Những “Chúa chổm” trên sân cỏ

Khi Champions League trở lại với lượt trận tứ kết vào đầu tháng 4 tới, người ta sẽ ngóng chờ xem Premier League còn tiếp tục lấn lướt sân chơi danh giá của châu lục đến đâu sau khi cả “tứ đại gia” Manchester United, Liverpool, Chelsea, Arsenal đều lọt vào 8 tên tuổi cuối cùng. Nhưng sự thống trị đó chỉ là hào nhoáng trên sân cỏ. Đằng sau là cả một đống nợ nần ngập đầu của các CLB giải Ngoại hạng, vấn đề ngày càng làm đau đầu ban tổ chức Premier League.

Đằng sau thành công
Kể từ khi ra đời năm 1992 đến nay, Premier League đã trở thành giải đấu hấp dẫn, lôi cuốn và thành công bậc nhất ở châu Âu. Điều đó không phải bàn cãi nếu nhìn vào giá trị hợp đồng truyền hình, lượng fan đông đảo hay trận chung kết Champions League “nội bộ” giữa Manchester United và Chelsea hồi năm ngoái cũng như màn áp đảo của “tứ đại gia” năm nay. Nhưng để có được những thành công đó, Premier League cũng là kẻ tiêu pha số 1. Họ luôn dẫn đầu ở thị trường chuyển nhượng mà nếu cần ví dụ gần nhất thì chính là phiên chợ mùa Đông vừa qua, khi chỉ một mình Premier League tiêu pha đã hơn cả La Liga, Serie A, Bundesliga lẫn Ligue 1 cộng lại.

Đầu tư mạnh như thế, dù thu được không nhỏ từ bản quyền truyền hình hay bán vé vào sân, Premier League vẫn ở tình trạng lỗ nặng, nhất là những đội bóng “đại gia” vốn luôn phải ném mình vào cuộc chạy đua lực lượng, tuyển mộ nhiều sao với mức lương hậu hĩnh. Tình trạng càng không được cải thiện khi xuất hiện những ông chủ ngoại. Một minh chứng là Manchester United, đương kim vô địch Premier League lẫn Champions League. Trước khi rơi vào tay tỷ phú Mỹ Malcolm Glazer, CLB này không nợ một xu. Vậy mà giờ đây, họ phải gánh khoản nợ khổng lồ 667 triệu bảng. Đây chính là số tiền mà Glazer phải vay mượn để mua lại Manchester United rồi sau đó trút gánh nặng sang CLB. Manchester United và Chelsea, hai cái tên trong trận chung kết Champions League năm ngoái, có tổng nợ lên đến hơn 1 tỷ bảng. Chuyện ở Chelsea thì ai cũng rõ. Tỷ phú Nga Roman Abramovich đã đầu tư rất nhiều trong những năm qua và tất yếu là nợ của CLB cứ tăng dần.

Bài test cần thiết
Đã từ lâu, hồi chuông cảnh báo về tình trạng nợ nần này được gióng lên. Tháng 10 năm ngoái, Bộ trưởng Văn hóa Anh, Andy Burnham, kêu gọi bóng đá nước này cần xem xét lại “mối quan hệ với tiền bạc”. Bộ trưởng Burnham cũng nêu ra nhiều thách thức đang đe dọa nền bóng đá xứ sở sương mù và kêu gọi cần có sự minh bạch hơn về “các ông chủ” CLB cũng như tình trạng nợ nần.

Phản ứng lại lời kêu gọi trên, Premier League đang lên kế hoạch, dự kiến công bố vào tháng tới, kiểm tra kỹ lưỡng về tình trạng tài chính các CLB để bảo đảm rằng không đội bóng nào rơi vào mức nợ nần nguy hiểm. Đây được xem là bài test rất cần thiết để bóng đá Anh nhìn lại mình và tìm kiếm các biện pháp giảm thiểu rủi ro từ các món nợ.

Nó càng cần thiết hơn khi Premier League đang trong tầm ngắm của UEFA và FIFA. Từ lâu, Chủ tịch FIFA Sepp Blatter cũng như Chủ tịch UEFA Michel Platini đã không ít lần công kích việc Premier League chi tiêu quá đáng trong khi nợ nần ngập đầu. Thậm chí, UEFA còn đang xem xét áp dụng các biện pháp nhằm hạn chế chi tiêu của một CLB giống như biện pháp thuế mà giải bóng chày nhà nghề Mỹ MLB áp dụng để tìm kiếm cái họ gọi là “fair-play” về tài chính. Đã có không ít đội bóng ở Pháp và Đức phàn nàn với UEFA rằng họ bị áp đặt những quy định chặt chẽ về quyền sở hữu và chi tiêu, khiến không thể cạnh tranh với các CLB Anh hay Tây Ban Nha trong một thị trường bóng đá tự do.

Một bước đi mạnh mẽ mà UEFA tiến hành là ngày 24/3 vừa qua, tổ chức này đã thành lập một nhóm chuyên gia pháp lý và tài chính có nhiệm vụ giám sát tài chính ở các CLB hàng đầu kể từ mùa giải tới. Những đội bóng có biểu hiện vi phạm “công bằng tài chính” có thể bị cấm cửa không được tham dự UEFA Cup và Champions League, giống như những lời đe dọa mà Chủ tịch UEFA Platini đã dành cho Manchester City trong thời gian qua./.