A Thăk-Nghệ nhân của các dân tộc Tây Nguyên
Nghệ nhân A Thăk, ở làng Kon Trang Loong Lei, thị trấn Đắc Hà, tỉnh Kon Tum có thể hát thuần thục dân ca của 6 dân tộc Rngao, Bahnar, Jrai, Sê đăng, Hlăng, Jeh Triêng.
Người Ba Na Rngao có tập tục, con trai từ nhỏ đã phải theo ông, theo cha để đi học làm nương rẫy, săn bắn. Con gái ở nhà theo bà, theo mẹ học nấu ăn, dệt vải. Cũng bởi thế, từ nhỏ A Thăk đã được theo cha đi khắp các làng gần làng xa của tỉnh Kon Tum. Cha A Thăk có tài ca hát, nên chất dân ca cứ thế ngấm dần sang A Thăk. “Hồi còn nhỏ tôi hay theo cha tôi, ông biết hát dân ca, biết kể hơmon và kể chuyện cổ. Đến dịp lễ hội như cúng bến nước, lễ đâm trâu, mừng lúa mới thì bà con lại mời ông già kể hơmon, hát dân ca. Tôi nghe cha hát, cha kể thì rất thích học theo”- Nghệ nhân A Thăk nhớ lại.
Lớn lên, những câu chuyện cổ, lời hát dân ca ấy đã ngấm dần vào máu thịt ông thành nỗi đam mê. Mỗi khi có dịp lễ hội ở làng gần làng xa, niềm say mê tìm hiểu và học những làn điệu dân ca lại thôi thúc ông rời làng. Nghệ nhân A Thăk kể, từ khi 16 tuổi, mỗi khi có ngày lễ hội của các dân tộc thiểu số tại địa phương, ông hay đến để nghe người già hát, kể chuyện nên bây giờ ông biết hát và nói các thứ tiếng Bahnar, Rngao, Jrai, Sê đăng, Halăng, Jeh Triêng. Thấy ông hát chưa đúng, các nghệ nhân hướng dẫn lại đến khi hát đúng mới thôi..
Đến giờ, A Thăk cũng không đếm được mình có thể hát bao nhiêu bài dân ca, có khi đến vài trăm bài của 6 dân tộc anh em Tây Nguyên. Tiếng hát của ông vang lên trong hầu hết các dịp lễ hội lớn nhỏ ở các tỉnh Tây Nguyên.
Đã qua gần 60 mùa rẫy, đôi chân không còn dẻo dai như trước, giọng hát cũng đã yếu đi, nhưng không kể ngày nắng hay mưa dầm, A Thăk vẫn lặn lội tìm đến các nghệ nhân già khắp buôn làng Tây Nguyên để nghe kể sử thi và sưu tầm những làn điệu dân ca.... Ông mong muốn hát được những bài dân ca nguyên gốc lời cổ để rồi truyền đạt lại cho con cháu./.