Mở rộng thị trường xuất khẩu, đa dạng hóa đối tác nhập khẩu và tận dụng hiệu quả hơn các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các DN Việt Nam đang hướng đến thị trường Vương quốc Anh (UK) với lợi thế có từ FTA Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) có hiệu lực từ năm 2021.

Tại hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Vương quốc Anh” do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến ngày 11/5 tại Hà Nội, nhiều chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh UK tăng cường kiểm soát chất lượng hàng nhập khẩu với nhiều yêu cầu khắt khe, nếu không kịp chuyển đổi theo các tiêu chuẩn “xanh hóa” và minh bạch chuỗi cung ứng, các DN Việt sẽ gặp khó trong việc duy trì thị phần tại quốc gia này trong trung và dài hạn.

Ông Lê Đình Bá, Tham tán, Trưởng đại diện thương mại Việt Nam tại UK cho biết, khi xuất khẩu vào UK, DN Việt Nam có nền tảng thuận lợi từ Hiệp định UKVFTA và CPTPP, giúp giảm thuế và tạo ổn định về tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, UK là thị trường có tính cạnh tranh rất cao, nên khi sản phẩm của Việt Nam vào UK phải đối đầu trực tiếp với hàng hóa Trung Quốc, Ấn Độ, ASEAN về quy mô và tốc độ.

“Quy tắc xuất xứ hàng hóa là điểm nghẽn là thực tế rất đáng chú ý. Một sản phẩm có thể được hưởng thuế ưu đãi theo Hiệp định UKVFTA, nhưng nếu DN không chứng minh được xuất xứ sẽ rất khó được hưởng chính sách ưu đãi. Đặc biệt, khi tính giá xuất khẩu vào UK, DN không nên chỉ nhìn giá FOB, cần tính đầy đủ phí vận chuyển, bảo hiểm, kho bãi, phí đổi trả, phí chứng nhận, phí kiểm nghiệm, phí bao bì cũng như chiết khấu cho kênh phân phối và chi phí marketing. Với nhóm thực phẩm, động thực vật và sản phẩm có nguồn gốc động vật, DN phải chú ý các yêu cầu SPS và hệ thống kiểm soát biên giới mới của UK”, ông Bá nêu thực tế.

Từ đó ông Bá đưa ra 6 khuyến nghị chiến lược cho DN xuất khẩu vào UK. Thứ nhất, cần chuẩn hóa sản phẩm trước khi bán, đừng chờ có đơn hàng mới làm chứng nhận và hồ sơ. Thứ hai, DN cần nâng cấp sản phẩm từ gia công sang thiết kế, bao bì, thương hiệu và câu chuyện sản phẩm. Thứ ba, DN cần tận dụng FTA đúng cách, trọng tâm là quy tắc xuất xứ, chứng từ và lưu trữ dữ liệu. Thứ tư, DN quản trị giá sản phẩm vào kệ, chi phí đến người tiêu dùng, chi phí tuân thủ và logistics cũng như tỷ giá. Thứ năm, DN chọn kênh phù hợp theo từng giai đoạn, không phải DN nào cũng nên vào ngay hệ thống tiêu thụ và thứ sáu là DN xây dựng sự hiện diện dài hạn, bởi thị trường UK không phù hợp với phương thức làm ăn ngắn hạn, thiếu cam kết và thiếu dịch vụ sau bán hàng. 

“Cơ hội lớn nhất của DN Việt Nam xuất khẩu vào UK không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn, mà là xuất khẩu tốt hơn bằng sản phẩm có tiêu chuẩn, có truy xuất, có thương hiệu và có khả năng đi đường dài. Nếu làm được điều đó, UK không chỉ là 1 thị trường xuất khẩu, mà có thể trở thành bàn đạp để DN Việt Nam nâng cấp năng lực cạnh tranh toàn cầu”, ông Bá khẳng định.

