Nợ như… Premier League!

Không nghi ngờ gì, Premier League đang là giải đấu được quảng bá rộng rãi nhất toàn cầu hiện nay và chất lượng cũng ngày một nâng cao, thể hiện ở sự áp đảo tại Champions League vài mùa gần đây. Giải Ngoại hạng cũng được xem là thiên đường cho các ngôi sao với mức lương hậu hĩnh, còn các CLB cũng chiếm số lượng đông đảo trong tốp các đội bóng doanh thu cao nhất Châu Âu. Nhưng, mặt trái của thành công đó là gì?

Theo số liệu mới nhất, 20 đội bóng Premier League đang vay mượn tổng cộng tới 3,1 tỷ bảng! Con số này cho thấy cảnh báo của Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh (FA), Lord Triesman hồi tháng 10/2008 về mức nợ chung của bóng đá Anh (tính cả Premier League lẫn 3 giải thấp hơn) xấp xỉ 3 tỷ bảng là quá… khiêm tốn!

Hai “Chúa Chổm” hàng đầu cũng là hai quyền lực lớn nhất Premier League trong 5 mùa giải gần đây: Manchester United và Chelsea. Số nợ của nhà vô địch mùa giải qua là 699 triệu bảng còn của đội bóng thuộc tỷ phú Roman Abramovich là 701 triệu bảng. Và không ngạc nhiên chút nào khi “tứ đại gia” cũng là… “tứ Chúa Chổm”. Arsenal đứng hạng ba với khoản nợ 416 triệu bảng còn Liverpool nợ khoảng 280 triệu bảng.

Các fan Manchester United hẳn phải đau lòng trước thực tế dù mùa giải 2007-2008 đầy ắp vinh quang với cú đúp Premier League và Champions League, đội nhà vẫn lỗ 44,8 triệu bảng bởi phải trả tiền lãi quá nhiều. CLB này nợ tới 699 triệu bảng vì gia đình triệu phú Mỹ Glazer khi mua đội bóng năm 2005 chủ yếu dựa vào nguồn tài chính đi vay rồi sau đó, những ông chủ mới này trút hết nợ sang CLB. Trong vòng 3 năm tính đến 2008, chỉ riêng tiền lãi mà Manchester United phải trả đã lên đến 263 triệu bảng!

Liverpool cũng tương tự. Bộ đôi người Mỹ Tom Hicks-George Gillett cũng không khác gì gia đình Glazer. Họ chỉ là nhà đầu tư và khi mua Liverpool năm 2007 cũng vay mượn là chủ yếu. Chỉ có Chelsea là không nợ chút nào từ các ngân hàng như Manchester United và Liverpool. Đội bóng thành London nợ duy nhất… ông chủ Abramovich, người “hào phóng” cho đội bóng vay 701 triệu bảng kể từ năm 2003 mà không tính lãi! Nhưng do đâu mà có khoản nợ khổng lồ trên? Chủ yếu cũng vì Abramovich mạnh tay vung tiền trên thị trường chuyển nhượng, mua về các cầu thủ đắt giá, trả cho họ mức lương chót vót trong cơn khát vinh quang của ông. Kể từ sau cảnh báo của Chủ tịch FA Triesman, Chelsea tuyên bố rằng Abramovich đã giảm khoản vay xuống 339,8 triệu bảng với phần còn lại được chuyển thành phần góp vốn vào CLB.

Arsenal là đội bóng duy nhất ở Premier League vay mượn để đầu tư dài hạn. Riêng cho việc xây dựng sân Emirates khang trang hiện nay, CLB đã vay 260 triệu bảng. Rồi sau đó họ vay tiếp 133 triệu bảng để biến sân cũ Highbury thành các khu căn hộ. Dự án đầu thành công rực rỡ khi Emirates, với 60.000 chỗ ngồi trong đó có nhiều khu VIP đắt đỏ, đem lại nguồn thu gần gấp đôi so với Highbury trước đây. Nhưng dự án sau thì đang ì trệ bởi kinh tế Anh chìm trong cuộc suy thoái toàn cầu khiến việc bán các căn hộ này không suôn sẻ như dự kiến.

Premier League vẫn đang bào chữa quyết liệt cho hình ảnh “Chúa Chổm” này với tuyên bố mức độ nợ nần là ở mức “kiểm soát được” khi doanh thu và bản quyền truyền hình tiếp tục tăng. Phần lớn các đội không đến nỗi ném toàn bộ số tiền kiếm được vào túi cầu thủ và ban huấn luyện. Dù lương cho cầu thủ và đội ngũ huấn luyện của Premier League đã tăng lên 1,095 tỷ bảng trong mùa giải 2008, mức trung bình chỉ là 55% doanh thu và nhìn chung vẫn được xem là chấp nhận được.

Nhưng, điều gì sẽ xảy ra nếu những ông chủ như Abramovich đột nhiên “chán” bóng đá, không muốn tiếp tục ném tiền vào trò chơi này nữa? Hay những nhà đầu tư Mỹ như Glazer, Hicks, Gillett không còn xoay xở đáo nợ ngân hàng được? Đó sẽ là cơn ác mộng thực sự cho giải Ngoại hạng. Nó sẽ không xảy ra trong tương lai gần khi Premier League vẫn “in ra tiền”, vẫn ký được hợp đồng truyền hình béo bở. Nhưng bài học nhãn tiền của Serie A đang chìm trong u ám sau giai đoạn “vỡ nợ” là một tấm gương để các đội bóng Anh nhìn vào mà “thắt lưng buộc bụng” hơn…/.