Nghĩ kiểu bóng đá Việt Nam, hành động kiểu bóng đá Đức

Trong buổi lễ thông báo kết thúc hợp đồng trước thời hạn với Liên đoàn bóng đá Việt Nam, ông Falko Goetz đã xin lỗi vì có lúc nói ra những điều chưa “vừa tai” trong thời gian nắm giữ cương vị HLV trưởng đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam, bởi ông đã “nghĩ theo kiểu bóng đá Việt Nam nhưng lại hành động theo kiểu bóng đá Đức”. Có lẽ, cũng một phần vì nguyên nhân này, ông thầy người Đức chỉ tại vị được đúng 7 tháng trên chiếc “ghế nóng”.

Trình độ bóng đá Việt Nam, ở cả cấp độ đội tuyển và CLB, so trên bình diện thế giới, đương nhiên ở mức thấp nhưng về độ quan tâm của người hâm mộ, thì chẳng thua kém bất cứ nền bóng đá phát triển nào. Chính vì vậy, sau sự ra đi của ông Calisto, VFF đã phải mất đúng 3 tháng, cùng nhiều lần lùi thời hạn chót để đi đến quyết định đưa ông Falko Goetz về dẫn dắt cả đội tuyển quốc gia và đội tuyển U23 quốc gia.

Đó là một cuộc lựa chọn quy mô nhất từ trước đến nay của VFF trong việc tìm kiếm “thuyền trưởng” cho hai đội tuyển Quốc gia và ông Falko Goetz cũng được đặt nhiều kỳ vọng, khi chính Chủ tịch VFF Nguyễn Trọng Hỷ đánh giá, ông là vị HLV có trình độ cao nhất từng làm việc với bóng đá Việt Nam. Thế nhưng “ngày vui ngắn chẳng tày gàng” và ông Falko Goetz rời Việt Nam sớm tới 1 năm rưỡi so với bản hợp đồng ký hồi tháng 6 năm ngoái. Đây chẳng phải lần đầu, 1 HLV ngoại phải sớm kết thúc hợp đồng với VFF sau những thất bại của các đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam ở các giải đấu AFF Cup hay SEA Games. Có thể kể tới HLV Alfred Riedl (3 lần), Edson Silva Dido, Christian Letard, Edson Tavares và cả trường hợp từ chức của HLV Calisto hồi đầu năm ngoái.

Có một kịch bản chung cho tất cả những vụ sa thải HLV của VFF, đó là đánh giá rất cao các ứng viên, đặt nhiều kỳ vọng và sau đó là ra đi khi không đạt được vị trí cao ở những giải đấu quốc tế chính thức. Đương nhiên, các HLV này đều đến từ những nền bóng đá phát triển ở châu Âu, châu Mỹ nhưng ngoài hạn chế thực sự về trình độ chuyên môn ở một số trường hợp, họ còn phải ra đi bởi chưa biết cách “nghĩ” và “hành động” theo kiểu của bóng đá Việt Nam.

Làm HLV trưởng đội tuyển Quốc gia hoặc U23 Việt Nam đồng nghĩa với việc phải chấp nhận một sức ép, chẳng kém gì sức ép của HLV trưởng những đội tuyển hàng đầu thế giới nếu không muốn nói là hơn. Đơn giản bởi ở Việt Nam, vị HLV đó sẽ phải đưa đội tuyển đến chiến thắng cuối cùng, dù đó là giải đấu giao hữu, tập huấn hay chính thức - đó là sức ép từ VFF xuống. Cùng với đó là sức ép từ người hâm mộ và giới truyền thông khi Việt Nam cũng ở hàng tốp về số đầu báo thể thao và số người hâm mộ bóng đá có thể kể tới hàng chục triệu. Sẽ không có chỗ cho những thất bại, dù đó là giải đấu để kiểm tra đấu pháp hay để thử nghiệm đội hình. Vậy mà các HLV ngoại vẫn “nghĩ” và “hành động” theo kiểu bóng đá Pháp, Bồ Đào Nha hay Brazil… nên sớm ra đi là điều dễ hiểu.

Kể từ khi bóng đá Việt Nam sử dụng HLV ngoại, thành công nhất có thể kể tới hai ông Henrique Calisto (vô địch AFF Cup) và Alfred Riedl (HCB Tiger Cup và SEA Games). Đó đều là những HLV có thâm niên làm việc ở Việt Nam như ông Riedl - 3 lần nắm giữ vị trí này còn ông Calisto tạo dựng tên tuổi từ nhiều năm làm việc ở CLB Đồng Tâm - Long An trước khi đưa đội tuyển Việt Nam đến với đỉnh cao vô địch Đông Nam Á năm 2008. Đây là những người đã tiến gần nhất tới mức “nghĩ” và “hành động” theo kiểu của bóng đá Việt Nam. Vậy mà ông Riedl cũng bị VFF sa thải và CLB Hải Phòng sớm chấm dứt hợp đồng ở V-League 2009 còn ông Calisto phải xin từ chức do không chịu nổi áp lực sau thất bại tại AFF Cup 2010. Thế thì ông Falko Goetz, với 7 tháng tại vị ngắn ngủi, đã thực sự “nghĩ” theo kiểu bóng đá Việt Nam hay chưa, chứ chưa nói đến “hành động”.

Với những nguyên tắc của mình, ngay từ đầu, ông Falko Goetz không có được ấn tượng tốt từ một số thành viên VFF, những người ngay từ đầu đã không ủng hộ ông trong cuộc tuyển chọn, từ các học trò (do bị cấm đoán nhiều điều và quản lý chặt chẽ) và từ một bộ phận phóng viên thể thao… Chỉ chừng đó đã đủ để ông gặp bất lợi trong cuộc “soi chiếu”, quy trách nhiệm cho thất bại nặng nề của U23 VN tại SEA Games 26.

17 năm đã qua với gần 10 HLV kể từ khi VFF quyết định sử dụng HLV ngoại cho các đội tuyển, thành tích của bóng đá Việt Nam là có nhưng chưa tương xứng với những gì đã bỏ ra đầu tư. Nguyên nhân thì có nhiều, nhưng trong đó có một nghịch lý: chúng ta cần thầy ngoại để phát triển bóng đá Việt Nam dựa trên kinh nghiệm của những nền bóng đá tiến bộ hơn, nhưng để tồn tại được, những ông thầy ngoại đó lại buộc phải “nghĩ” và “hành động” theo kiểu của bóng đá Việt Nam./.