“Cội xưa”- Bức tranh thêu kỷ lục
Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc: “Tôi rất khâm phục việc làm này, một cô gái nhỏ nhắn mà trí lực lớn, dám nghĩ, dám làm một bức tranh thêu tốn rất nhiều công sức, tiền bạc với hàng vạn ngày công, hàng triệu mũi chỉ”.
Sau 4 ngày (từ 25 đến 29/8) trưng bày tại Cung Văn hoá Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội), Bức tranh “Cội xưa” do Công ty Thủ công Mỹ nghệ - Xuất nhập khẩu Cội Xưa thực hiện đã khép lại.
 |
|
Chụp ảnh lưu nhiệm tại bức tranh |
Bức tranh với chủ đề “Cố đô Hoa Lư – Kinh đô của Nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên của dân tộc Việt”, tái hiện các mốc lịch sử quan trọng của dân tộc qua các thời kỳ Đinh - Tiền Lê – Lý, thông qua việc thể hiện lại Chiếu Dời Đô và các chi tiết lịch sử khác như Cầu Đông, Cầu Dền, Cột Nhất Trụ.
Bà Phạm Thị Hoài, Giám đốc Công ty Thủ công Mỹ nghệ Xuất nhập khẩu Cội Xưa cho biết: “Tôi rất hạnh phúc khi thực hiện được điều mong ước này. Nhân dân làng nghề thêu truyền thống của Ninh Bình và Công ty nói riêng, mong muốn thông qua bức tranh để thể hiện sự trân trọng với các bậc tiền nhân, cũng như tình cảm của nhân dân Ninh Bình với nhân dân Hà Nội”.
Bức tranh thêu Cội xưa đã được công nhận là một trong những công trình chính thức chào mừng Đại lễ 1.000 năm Thăng long – Hà Nội. Bức tranh được trình bày dưới dạng “Đơn tuyến huỳnh đồ”, với 3 phần chứa đựng những nội dung ý nghĩa sâu sắc về lịch sử miền đất cố đô. Trong đó, phần 3, thể hiện lại “Thiên đô Chiếu”. Đây là dấu tích tạo nên bước ngoặt lịch sử của dân tộc, quyết định sáng suốt của vị vua anh minh Lý Thái Tổ, đặt nền móng cho Thăng Long- Hà Nội ngàn năm văn hiến.
Bức tranh thể hiện được giá trị lịch sử và nghệ thuật
Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Bảo, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hà Nội đánh giá: “Bức tranh này có ý nghĩa rất lớn về nghệ thuật cũng như lịch sử và là món quá xứng đáng để dâng lên Đại lễ 1.000 năm Thăng Long- Hà Nội. Về góc độ lịch sử, nó đã tái hiện các mốc lịch sử quan trọng của dân tộc qua các thời kỳ Đinh- Tiền Lê- Lý, thông qua việc thể hiện lại “Chiếu Dời Dô” và các chi tiết lịch sử khác như: Cầu Đông, Cầu Dền, Cột Nhất Trụ…Trong số những địa danh này, Cầu Đông, Cầu Dền là địa danh xưa, nay không còn tồn tại ở Ninh Bình nữa. Những địa danh trong tranh, dẫn dắt chúng ta trong hành trình từ ngàn xưa đến hôm nay, trong cả hành trình tiếp nối giữa cố đo Hoa Lư và Thăng Long- Hà Nội.
Cùng ý kiến với hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Bảo, Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc nói rằng: “Tôi rất khâm phục việc làm này, nhất là khi Giám đốc Công ty Thủ công mỹ nghệ xuất nhập khẩu Cội xưa, đơn vị sản xuất là một cô gái nhỏ nhắn mà trí lực lớn, dám nghĩ, dám làm một bức tranh thêu tốn rất nhiều công sức, tiền bạc với hàng vạn ngày công, hàng triệu mũi chỉ. Đó là việc làm thật đáng khen”.
 |
|
Nghệ nhân Tứ (áo đỏ) |
Tôi gặp Nghệ nhân Chu Thị Tứ và 59 nghệ nhân khác đang sắp xếp đội hình để chụp ảnh lưu niệm bên cạnh tác phẩm của mình - bức tranh Cội xưa. Ít ai biết được rằng, đằng sau những tà áo dài đủ sắc màu ấy là những người nông dân, chân lấm tay bùn, suốt ngày bán mặt cho đất, bán lưng cho trời ở làng quê của Ninh Bình. Lần đầu tiên, họ rời bỏ chiếc áo của người nông dân cùng nhau có mặt tại Hà Nội, để ra phục vụ việc trưng bày tác phẩm cũng như thêu những bức tranh “Cội xưa” cỡ nhỏ để làm quà tặng cho khách tham quan Thủ đô.
Để thực hiện được bức tranh này, 100 nghệ nhân của làng Văn Lâm phải làm việc rất vất vả, 10 tiếng/ngày (sáng, chiều và tối) trong hơn 1 năm (từ tháng 7/2009 đến tháng 20/8/2010). Nghệ nhân Tứ nói: “Tôi là Kỹ thuật trưởng của Bức tranh. Tôi tham gia từ những ngày đầu. Các nghệ nhân chúng tôi rất tự hào vì được tham gia vào bức tranh chào mừng 1.000 năm Thăng Long- Hà Nội. Và tự hào hơn là được giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế về cố đô Hoa Lư Ninh Bình. Khi làm bức tranh này, chúng tôi thu xếp việc nhà, gia đình chồng con để mọi người đảm nhiệm hết công việc đồng áng, tập trung làm bức tranh này”.
 |
Theo nghệ nhân Tứ, tranh thêu sử dụng mầu sắc pha trộn của chỉ để mô tả các chi tiết tạo nên các hình ảnh, như vậy để thực hiện thành công một bức tranh thêu sẽ phải trải qua rất nhiều công đoạn từ vẽ mẫu, trổ mẫu, sang kiểu rồi mới có thể tiến hành thêu. Một thợ thêu một ngày làm việc miệt mài từ sáng đến tối chỉ thêu được khoảng một bàn tay nhỏ, vậy để thực hiện được một bức tranh thêu kích thước 170 m thì ước cần khoảng 50.000 ngày công. Đối với những chi tiết khó, có khi mỗi ngày chúng tôi chỉ thêu được là 1 bông hoa nhỏ hay một con mắt rồng. Đối với các chi tiết khó thì yêu cầu ở người thợ sự tỉ mỉ cao hơn đầu tư thời gian nhiều hơn.
Mong muốn của Nghệ nhân Tứ và những người thợ thêu khác là sẽ có nhiều người đến chiêm ngưỡng bức tranh và biết đến làng thêu Văn Lâm với hơn 700 năm truyền thống. Bà Tứ trăn trở nghề thêu ở nơi đây đang ngày càng mai một. Năm nay, 56 tuổi nhưng bà Tư đã biết thêu được 45 năm, nghề cha truyền con nối. Theo bà, hiện nay, các cháu nhỏ ở làng Văn Lâm, 10 tuổi đã biết thêu.
Giá trị của bức tranh không thể tính được
Ngay trong buổi khai mạc trưng bày bức tranh, ông Phạm Quang Nghị, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Hà Nội đã thốt lên rằng: “Bức tranh thật tuyệt vời và chắc chắn đây là bức tranh lớn nhất trên thế giới”.
Ông Phạm Quang Nghị cũng đánh giá: “Giá trị của bức tranh không thể tính bằng ngày công, tiền đầu tư mà là tình cảm vô giá của những người dân Ninh Bình đối với Thủ đô Hà Nội”.