Xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản: Doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng và dài hạn
VOV.VN - Tiếp cận và đưa sản phẩm Việt Nam vào thị trường Nhật Bản bền vững là bước quan trọng, để doanh nghiệp nâng cao uy tín và vị thế thương hiệu trên thị trường toàn cầu.
Với bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, Việt Nam tiếp tục nổi lên là điểm đến sản xuất và đầu tư hấp dẫn, trong khi Nhật Bản lại có thế mạnh về công nghệ, quản trị và tiêu chuẩn chất lượng cao. Sự bổ trợ này mở ra dư địa hợp tác sâu rộng, bền vững về thị trường thương mại và đầu tư giữa hai nền kinh tế.
Thị trường với nhiều chuẩn mực
Là đại diện doanh nghiệp (DN) chuyên xuất khẩu 90% các mặt hàng nông sản vào thị trường Nhật Bản từ nhiều năm nay, ông Nguyễn Duy Đa, Chủ tịch HĐQT Công ty Viên Sơn (Lâm Đồng) cho biết, để tiếp cận và thâm nhập thị trường Nhật Bản, DN bắt buộc phải tìm hiểu các quy định về các danh mục hàng hóa, những hạn chế về tồn dư chất bảo vệ thực vật cũng như các quy định về ATTP do Nhật Bản đưa ra.
Cùng đó, DN liên tục tìm hiểu, cập nhật các quy định về xuất khẩu, cũng như quy cách đóng gói bao bì của các đối tác, nhất là việc chuẩn bị kỹ các hồ sơ để khách hàng Nhật Bản dễ dàng kiểm tra truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
“DN phải chuẩn hóa các quy trình sản xuất từ sơ chế, chế biến đến khâu cuối cùng, đặc biệt là quy trình truy xuất nguồn gốc như nhật ký nông dược, quy trình thu hoạch, chế biến tại nhà máy đến quá trình đưa ra thị trường. Bên cạnh đó, DN xây dựng và áp dụng các chứng nhận của quốc tế liên quan, đảm bảo chất lượng sản phẩm theo định của thị trường Nhật Bản, cũng như các yêu cầu riêng khi khách hàng mong muốn”, ông Đa chia sẻ.
Xác định việc thâm nhập và đưa được sản phẩm vào thị trường Nhật Bản là bước quan trọng, để nâng cao uy tín và vị thế thương hiệu trên thị trường toàn cầu, ông Tạ Đức Minh, Tham tán thương mại Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, các DN Nhật Bản luôn có nhu cầu rất lớn về linh kiện cơ khí, khuôn mẫu, phụ tùng ô tô hay linh kiện điện tử. Nếu các DN Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất và quản lý chất lượng, hoàn toàn có thể trở thành các nhà cung ứng trong các chuỗi sản xuất của DN Nhật Bản.
Cùng đó, các DN Việt Nam hoàn toàn có thể có cơ hội hợp tác với các DN Nhật Bản để thành lập các nhà máy sản xuất linh kiện, hoặc chuyển giao công nghệ, với việc tận dụng những công nghệ cao của Nhật Bản, các chuyên gia giỏi để cùng phát triển thị trường. Quá trình hợp tác này cũng là cơ sở thuận lợi để DN Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản.
“Tuy nhiên, các DN Nhật Bản đánh giá các đối tác không chỉ dựa trên giá cả hay chất lượng sản phẩm, họ còn dựa trên các yếu tố khác như hệ thống quản lý chất lượng, quy trình sản xuất, khả năng cung ứng ổn định và đặc biệt là uy tín trong hợp tác kinh doanh. Do đó, việc tiếp cận thị trường Nhật Bản đòi hỏi các DN phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược dài hạn”, ông Minh khuyến cáo.
Chuyển hóa bằng hành động
Quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản đang tiếp tục phát triển một cách vững chắc. Điều quan trọng không chỉ nằm ở “quy mô” mà còn ở “chất lượng” của mối quan hệ. Theo ông Kunihiko Hirabayashi, Tổng Thư ký Trung tâm ASEAN - Nhật Bản (AJC), Nhật Bản là một trong những thị trường phát triển chín muồi nhất thế giới, đồng thời cũng là xã hội già hóa dẫn đầu toàn cầu.
Nếu ngay từ bây giờ các DN Việt Nam tăng cường hợp tác với Nhật Bản, học hỏi từ kinh nghiệm và cùng nhau tạo ra các giải pháp, tăng cơ hội thâm nhập thị trường Nhật Bản, còn có thể xây dựng năng lực chuyên môn để dẫn dắt các thị trường tương lai khu vực ASEAN và trên toàn cầu.
“Hướng tới thị trường Nhật Bản, các DN cần chuyển hóa bằng hành động như trực tiếp quan sát thị trường; gặp gỡ các đối tác và trải nghiệm thực tế. Nhật Bản không đơn thuần chỉ là 1 thị trường xuất khẩu, còn là đối tác quan trọng trong đầu tư có giá trị gia tăng cao; chuyển giao công nghệ và phát triển bền vững của Việt Nam. Thông qua việc tham gia giao lưu một cách tích cực, các DN hoàn toàn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh của của DN, của địa phương và khu vực”, ông Kunihiko Hirabayashi nêu định hướng.
Kết quả hợp tác thương mại và đầu tư những năm qua, không chỉ phản ánh sức hút của thị trường Nhật Bản đối với hàng hóa Việt Nam, còn cho thấy hiệu quả từ các Hiệp định thương mại tự do như CPTPP, RCEP, góp phần giảm rào cản thuế quan và thúc đẩy dòng chảy thương mại, đầu tư giữa hai nước.
Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) khẳng định, việc trang bị thông tin, hiểu rõ thị trường và kết nối trực tiếp với đối tác là những yếu tố then chốt để DN Việt Nam tiếp cận thành công thị trường Nhật Bản.
“Các DN trong nước cần được cung cấp các nội dung thiết thực, như xu hướng thương mại và đầu tư của DN Nhật Bản, môi trường kinh doanh, phương thức tiếp cận thị trường, cũng như chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ các DN đã và đang hoạt động hiệu quả tại Nhật Bản. Tuy nhiên, Nhật Bản là thị trường có yêu cầu cao, đòi hỏi các DN phải đáp ứng chặt chẽ các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, độ tin cậy trong giao dịch và cam kết hợp tác lâu dài”, ông Lê Hoàng Tài nêu rõ.
Quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản đang tiếp tục phát triển theo chiều sâu, Nhật Bản giữ vai trò là 1 trong những đối tác đầu tư, thương mại hàng đầu của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Nhật Bản đạt khoảng 51,4 tỷ USD, tăng hơn 11% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 26,8 tỷ USD, nhập khẩu từ Nhật Bản đạt 24,7 tỷ USD, duy trì mức xuất siêu trên 2 tỷ USD. Cơ cấu thương mại giữa hai nước mang tính bổ trợ cao, khi Việt Nam xuất khẩu các mặt hàng như dệt may, điện tử, nông sản đồng thời nhập khẩu máy móc, thiết bị công nghệ cao từ Nhật Bản.