Thị trường quy mô lớn, sức mua cao

Khẳng định UK là thị trường quen thuộc đối với nhiều DN Việt Nam, nhưng đây cũng là thị trường luôn cần được tiếp cận bằng tư duy mới, ông Vũ Việt Thành, Đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho biết, sau Brexit, đại dịch Covid-19 và trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, UK đang từng bước định hình lại vai trò của mình trong thương mại quốc tế, chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính, kinh tế số, năng lượng sạch và tiêu chuẩn phát triển bền vững.

“UK không là thị trường tăng trưởng nóng, nhưng là thị trường có quy mô lớn, sức mua cao, năng lực tài chính mạnh và mức độ hội nhập sâu với kinh tế toàn cầu. UK không chỉ là thị trường nhập khẩu hàng hóa tiêu dùng, còn là trung tâm dịch vụ, tài chính, tiêu chuẩn, công nghệ và phân phối. Do đó, khi DN Việt Nam tiếp cận thị trường UK không chỉ là câu chuyện bán hàng, còn là câu chuyện đáp ứng tiêu chuẩn, xây dựng năng lực cung ứng ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm”, ông Thành khuyến cáo.

Thực tế thị trường UK luôn có hai tầng nhu cầu song song. Một mặt, đây là nền kinh tế công nghệ cao, có nhu cầu lớn về máy móc, dược phẩm, thiết bị, công nghệ và các sản phẩm công nghiệp. Mặt khác, UK cũng là thị trường tiêu dùng phát triển, có nhu cầu ổn định đối với các mặt hàng phục vụ đời sống hằng ngày như dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản, cà phê, nông sản, thực phẩm chế biến và các sản phẩm tiêu dùng khác.

“Đối với DN Việt Nam, ưu đãi thuế quan là lợi thế quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất. Năng lực đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, yêu cầu về môi trường, lao động, bao bì, nhãn mác, giao hàng ổn định và xây dựng uy tín với nhà nhập khẩu sẽ quyết định khả năng đứng vững tại thị trường UK này”, ông Thành lưu ý.

Những năm qua, cơ cấu thương mại giữa Việt Nam và UK luôn mang tính bổ trợ rõ nét, với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như hàng dệt may, giày dép các loại, linh kiện điện tử, nông thủy sản… và nhập khẩu từ UK chủ yếu là dược phẩm, nguyên liệu phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế vẫn còn rất lớn trong thời gian tới.

Theo ông Lê Hoàng Tài, Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ailen (UKVFTA) tiếp tục là nền tảng quan trọng, giúp hàng hóa Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường UK, thông qua các ưu đãi thuế quan và thuận lợi hóa thương mại. Cộng đồng DN Việt Nam cần chủ động tận dụng các cam kết trong Hiệp định UKVFTA, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, đa dạng hóa phương thức thanh toán và tăng cường kết nối với các đối tác sở tại.

“Khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều điều chỉnh, thị trường UK tiếp tục mở ra những cơ hội đáng chú ý đối với hàng hóa Việt Nam, nhất là các mặt hàng dệt may, da giày, hàng tiêu dùng, nông sản và thực phẩm. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả thị trường này, các DN cần chủ động thích ứng với các yêu cầu về tiêu chuẩn, logistics, phương thức thanh toán cũng như đặc thù trong môi trường kinh doanh”, ông Tài khẳng định.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đối mặt với nhiều bất định, quan hệ Việt Nam - UK đang nổi lên như một trục hợp tác ổn định, có tính bổ trợ cao. Nếu tận dụng tốt cơ hội từ UKVFTA và các xu hướng tiêu dùng mới, thương mại Việt - UK hoàn toàn có thể bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn 2026 - 2030.

Những lưu ý cho doanh nghiệp khi xuất khẩu vào EU và Vương quốc Anh

VOV.VN - Xuất khẩu vào EU và Vương quốc Anh trong năm 2026 được dự báo là cột mốc lịch sử, khi tiêu chí "tiêu dùng xanh" không còn là những chiến dịch trách nhiệm xã hội mang tính tự nguyện, đã chính thức bị chi phối bởi các khuôn khổ pháp lý khắt khe.