Độc đáo và tinh tế từ vải vụn

Màu sắc, họa tiết của những tấm vải đã hấp dẫn nữ họa sỹ Nguyễn Thị Phương Lan từ hồi còn trẻ khi phải làm thêm nghề thợ may để kiếm thêm. Vốn là họa sỹ tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp nên ý tưởng thực hiện những bức tranh ghép từ vải đã hình thành từ đó.

Một miếng vải được nữ họa sỹ đưa vào tác phẩm một cách rất tinh tế

Mãi đến năm 1994, những bức tranh vải thế hệ đầu tiên của họa sỹ Phương Lan đã được công chúng biết đến cùng những tác phẩm sơn dầu, bột màu của mình. Có năm trong nhiều tác phẩm tranh vải thời kỳ này đã được bình chọn vào tuyển tập Tác giả-Tác phẩm Mỹ thuật Việt Nam do Nhà Xuất bản Văn hóa Thông tin xuất bản lần đầu tiên  năm 1998, trong đó có tranh của các hoạ sỹ tên tuổi như Trần Văn Cẩn, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tư Nghiêm, Bùi Xuân Phái…

Điểm nhấn thứ hai trong sự nghiệp của Hoạ sỹ Phương Lan là trong ba năm liền ba bức tranh vải “Bến trăng”, “Cá cảnh” và “Núi Bài thơ” đã được tuyển chọn tham dự Triển lãm Mỹ thuật Châu Á trong 3 năm liên tiếp 1998, 1999 và 2000 sau đó tranh cũng được in trong tuyển tập.

Theo cùng tháng năm hoạ sỹ Phương Lan vẫn miệt mài sáng tác tranh vải song hành cùng với tranh bột màu và sơn dầu. Sau nhiều khám phá, chiêm nghiệm cũng như “làm mới” chính mình, năm 2008 họa sỹ đã chọn lựa hình thức tranh ghép vải để chuyên sáng tác. Nhờ sự độc đáo của trong cách thể hiện cùng với vốn sống, kinh nghiệm sáng tác lâu năm triển lãm tranh vải cá nhân của họa sỹ tại nhà triển lãm mỹ thuật của Trung ương Hội Mỹ thuật Việt Nam, 16 Ngô Quyền vào tháng 11/2009, đã được nhiều người chú ý, có tiếng vang lớn và được giới mỹ thuật đánh giá cao. 

Những cánh thiên nga

Say

Chuồn chuồn đỏ

Họa sỹ Nguyễn Văn Chung, nguyên Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã nhận xét: “Cắt dán vải màu để thành tranh đã có nhiều tìm tòi và xúc động thực sự, với tôi Phương Lan đã tìm một cách biểu hiện chinh phục người xem”.

Có thể thấy, hai xu hướng thể hiện trong triển lãm tranh của bà. Một phong cách tả thực và một phong cách trừu tượng hay là “gợi” (theo lời họa sỹ). Phong cách tả thực vốn là sở trường của mình. Đến xem triển lãm cá nhân của bà người xem cảm nhận được những nét lêu xiêu, gần gũi của những con phố Hà Nội và cũng chính vì cái hiện thực được cô đọng thể hiện qua những mảnh vải mà bức tranh “Chiều tàn trên Phố” của bà đã hấp dẫn ngay Hoàng thân Đan Mạch khi ông vô tình ghé thăm triển lãm và đã quyết định mua bức tranh này cùng bức “Đêm Hội An” để mang về nước.

Bức tranh “Chiều tàn trên Phố” đã được Hoàng thân Đan Mạch mua

Ở tuổi 69, hoạ sỹ vẫn còn đam mê cháy bỏng là tiếp tục tạo ra nhũng bức tranh cắt vải đẹp, nâng nghệ thuật tranh vải lên một tầm cao mới góp phần làm phong phú nền hội hoạ Việt Nam. Tôi đã xúc động khi nghe những lời tự sự chân thành từ bà: “Với tôi, vẽ tranh là một hứng thú đam mê và làm cho cuộc sống thêm ý nghĩa đặc biệt khi về già. Vẽ là niềm vui, là sống có ích và để tôi không bao giờ hổ thẹn với những năm tháng mình đã sống”./.

Họa sỹ Nguyễn Thị Phương Lan: (Sinh năm 1940 tại Hà Nội) Tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hội viên Hội Mỹ thuật Hà Nội và Hội Mỹ thuật Việt Nam; Giải A Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô 1977; Giải Nhì tranh cổ động toàn quốc 1982 và 1996; Tham gia Triển lãm mỹ thuật Châu Á tại Nhật Bản các năm 1998, 1999 và 2000; Có tranh trong Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia, Bảo tàng Quân đội, bảo tàng địa phương và các sưu tập cá nhân trong và ngoài nước; Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam năm 2004