Chống bán độ - Cuộc chiến gian nan

Các quan chức UEFA, các thẩm phán, nhà điều tra cho biết, khoảng 200 trận đấu ở khắp 9 quốc gia bị phát hiện “có mùi” trong scandal bán độ mà Peter Limacher, người đứng đầu bộ phận kỷ luật của UEFA, đánh giá là lớn nhất trong lịch sử bóng đá châu Âu.

Xét về quy mô, nó là những con số ấn tượng. Hơn 50 cuộc lục soát đã được tiến hành ở Đức, Áo, Anh và Thụy Sĩ, bắt giữ 17 đối tượng. Có khoảng 1 triệu euro tiền mặt và tài sản bất chính bị tạm giữ. ít nhất 200 người, trong đó có 32 cầu thủ, bị cho là có dính líu đến chuyện bán độ.

Và như các tổ chức, cơ quan hữu quan lặp đi lặp lại thì đây mới là phần nổi của tảng băng mà thôi, rằng còn nhiều đối tượng, nhiều trận đấu “đen” hơn thế trong vụ bê bối này. Tuy nhiên, các con số trên hiện tại đã đủ gây sốc cho UEFA, vốn luôn ở trong cuộc chiến gian nan với nạn bán độ.

Song nếu xét về tầm cỡ, đây chưa phải là một vụ thực sự… “hoành tráng”. Đa phần các trận đấu đáng ngờ kể trên chỉ là ở các giải hạng hai hoặc thấp hơn tại Đức và những nền bóng đá nhỏ khác như Bỉ, Thụy Sĩ, Croatia, Slovenia, Hungary, Áo… Không hề có các trận ở những nền bóng đá lớn như Anh, Tây Ban Nha, Italy, Pháp bị rơi vào tầm ngắm. Cấp cao nhất có lẽ chỉ là 15 trận (3 Champions League, 12 Europa League) đều diễn ra ở các vòng sơ loại năm nay.

Nhưng điều đó lại không thật mới mẻ. Trước đây, UEFA đã từng tiết lộ có tới 40 trận trong khuôn khổ họ tổ chức có dấu hiệu đáng ngờ và đang bị điều tra. Dĩ nhiên, UEFA nhanh chóng xác nhận trong danh sách đen đó có 15 trận mà cảnh sát Đức đề cập ở trên. Cam kết sẽ trừng phạt mạnh tay các đối tượng, CLB dính líu đến bán độ song có lẽ, UEFA cũng hiểu đi tìm bằng chứng là điều không dễ dàng chút nào.

Tình trạng bán độ ở những giải cấp thấp tại châu Âu hay thậm chí ngay ở các trận vòng loại những giải hoành tráng như Champions League được đồn đại từ lâu. Tuy nhiên, nó giống như có khói mà khó tìm ra lửa! Kể cả với chiến dịch giật mình mà cảnh sát Đức mới công bố, nhiều chuyên gia cho rằng đây chưa thể xem là một thắng lợi lớn trước các băng nhóm tội phạm đang tìm đủ cách chi phối kết quả trận đấu hòng trục lợi từ cá cược.

Tháng 3 năm nay, UEFA thông báo phát động chiến dịch chống tham nhũng, bán độ trong bóng đá. Tổ chức này cam kết sẽ phối hợp với các liên đoàn quốc gia để xây dựng một chương trình giám sát mà đối tượng rất khổng lồ: khoảng 29.000 trận đấu ở hai giải hàng đầu của 53 thành viên UEFA và các giải do UEFA tổ chức. “Soi” kỹ một khối lượng lớn như vậy không dễ chút nào, và còn chưa kể hàng chục, hàng trăm nghìn các trận đấu cấp thấp hơn thế mỗi năm.

Trong một diễn biến khác, ở châu Á, Trung Quốc cũng đang phát động chiến dịch “làm sạch” trái bóng tròn. Vốn từ lâu bị coi là một nền bóng đá mà nạn bán độ lan tràn, đây là quyết tâm mới nhất của Trung Quốc trong bối cảnh không ít người hâm mộ đang ngoảnh mặt lại với bóng đá quốc nội, thất vọng với thành tích yếu kém của ĐTQG. Tuy nhiên, dư luận vẫn phải đặt câu hỏi là liệu chiến dịch này rồi cũng như “muối bỏ bể” giống các chiến dịch trước đó hay không khi nạn bán độ, cá cược bóng đá trái phép đã phát triển thành vô số những mạng lưới ngầm, tinh vi, không dễ phát hiện.

Từ Trung Quốc cho đến scandal gây sốc vừa qua ở châu Âu, có thể thấy cuộc chiến chống nạn bán độ trên sân cỏ vẫn còn gam go và đầy khó khăn. Nó đòi hỏi không chỉ sự mạnh tay của pháp luật, của một vài liên đoàn riêng lẻ mà cần có cả sự phối hợp trên quy mô rộng, từ những cấp quản lý cao nhất của bóng đá như FIFA hay UEFA./.