Dệt may Việt Nam đang chịu nhiều tác động từ cuộc chiến tranh Mỹ - Iran nổ ra từ cuối tháng 2/2026; cùng đó là Cảnh báo cao nhất theo Cơ chế đặc biệt 301 của Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR). Trong khi doanh nghiệp (DN) dệt may phụ thuộc xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ và EU tới hơn 60%, những tác động kể trên khiến nguồn cung nguyên phụ liệu, đơn hàng những tháng cuối năm gặp nhiều khó khăn.

Nhận thức rõ những diễn biến bất lợi của thị trường, ông Bùi Văn Tiến, Tổng Giám đốc Tổng công ty CP May Việt Tiến cho biết, dự báo tình hình kinh tế, chính trị thế giới còn bất ổn với những diễn biến khó lường, dẫn đến chi phí ngày càng tăng. Hiện DN đang tập trung đầu tư vào công nghệ tự động, máy móc thiết bị chuyên dùng và công tác chuyển đổi, quản trị kỹ thuật số. Trong đó nâng cao công tác cải tiến công nghệ sản xuất theo phương pháp Lean, chương trình 5S và thành lập đội Kaizen cho các đơn vị trong toàn hệ thống.

“May Việt Tiến tiếp tục tái cấu trúc, sắp xếp lại nhân sự cũng như mô hình quản lý, tìm kiếm giải pháp mới đẩy nhanh năng suất lao động. DN chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, tổ chức sản xuất, cải tiến tiền lương, đầu tư chiều sâu, thay đổi công nghệ sản xuất mới, đặc biệt áp dụng công nghệ RFID vào quản lý bán hàng và quản lý hàng tồn kho. Việt Tiến xây dựng mối quan hệ hợp tác tốt với khách hàng, chủ động nắm chắc diễn biến của thị trường, khách hàng, đơn hàng, tiến độ giao hàng, khả năng thanh toán, nguy cơ giãn, hoãn, hủy đơn hàng để kịp thời xây dựng các phương án ứng phó phù hợp”, ông Tiến thông tin.

Tác động đan xen từ xung đột tại khu vực Trung Đông, các chính sách thuế quan, phòng vệ thương mại từ thị trường lớn, yêu cầu về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn ESG trở thành điều kiện bắt buộc đối với ngành dệt may. Trong nước, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng mở ra cơ hội cho DN nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tuy vậy ngành dệt may lại chịu tác động từ chi phí đầu vào và chi phí lao động có xu hướng tăng, yêu cầu ngày càng cao về tiền lương, phúc lợi và điều kiện làm việc....

Ông Nguyễn Ngọc Bình, Tổng Công ty CP Dệt may Hòa Thọ cho biết, ngoài bám sát diễn biến thị trường, đặc biệt là chính sách thuế quan, phòng vệ thương mại và rủi ro địa chính trị để chủ động, linh hoạt xây dựng các kịch bản ứng phó, DN còn đồng thời tái cơ cấu khách hàng, mặt hàng theo hướng hiệu quả, bền vững hơn.

“Hòa Thọ đảm bảo hiệu quả sản xuất kinh doanh trên nền tảng quản trị tinh gọn; kiểm soát chi phí, tối ưu khai thác thiết bị, nâng cao năng suất, chất lượng. DN đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, số hóa quy trình, dữ liệu và vận hành trên nền tảng số nhằm nâng cao năng lực điều hành; Tiếp tục tinh gọn bộ máy gắn với nâng cao chất lượng nhân sự; Tập trung đẩy mạnh công tác đầu tư phát triển theo hướng có trọng tâm, ưu tiên các dự án đổi mới công nghệ, tự động hóa và nâng cao năng lực sản xuất”, ông Bình nêu.

Nhiều khó khăn 6 tháng cuối năm

Bức tranh kinh tế toàn cầu đáng chú ý nhất hiện nay là lạm phát của Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đều tăng so với cùng kỳ, khiến các Ngân hàng Trung ương thận trọng với chính sách tiền tệ. Do đó, các DN dệt may cần chủ động quản trị rủi ro tài chính và tăng năng lực cạnh tranh phi giá trong bối cảnh bất ổn toàn cầu kéo dài. Ngoài ra, thị trường vận tải container toàn cầu tiếp tục xu hướng giá tăng do phụ phí tăng, gây nên gánh nặng chi phí lớn hơn cho DN xuất khẩu.

TS. Lê Tiến Trường, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) nhận định, bối cảnh năm 2026 có nhiều điểm tương đồng với năm 2022, khi kết quả 6 tháng đầu năm tương đối thuận lợi nhưng suy giảm rất nhanh vào nửa cuối năm. Với 2 chỉ dấu về xung đột địa chính trị và nhu cầu nhập khẩu, dự báo 6 tháng cuối năm thị trường 2026 sẽ gặp nhiều khó khăn. Do tính chất bất định của thị trường, ngay cả những đơn hàng hiện tại chốt đến quý III cũng chưa thể coi là chắc chắn như trước đây.

“Điều các DN cần chuẩn bị lúc này là quản trị tình huống đột biến của thị trường, xác định rõ ngưỡng chịu đựng và giới hạn vận hành trong các kịch bản bất lợi, từ đó làm rõ các điểm quyết định, khi nào tiếp tục duy trì sản xuất dù hiệu quả suy giảm, khi nào cần thu hẹp hoặc tạm dừng hoạt động sẽ là phương án tối ưu hơn", ông Trường đề nghị.

Lãnh đạo Vinatex cũng nhìn nhận, áp lực lớn nhất đối với dệt may hiện nay vẫn là sự suy giảm của cầu tiêu dùng toàn cầu, do đó các đơn vị cần phải chuẩn bị các kịch bản ứng phó từ sớm, từ xa. Mặt khác, Việt Nam đang chịu áp lực nhập siêu, kéo theo áp lực tỷ giá rất lớn, trong khi xu hướng huy động vốn của hệ thống ngân hàng đang tăng chậm hơn tín dụng cũng tạo nên áp lực thanh khoản. Vì vậy, các đơn vị dệt may cần chủ động quản trị rủi ro tỷ giá, xây dựng kế hoạch cân đối và duy trì nguồn ngoại tệ phù hợp với nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu đến cuối năm.

Đầu tư đột phá công nghệ - dệt may Việt Nam có cơ hội định hình tương lai mới

VOV.VN - Dư địa nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm dệt may Việt Nam năm 2026 được nhận định còn rất lớn, bởi sản phẩm sẽ không chỉ dựa vào gia công đại trà, cần tập trung vào phân khúc sản phẩm có hàm lượng chất xám cao bằng nâng cao công nghệ tự động hóa và dữ liệu khách hàng.