Bảo tồn giá trị của Hoàng thành: Khó cũng phải làm

Vào lúc 5h30’ sáng 1/8, theo giờ Hà Nội (tức 22h30’ ngày 31/7 giờ Brazil), kỳ họp lần thứ 34 của Ủy ban Di sản thế giới họp tại Brasilia, Thủ đô Brazil đã thông qua Nghị quyết công nhận khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội là Di sản văn hóa Thế giới. Đây là món quà vô giá, sự kiện hết sức có ý nghĩa đối với nhân dân Việt Nam nói chung và người dân Hà Nội nói riêng trước thềm Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Việc Hoàng thành Thăng Long chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thế giới không chỉ mang lại niềm vui, mà còn nhân lên niềm tự hào, tự tôn dân tộc đối với hàng triệu người dân Việt Nam.

Nhân sự kiện này, phóng viên Đài TNVN đã phỏng vấn Thứ trưởng Bộ Ngoại giao kiêm Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam Nguyễn Thanh Sơn.

PV: Thưa Thứ trưởng, việc Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long vừa được Uỷ ban Di sản thế giới công nhận là Di sản Văn hoá thế giới có ý nghĩa như thế nào, nhất là khi chúng ta sắp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội?

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn (Ảnh:cpv.org.vn)

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn

: Hoàng thành Thăng Long được công nhận là Di sản Văn hoá thế giới là một quyết định hết sức khách quan và đúng đắn của Uỷ ban Di sản thế giới. Bởi, Hoàng thành có bề dày lịch sử và chúng ta có đủ các cơ sở dữ liệu về khảo cổ học, khoa học và tính lan truyền, phổ cập quốc tế.

Hoàng thành Thăng Long được công nhận vào đúng dịp Đại lễ 1.000 năm cũng là điều hiếm có. Vì xưa nay các hồ sơ trình ra cho Hội đồng Di sản thế giới để quyết định công nhận thường mất một vài lần.

Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, khu Hoàng thành chưa được trả về trọn vẹn với thực tế địa lý của nó, nhưng với tính chất đặc biệt độc đáo của Hoàng thành, các chuyên gia của Trung tâm Di sản thế giới vào nghiên cứu thẩm định nhiều lần và đưa ra ý kiến xác thực về tính chất khoa học, lịch sử, xác định tầm của Hoàng thành Thăng Long với nghìn năm đã có của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Hoàng thành Thăng Long được công nhận là di sản văn hoá thế giới là niềm tự hào của nhân dân Việt Nam.

PV: Xin ông cho biết thêm về quá trình và nỗ lực của Việt Nam trong việc chinh phục danh hiệu di sản thế giới thứ 6 này?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn: Trong quá trình xây dựng hồ sơ, chúng ta gặp không ít khó khăn vì trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, di sản có rất nhiều xâm hại không những do chiến tranh mà còn do thời tiết, môi trường, con người. Nhưng chúng ta đã có những lập luận vững vàng vì trên thực tế nó đã tồn tại trên 1.000 năm nay. Chúng ta đã có đánh giá chính xác với những tiêu chí của UNESCO.

Hoàng thành Thăng Long- Di sản Văn hoá thế giới

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện có những vướng mắc, trong đó có vấn đề về cơ quan quản lý Hoàng thành, vấn đề sử dụng Hoàng thành trong suốt thời gian qua như thế nào.

Các nhóm chuyên gia đã phải yêu cầu thành phố Hà Nội với các bộ, ngành như Bộ: Quốc phòng, Xây dựng, Khoa học Công nghệ tham gia quản lý khu Hoàng thành trong suốt thời gian qua.

Chúng ta cũng đệ trình lên Chính phủ một quyết định sáng suốt là tập trung quyền quản lý cho Thủ đô Hà Nội, tập trung những tư liệu có được về Hoàng thành để cố gắng xây dựng một hồ sơ hoàn chỉnh mang tính chất đầy đủ với yêu cầu của UNESCO.

PV: Uỷ ban Di sản thế giới đánh giá như thế nào về Hoàng thành Thăng Long thưa ông?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn: Thứ nhất là tính cơ sở khoa học lịch sử. Một trong những tiêu chí cơ bản là phải có sự bền vững lâu dài và chúng ta phải xác định được thực tế nó có chiều dài lịch sử như thế nào.

Vấn đề thứ 2 là trên cơ sở khoa học khảo cổ, chúng ta có những chất liệu, những hiện thực về khảo cổ học của thời đại để nêu ra cái gốc, điểm mà chúng ta lấy làm mốc thời đại lịch sử. Bên cạnh đó là tính lan truyền, tính ảnh hưởng quốc tế của nó.

Có thể nói chúng ta có những cơ sở dữ liệu để nói rằng Hoàng thành Thăng Long đã có nghìn năm văn hiến, văn hoá lâu đời, là nơi ngự trị của các bậc tiên đế các triều đại phong kiến trước đây của Nhà nước Việt Nam.

Đó cũng là nơi đem lại cho nhân dân Việt Nam sự phồn thịnh cũng như sự bang giao giữa nhân dân Việt Nam với nhiều nước trên thế giới trong thời kỳ những triều đại ngự trị ở Hoàng thành, có ảnh hưởng rất rõ ràng tới khu vực, tới hoà bình, quan hệ ngoại giao, sự kết hợp văn hoá giao lưu.

Kết quả được thế giới công nhận, được nhìn nhận, đánh giá ở góc độ hết sức khách quan và thực tế của một Hoàng thành có bề dày lịch sử và có tất cả các tiêu chí mà UNESCO yêu cầu.

Đôi rồng đá ở Điện kính thiên, Hoàng thành Thăng Long

PV: Việc Trung tâm Hoàng thành Thăng Long được công nhận là Di sản Văn hoá thế giới vừa là niềm vinh dự, song cũng là trách nhiệm to lớn. Thời gian tới, ngành chức năng và thành phố Hà Nội cần phải làm gì để quản lý, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản?

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Sơn: Vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã có một Quyết định rất kịp thời, rất đúng đắn. Đó là quyết tâm bảo vệ tính nguyên vẹn của Hoàng thành Thăng Long.

Theo tôi, trong thời gian tới, chúng ta không những phải tiếp tục bảo tồn di tích toàn vẹn, mà phải trả lại cho Hoàng thành những di tích trước đây nó đã có (phục hồi lại những gì đã có từ các triều đại). Chúng ta chứng minh cho thế giới thấy rằng, quyết định của UNESCO là hết sức chính xác.

Quyết định của UNESCO đem lại cho đất nước Việt Nam nói chung, cho Thủ đô Hà Nội nói riêng một niềm vinh dự, tự hào rất lớn, nhưng khó khăn, thử thách cũng không ít. Bởi trong bối cảnh, điều kiện kinh tế hiện nay việc bảo tồn, phát triển và xây dựng, phục hồi lại những di tích lịch sử trong khu Hoàng thành là cả một vấn đề. Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải đầu tư và tập trung quyết tâm làm bằng được./.

PV: Xin cảm ơn Thứ trưởng!