Bao giờ cho đến… ngày mai

Phim 3D: Tiến lên và… dừng lại

Trên thực tế, phim hoạt hình, bên cạnh giá trị nghệ thuật còn mang tính thương mại cao vì đây là một thể loại phim hấp dẫn và sinh động thu hút khán giả không chỉ trẻ em mà còn cả người lớn. Khán giả Việt Nam cũng như khán giả nhỏ tuổi trên toàn thế giới có thể thuộc làu tên tuổi của các hãng sản xuất lớn cùng những nhân vật đặc trưng của phim như chuột Mickey (Walt Disney), Tom và Jerry, “Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn”…, Nhưng đáng buồn là gần đây khán giả nhỏ tuổi Việt dường như lại không thể nhớ được tên một bộ phim hoạt hình của Việt Nam. Thời gian gần đây, khi một số phim hoạt hình 3D của Việt Nam được đưa ra, khi những người làm nghề xem đây là bước tiến thì với số đông khán giả lại vẫn chẳng mặn mòi gì với phim hoạt hình Việt, dù đó có là hoạt hình 3D.

Khi bộ phim hoạt hình 3D “Truyện khu vườn” ra mắt năm 2007, đạo diễn Đỗ Quang Minh đã khấp khởi hy vọng: “Khán giả Việt Nam vẫn đón đợi những bộ phim Việt Nam tử tế, không lẽ gì họ không đón nhận những phim hoạt hình Việt Nam tử tế. Những câu chuyện Việt Nam, những nhân vật Việt Nam bao giờ cũng gần gũi khán giả Việt Nam hơn”. Và mặc dù “Truyện khu vườn” là một serie câu chuyện về các nhân vật trong hình ảnh trái cây, xây dựng theo tiêu chí “giải trí đi trước, giáo dục đi sau” nhưng vẫn không thu hút được khán giả nhỏ tuổi.

Dành gần hai năm để thực hiện bộ phim hoạt hình 3D “Thỏ và Rùa” (dài 20 phút, Hãng phim Giải Phóng và Công ty Fanatic Film Production), đạo diễn trẻ Huỳnh Vĩnh Sơn (sinh năm 1979) đã hao tổn nhiều tâm sức cho sản phẩm “made in Vietnam” này. Và anh đã được “trả công” bằng cách bộ phim được chọn mở màn cho chương trình phim ngắn trên VTV6, đoạt giải Cánh diều Bạc (không có Vàng), giải Cánh diều Vàng 2008 và vừa rồi là giải Bông sen Vàng tại LHP Việt Nam lần thứ 16. Nhưng cho đến bây giờ, 2 năm sau những giải thưởng, “Thỏ và Rùa” vẫn không được trẻ em nhớ tới.

Sự nghi ngại của các hãng phim tư nhân

Nhiều lý do đưa ra giải thích vì sao phim hoạt hình Việt Nam lại không ăn khách: cốt truyện không hấp dẫn, kỹ thuật kém… và cả khâu quảng cáo, đưa “sản phẩm” đến tay khán giả còn quá non yếu. Dễ nhận ra khi các loại hình nghệ thuật cạnh tranh nhau với quá nhiều kênh thông tin ra đời, phim hoạt hình đã ít lại càng bị thị trường điện ảnh và truyền hình làm cho “nghẹt thở”. Nhưng rõ ràng, thể loại phim hoạt hình vẫn còn chỗ đứng trong lòng khán giả nhỏ tuổi khi một số phim ngoại được nhập vào Việt Nam. Sự hấp dẫn của bộ phim hoạt hình 3D “Shrek” của Mỹ trong dịp 1/6 vừa qua là một ví dụ. Trong một thời gian dài, phim hoạt hình Việt Nam chỉ loay hoay với một số chuyện dân gian quen thuộc, nhân vật thì đơn giản và khô khan, na ná nhau, ít sự cách điệu. Còn trên truyền hình, cả tháng, trẻ em mới được xem một phim hoạt hình Việt Nam, với thời lượng khoảng 10 phút. Trong khi đó, phim hoạt hình nước ngoài được chiếu ào ạt, thậm chí 24/24h, trên một số kênh truyền hình cáp như Cartoon network, Disney Channel... Ngay cả kênh hoạt hình Bibi, chiếu trên kênh VCTV8 do Việt Nam sáng lập cũng vắng bóng phim hoạt hình nội.

Đã có thời, phim hoạt hình Việt mải mê với những câu chuyện lịch sử mà bỏ quên đi những câu chuyện nhỏ xung quanh sinh hoạt của các em thường ngày, nặng tính triết lý, giáo dục mà bỏ đi những sáng tạo hồn nhiên kiểu trẻ thơ.

Các hãng phim Nhà nước sản xuất phim hoạt hình luôn kêu ca về kinh phí. Đó cũng là nguyên nhân khiến họ cho rằng phim hoạt hình như một đứa trẻ mãi… không chịu lớn. Nếu tính cho một bộ phim hoạt hình 3D, dài khoảng 10 phút, cần phải đầu tư 130 triệu đồng, thì  trước đây không chỉ hãng phim Nhà nước mà ngay đến các hãng tư nhân cũng chẳng mặn mà đầu tư. Khi đó, phim hoạt hình 3D Việt Nam còn là giấc mơ xa xỉ đối với khán giả nhí. Nhưng bây giờ, khi các hãng tư nhân sẵn sàng bỏ ra tiền tỷ để làm phim thì lại bỏ qua mảnh đất đầy tiềm năng này. Họ đổ xô vào sản xuất phim truyền hình, phim điện ảnh nhưng lại ngần ngại thử sức với phim hoạt hình cho trẻ em.

Hiện nay trên thế giới, với tốc độ phát triển của công nghệ thông tin, phim hoạt hình đã có nhiều bước tiến vượt bậc. Hơn thế nữa, hoạt hình ngày nay không chỉ còn là phim cho trẻ em, mà đã dần trở thành món quà tinh thần cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là đối với những người say mê điện ảnh./.