Các DN Việt đang thay đổi tư duy, vươn ra thị trường thế giới bằng mô hình mới và cách tiếp cận phù hợp với xu hướng chuyển đổi của thương mại quốc tế, đặc biệt là chuyển đổi số và phát triển bền vững, xây dựng thương hiệu Việt chắc chân trên thị trường thế giới.

Kiều bào - Cầu nối thị trường

Là DN chuyên xuất khẩu phần mềm với kim ngạch khoảng 10 tỷ USD/năm, ông Nguyễn Mạnh Hà, Công ty CP AHT Tech cho biết, ngành phần mềm không chỉ liên quan đến kỹ thuật, dữ liệu còn gắn kết chặt chẽ với văn hóa, thói quen tiêu dùng của nước sở tại. Do đó, hiểu phong tục, văn hóa là điều kiện cần thiết để phát triển sản phẩm trong ngành này. Bản thân AHT Tech đã xuất khẩu phần mềm sang Australia, nhưng theo ông Hà để đưa được sản phẩm ra nước ngoài vẫn rất khó, nếu như không được hỗ trợ tiếp cận với người sử dụng cuối cùng.

“Trước kia DN chỉ làm theo đơn đặt hàng, để tiến ra thị trường thế giới bằng chính đôi chân của mình, DN rất cần có 3 trụ cột chính: Con người, tài chính và hệ sinh thái, do đó rất mong muốn được Bộ Công Thương hỗ trợ để có thể tiếp cận với người tiêu dùng cuối cùng”, ông Hà nói.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản những năm gần đây được thúc đẩy bởi nhiều động lực cộng hưởng, trong đó nổi bật là vai trò ngày càng chủ động của cộng đồng người Việt tại Nhật. Với hơn 600.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản, kiều bào đã trở thành cầu nối thị trường, tích cực phối hợp với thương vụ và các cơ quan đại diện Việt Nam, đưa hàng hóa trong nước thâm nhập sâu hơn vào hệ thống phân phối bản địa.

Minh chứng tiêu biểu cho sự liên kết hiệu quả này, là việc cơm tấm và nước mắm Việt Nam chính thức hiện diện trong hệ thống Matsuya - chuỗi nhà hàng ăn nhanh lớn tại Nhật Bản. Ông Tạ Đức Minh, Tham tán thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, sau gần 1 năm thử nghiệm tại 57 cửa hàng và nhiều vòng đàm phán, đến tháng 8/2025, các sản phẩm này đã được đưa vào thực đơn tại hơn 1.112 nhà hàng trên toàn quốc.

“Đây không chỉ là thành công của riêng 1 dự án, còn là minh chứng cho nỗ lực của những người Việt xa xứ, luôn muốn mang hương vị Việt Nam vươn ra thế giới. Việc đưa nước mắm, cơm tấm thành công vào thị trường Nhật đã mở ra một xu hướng xuất khẩu mới, từ xuất khẩu hàng hóa đơn thuần sang xuất khẩu giá trị văn hóa. Khi cơm tấm, nước mắm không chỉ là sản phẩm, trở thành trải nghiệm ẩm thực trong chuỗi nhà hàng Nhật, đó cũng là lúc hàng Việt từng bước định vị thương hiệu trên thị trường quốc tế”, ông Tạ Đức Minh cho hay.

Cùng với sự nỗ lực vào cuộc của cơ quan chức năng trong nhiều thập kỷ qua, cộng đồng người Việt làm thương mại tại Pháp đã cần mẫn đưa từng gói mì, chai nước mắm, lọ muối sang Pháp để phục vụ bà con người Việt. Từ năm 2021 đến nay, Thương vụ Việt Nam tại Pháp đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức thành công 11 Tuần hàng Việt Nam tại 4 hệ thống bán lẻ lớn của Pháp.

Ông Vũ Anh Sơn, Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại thị Pháp cho biết, dưới sự định hướng và dẫn dắt của thương vụ, cộng đồng thương nhân Việt Nam tại Pháp đã có bước chuyển mình rõ nét cả về tư duy và phương thức kinh doanh. Nếu trước đây chủ yếu dừng ở hoạt động nhập khẩu, phân phối nhỏ lẻ mang tính mưu sinh, đến nay nhiều DN kiều bào đã chủ động vươn lên trở thành đối tác chiến lược, đồng hành cùng thương vụ trong việc phát triển, mở rộng thị trường cho hàng Việt Nam tại Pháp.

“Thương nhân Việt Nam không còn đơn thuần là người bán hàng, họ đang dần đảm nhiệm vai trò sứ giả thương hiệu, sẵn sàng chấp nhận rủi ro để tham gia đàm phán với các tập đoàn phân phối lớn tại Pháp. Sự chuyển dịch này không chỉ thể hiện ở quy mô thị trường, còn ở tư duy kinh doanh, từ cạnh tranh bằng giá sang xây dựng giá trị, từ bán sản phẩm sang kể câu chuyện văn hóa Việt”, ông Sơn đánh giá.

Mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng

Ngày 3/4/2026 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Chỉ thị số 11/CT-TTg về việc đẩy mạnh huy động người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển các kênh phân phối hàng Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, sẽ tập trung huy động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào các hoạt động giới thiệu, tiêu thụ và phân phối sản phẩm Việt Nam. Lực lượng này được định hướng trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, đặc biệt tại các thị trường có đông người Việt sinh sống và có lợi thế tiếp cận hệ thống phân phối sở tại.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, trong tổng thể nhiệm vụ được giao, Bộ Công Thương giữ vai trò trung tâm trong việc tổ chức triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối DN và phát triển hệ thống phân phối hàng Việt ở nước ngoài.

“Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan triển khai các chương trình xúc tiến thương mại gắn với cộng đồng DN người Việt Nam ở nước ngoài; vận động và hỗ trợ DN tham gia sâu vào các chuỗi phân phối toàn cầu”, ông Phú cho biết.

Thiếu kinh tế tuần hoàn, hàng Việt giảm cạnh tranh từ nhiều thị trường xuất khẩu

VOV.VN - Kinh tế tuần hoàn không chỉ là lựa chọn tất yếu của doanh nghiệp, còn là chìa khóa giúp hàng hóa Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh, giữ vững vị thế tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm.