biên giới như Bryansk và Kursk, để tấn công các mục tiêu ở Ukraine.

Ông Zelensky cho biết Ukraine đang tiến hành những chiến dịch riêng lẻ và phức tạp nhằm phát hiện, theo dõi và tấn công các bệ phóng này trước khi chúng có thể tham gia các cuộc tập kích quy mô lớn.

“Có thời điểm Nga dự định tiến hành một cuộc tấn công nhưng cuối cùng không thực hiện. Đây không phải sự trùng hợp”, ông Zelensky, đồng thời cho rằng những chiến dịch như vậy đang bắt đầu mang lại kết quả.

Theo ông Zelensky, Nga có khả năng sản xuất tới 1.300 tên lửa đạn đạo mỗi năm và hiện có khoảng 600-630 tên lửa trong kho. Moscow về lâu dài có thể hướng tới năng lực sản xuất khoảng 100 tên lửa đạn đạo mỗi tháng, dù hiện chưa đạt mức này.

Với việc vừa đánh vào cơ sở sản xuất, vừa tìm cách phá hủy các bệ phóng, Ukraine đang theo đuổi một cách tiếp cận nhiều tầng nhằm làm giảm khả năng tấn công bằng tên lửa của Nga. Nếu các bệ phóng bị đe dọa thường xuyên, Moscow có thể phải hạn chế số lượng và tần suất phóng, qua đó giảm quy mô các cuộc tập kích nhằm vào các thành phố Ukraine.

Anh, Pháp cam kết hỗ trợ Ukraine sản xuất tên lửa Storm Shadow và SCALP

VOV.VN - Ngày 24/8, Anh và Pháp đã cam kết hỗ trợ Ukraine xây dựng năng lực tự sản xuất các dòng tên lửa hành trình tầm xa Storm Shadow và SCALP. Bước đi này nhằm giúp Kiev chủ động mở rộng tầm tấn công chiến lược và giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn viện trợ từ phương Tây.