Việc nhiều, phụ cấp thấp, Đắk Lắk khó giữ cán bộ thôn, buôn
VOV.VN - Sau đợt sáp nhập, tinh gọn bộ máy ở thôn buôn, nhiều địa phương tại tỉnh Đắk Lắk đang lâm vào cảnh “đốt đuốc tìm người” để kiện toàn đội ngũ cán bộ không chuyên trách ở thôn, buôn, tổ dân phố. Phụ cấp thấp, áp lực công việc lớn và yêu cầu về tiêu chuẩn nhân sự đang khiến không ít người vội vã xin nghỉ việc.
Ba tháng, 8/20 trưởng thôn, buôn xin nghỉ
Tại thôn 5, xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk, ông Vũ Văn Thật được giao làm trưởng thôn lâm thời, kiêm Phó Bí thư phụ trách chi bộ từ ngày 1/7/2026. Tuy nhiên, chỉ sau ba tháng, ông làm đơn xin nghỉ vì khối lượng công việc quá lớn, thu nhập không đủ trang trải cuộc sống gia đình.
Khó khăn chưa dừng lại ở đó. Trong số 36 đảng viên của chi bộ, phần lớn đã nghỉ hưu, chỉ có hai người được xác định đáp ứng yêu cầu làm trưởng thôn. Ông Thật đã xin nghỉ, người còn lại vừa được vận động nhận nhiệm vụ cũng xin thôi vì lý do sức khỏe. Việc tìm người thay thế vì thế rơi vào bế tắc khi ngày bầu trưởng thôn đã cận kề.
Ông Thật cho biết, ngoài công việc của thôn, ông còn phải đảm nhiệm nhiệm vụ của chi bộ. Khối lượng văn bản, công việc phát sinh ngày càng nhiều, trong khi thu nhập không tương xứng với thời gian và công sức bỏ ra.
“Thôn trưởng trừ bảo hiểm đi còn 5,1tr, phó bí thư chi bộ được 2,5tr phụ cấp thành 7,5 triệu để trang trải 4 người trong một gia đình thì không đủ được. Bây giờ công việc rất nhiều vì thôn một này bình quân cả chục công văn chưa tính Đảng, mà ở nhà phục vụ cho công việc ấy thì cuộc sống lại không đủ, rất là khó khăn. Tìm được đồng chí này đồng ý rồi, giờ lại bảo tai biến nên phải sang xác minh."
Thực tế tại thôn 5 phản ánh khó khăn chung trong bố trí nhân sự ở xã Ea Súp. Sau sắp xếp, số lượng thôn, buôn của xã giảm từ 46 xuống còn 20. Dù ban đầu đã bố trí đủ trưởng thôn, buôn, chỉ sau ba tháng, có 8 trong số 20 người xin thôi nhiệm vụ. Ông Nguyễn Bá Bân, Chủ tịch UBND xã Ea Súp, cho biết địa phương liên tục phải tìm người thay thế, trong khi việc kiện toàn bí thư chi bộ tại nhiều thôn, buôn vẫn chưa hoàn thành.
“Mới được có 3 tháng mà có 8/20 đồng chí đã xin nghỉ, có đồng chí được hai tuần viết đơn xin thôi, có đồng chí 1 tháng, có đồng chí đến tháng thứ 3 cũng viết đơn xin thôi không giữ chức trưởng thôn nữa, lại phải tìm người để thay thế. Riêng về Bí thư thì đang còn khuyết 8-9 thôn nữa.”
Theo lãnh đạo xã Ea Súp, sau sáp nhập, quy mô địa bàn và dân số tăng khiến khối lượng công việc của cán bộ thôn, buôn lớn hơn. Ngoài nắm tình hình dân cư, đội ngũ này còn tham gia các đợt cao điểm, rà soát dữ liệu đất đai, hoàn thiện hồ sơ dân cư và thực hiện nhiều nhiệm vụ phát sinh. Công việc chiếm nhiều thời gian, ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế gia đình.
