Phí sàn TMĐT tăng, người bán đối mặt với nguy cơ thua lỗ

Từ ngày 23/5, Shopee Việt Nam tiếp tục nâng phí cố định ở hàng loạt nhóm sản phẩm. Đáng chú ý, nhóm sức khỏe và làm đẹp tăng khoảng 3%, lên mức 16 - 17%, còn phụ kiện điện tử như cáp sạc, ốp lưng, kính cường lực tăng khoảng 4%, lên khoảng 15%.

Không chỉ Shopee, các nền tảng khác cũng có động thái tương tự. TikTok Shop đã tăng phí hoa hồng từ sau ngày 9/5, với ngành thời trang tăng từ 14,6% lên 16,1%, còn nhóm mẹ và bé tăng từ 14,5% lên 17,8%. Lazada cũng thông báo nâng phí xử lý đơn hàng thành công từ 5% lên 6% (đã bao gồm VAT), áp dụng từ 26/5, đồng thời bổ sung phí hạ tầng 3.000 đồng cho mỗi đơn hàng giao thành công.

Theo ghi nhận, các sàn thường lý giải việc tăng phí nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng hỗ trợ người bán. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tổng chi phí mà người bán phải chịu đang ở mức cao. Khi cộng dồn các khoản như phí thanh toán khoảng 6%, phí cố định trung bình 16%, thuế 1,5%, chi phí voucher 4 - 5%, cùng các khoản vận hành, quảng cáo, tiếp thị…, tổng chi phí có thể lên tới gần 50%.

Ví dụ, với một sản phẩm thời trang giá 200.000 đồng, riêng các khoản phí sàn đã có thể vượt 60.000 đồng. Điều này khiến biên lợi nhuận của người bán bị thu hẹp đáng kể, thậm chí có nguy cơ thua lỗ nếu không điều chỉnh giá bán. Áp lực chi phí buộc họ phải tính toán lại toàn bộ hoạt động. Nhiều chủ shop cho biết nếu không tăng giá thì khó có lãi, nhưng tăng giá lại đối mặt nguy cơ mất khách.

Thực tế từ các nhà bán cho thấy áp lực này đang hiện hữu. Nguyễn Văn Đức (27 tuổi), chủ một shop kinh doanh trên sàn Shopee cho biết: “Trước đây mỗi đơn hàng nhỏ vẫn có lãi, nhưng hiện tại nếu không tính toán kỹ thì rất dễ hòa vốn hoặc lỗ. Có những sản phẩm mình phải cân nhắc tăng giá dù biết sẽ khó cạnh tranh hơn”.

Trong khi đó, chị Lê Thị Thanh Huyền (31 tuổi), kinh doanh mỹ phẩm online trên nhiều sàn chia sẻ: “Chi phí tăng dồn dập từ phí sàn đến quảng cáo khiến lợi nhuận giảm rõ rệt. Nếu không điều chỉnh giá bán thì gần như không đủ chi phí vận hành và lỗ, nhưng tăng giá thì khách lại rời đi”.

Chuyên gia Hoàng Trọng Thủy nhận định, việc các sàn liên tục tăng phí đang khiến người bán rơi vào tình thế khó khăn. Nếu giữ nguyên giá thì lợi nhuận gần như không còn, nhưng nếu tăng giá lại dễ mất khách. Đáng lo ngại, các đợt điều chỉnh phí thường thiếu lộ trình rõ ràng, khiến nhà bán khó chủ động kế hoạch kinh doanh.

Hơn 70.000 nhà bán hàng nhỏ lẻ rời sàn

Ông Kiều Tiến Anh - Giám đốc vận hành sàn Thương mại điện tử F2C Hi1 Thuần Việt cho rằng, làn sóng tăng phí đang tạo ra sức ép lớn lên toàn bộ hệ sinh thái. Khi chi phí bị đẩy lên, phần lớn sẽ được cộng vào giá bán, và người tiêu dùng cuối cùng là bên chịu ảnh hưởng. Thực tế cho thấy, việc tăng phí sàn chỉ cần từ 1% - 3% cũng có thể khiến các doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị kinh doanh ngành hàng nông sản vốn có biên lợi nhuận thấp, rơi vào tình trạng từ có lãi chuyển sang thua lỗ.

Điều này dẫn đến một cuộc thanh lọc thị trường khốc liệt, khiến hơn 70.000 nhà bán hàng nhỏ lẻ hoặc mô hình mua đi bán lại (C2C), nhiều nhà bán là HTX, hộ kinh doanh và các nhà sản xuất nhỏ buộc phải rời bỏ cuộc chơi trong năm qua vì không thể chống chọi với chi phí vận hành và phí sàn tăng cao.

Để ứng phó và thoát khỏi sự lệ thuộc này, người bán cần thực hiện chiến lược đa dạng hóa kênh bán hàng, tuyệt đối không “bỏ trứng vào một giỏ”. Việc chuyển dịch sang các kênh nội địa thuần Việt như Tiki, Sendo hoặc mô hình F2C Hi1 được xem là giải pháp giúp cải thiện biên lợi nhuận.

Trước thực tế này, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, Bộ Công Thương cho biết, đơn vị này đã xác minh thông tin phản ánh về việc điều chỉnh chính sách phí của một số nền tảng thương mại điện tử.

Trên cơ sở các thông tin, phản ánh tiếp nhận được, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã có văn bản đề nghị các doanh nghiệp liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác rà soát, giám sát theo quy định của pháp luật về cạnh tranh, đồng thời, đề nghị doanh nghiệp cử đại diện làm việc với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia để trao đổi, làm rõ một số nội dung liên quan đến việc áp dụng và điều chỉnh các chính sách phí đối với người bán hàng trên nền tảng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đang tiếp tục làm việc với các nhà bán hàng và các đơn vị liên quan nhằm thu thập thêm thông tin, đánh giá tác động của các việc điều chỉnh chính sách phí nói trên của một số nền tảng số đối với môi trường cạnh tranh cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trên môi trường số tại Việt Nam.

Đại diện Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá các diễn biến của thị trường, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để xem xét, xác minh các dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh hoặc quan ngại về cạnh tranh có thể phát sinh, qua đó, kịp thời can thiệp, góp phần bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và bền vững trên không gian số.

Để có câu trả lời về việc các sàn TMĐT liên tục tăng giá, phóng viên đã chuyển thông tin tới Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công Thương nhưng chưa nhận được phản hồi.

Bộ Công Thương nêu giải pháp mạnh chống hàng giả, hàng nhái trên sàn TMĐT

VOV.VN - Bộ Công Thương đang tăng cường các biện pháp mạnh để ngăn chặn hàng giả, hàng nhái trên sàn TMĐT, bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin vào thương mại điện tử.