Bên cạnh đó, nguồn nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn cũng hạn chế. Việc tìm người vừa có trình độ học vấn theo yêu cầu, vừa là đảng viên đối với những vị trí cần thiết không dễ dàng, nhất là tại các địa bàn thiếu nguồn cán bộ kế cận.
Thu nhập thấp, khó tìm người đáp ứng tiêu chuẩn
Tại xã Quảng Phú, khó khăn không nằm ở việc thiếu nhân sự ngay từ đầu mà là giữ chân cán bộ thôn. Sau sắp xếp, xã có 27 thôn, buôn trên địa bàn rộng, dân số đông. Khối lượng công việc lớn, trong khi chế độ phụ cấp còn hạn chế, khiến việc bố trí và giữ chân cán bộ cơ sở gặp nhiều khó khăn.
Ông Vũ Hồng Nhật, Bí thư Đảng ủy xã Quảng Phú, cho biết cán bộ thôn, buôn và Mặt trận phải làm việc với cường độ cao, nhiều thời điểm “làm ngày làm đêm” để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Ông Nhật kiến nghị cần xem xét điều chỉnh mức phụ cấp hoặc có cơ chế hỗ trợ bảo hiểm xã hội phù hợp với từng nhóm cán bộ.
“Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Nghị quyết 20/2026/NQ-HĐND của Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đưa ra thì phụ cấp cần xem xét lại, hoặc tỉnh có cơ chế hỗ trợ phần bảo hiểm xã hội. Mấy anh nghỉ hưu theo 178 không phải đóng bảo hiểm xã hội, nhưng mấy anh trẻ có năng lực vào làm thì lại phải đóng bảo hiểm xã hội, trừ ra được có bốn triệu mấy thì nó thấp nên bất cập trong điều hành”
Theo ông Nhật, mức thu nhập thực nhận thấp sau khi trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội là một trong những yếu tố khiến việc vận động người trẻ, có năng lực tham gia công tác ở cơ sở gặp khó khăn.
Tại phường Buôn Hồ, bài toán nhân sự cũng chưa có lời giải. Địa phương có 25 buôn, tổ dân phố với hơn 62.000 dân. Phương án ban đầu là rà soát, bố trí nhân sự tại chỗ nhưng không đáp ứng đủ điều kiện. Ban Thường vụ Đảng ủy phường phải điều chuyển những người dự kiến làm bí thư chi bộ sang đảm nhiệm vị trí tổ trưởng tổ dân phố, đồng thời tăng cường cán bộ, công chức phường, thậm chí cả các đảng ủy viên về làm bí thư chi bộ tại buôn, tổ dân phố.
Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Chủ tịch UBND phường Buôn Hồ, cho biết địa phương vẫn chưa tìm được nhân sự phù hợp cho một số vị trí cần kiện toàn.
“Đến giờ phút này giao cho anh em, rà soát một số đồng chí đủ điều kiện để vận động nhưng mà các đồng chí chưa đồng ý. Nếu kiện toàn đưa ra để dân bầu một số vị trí trong thời gian tới thì Buôn Hồ tìm chưa ra nhân sự”
Cần chính sách phù hợp để giữ chân cán bộ cơ sở
Thực tế tại Ea Súp, Quảng Phú và Buôn Hồ cho thấy, thiếu hụt cán bộ thôn, buôn không chỉ do nguồn nhân sự hạn chế mà còn bởi áp lực công việc, thu nhập thấp và yêu cầu về tiêu chuẩn. Đắk Lắk cần rà soát những vướng mắc trong thực hiện chính sách hiện hành, có giải pháp phù hợp về thu nhập, bảo hiểm xã hội và bố trí nhân sự, giúp cán bộ cơ sở yên tâm công tác, bảo đảm hoạt động quản lý và triển khai nhiệm vụ tại địa bàn.