Dựng phim “Bí thư Tỉnh uỷ”

Bộ phim đưa người xem trở về một giai đoạn lịch sử những năm 60 của thế kỷ trước, thời kỳ miền Nam chống Mỹ, miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hoàn cảnh thời chiến nhiều khó khăn lại thêm cơ chế quan liêu bao cấp nên ý thức lao động của nông dân chủ yếu chờ vào tiếng kẻng. Năng suất lao động rất thấp. Dân làm nhưng vẫn không đủ ăn.

Trong bối cảnh đó, đồng chí Kim Ngọc - Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vĩnh Phú (nay là tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ) đã đưa ra chủ trương khoán hộ cho nông dân, nâng năng suất lúa từ 2-3 tấn lên tới 4-5 tấn, thậm chí có nơi vượt cả chỉ tiêu của “chị Hai năm tấn”. Thời kỳ đó, ông được nhắc đến như một hiện tượng gây chấn động xã hội. Vì thế, chỉ sau 3-4 vụ, chỉ thị của Ban bí thư tỉnh yêu cầu ngừng ngay chương trình này. Từ lãnh đạo đến người dân đều ngạc nhiên không hiểu sao chương trình làm “thay da đổi thịt” hợp tác xã lại cấm không được thực hiện nữa. Lúc đó, bản thân Kim Ngọc cũng phải làm kiểm điểm.

Tuy nhiên, người nông dân đã kịp thời nhìn thấy lợi ích của chương trình này nên nhiều hợp tác xã vẫn tiếp tục làm dưới nhiều hình thức. Từ Vĩnh Phúc đã lan ra một số tỉnh miền Bắc như Hải Phòng, Hải Dương… với hình thức “khoán chui”.

22 năm sau, một lần nữa dư luận lại rộ lên khi Nghị quyết X của Bộ Chính trị đưa ra có nhiều điểm trùng khớp với tư duy của ông Kim Ngọc trước đó: Công nhận hộ xã viên là đơn vị kinh tế độc lập. Lần này, công lao của ông Kim Ngọc được nhìn nhận và đánh giá lại.

Nhà văn Thùy Linh, Phó Giám đốc VFC, người trực tiếp lên kế hoạch sản xuất và biên tập bộ phim này cũng bộc bạch: “Càng tìm hiểu tài liệu, càng gặp gỡ nhân chứng, chúng tôi càng khâm phục, kính yêu và ngưỡng mộ Kim Ngọc. Chính vì thế, chúng tôi quyết tâm làm cho được bộ phim về ông. Bí thư tỉnh ủy không chỉ là một chức danh mà là một trách nhiệm, một nghĩa vụ và danh dự của một con người đi trước thời đại”.

Nhà biên kịch bộ phim, ông Vân Thảo cũng chia sẻ: “Sau hơn 3 tháng “cắm chốt” tại địa bàn, được “xới tung” kho tư liệu đọc đã ngủ yên gần 50 năm về người bí thư tỉnh ủy cũ và những gì liên quan đến thời kỳ khoán hộ, gặp gỡ gia đình và những “nhân chứng sống” cùng thời, đặc biệt là được nghe người nông dân kể chuyện, tư liệu về cuộc đời ông cứ dày lên và thấm đẫm từng trang viết mà thời lượng có nối dài hơn 50 tập chưa chắc đủ sức lột tả hết; qua đó giúp tôi hiểu những tâm tư, day dứt của con người đi trước thời đại - Con người vừa sáng suốt, vừa dũng cảm, vừa “liều” khi đưa ra quyết định khoán hộ đồng ruộng. Con người bình thường, xuất thân là bần cố nông và chỉ học hết lớp 6 nhưng làm được những điều mà người khác không làm được... Người dân kể nhiều chuyện về ông. Chuyện ông thường xuyên xuống địa phương để nắm bắt thực tế, từ chối xã huyện đón tiếp để ăn cơm thân mật với bà con. Chuyện ông không nhận quà biếu mà đem phân phát hết cho các cụ già neo đơn hay bố mẹ liệt sỹ… Với người dân Vĩnh Phú, ông thân thiện, gần gũi như người bạn. Họ yêu quý gọi ông là “con người huyền thoại”.

Không ít người băn khoăn, phim về đề tài cũ, đề tài lịch sử liệu có khô cứng và công thức? Nhưng theo nhà biên kịch Vân Thảo: “Phim tập trung khắc họa “con người lớn” nhưng không phải là bức tượng được “tô hồng” mà nhân vật hiện lên sinh động, chân thực với tư cách là con người với đầy đủ những cung bậc của nó. Phim mang tính chính luận nhưng không sa đà vào các nghị quyết, chính sách…, mà bằng hành động đan cài cuộc sống đời thường của xã viên và đời sống riêng tư của nhân vật. Ngoài ra, phim còn khai thác thêm nhiều chi tiết hài hước, châm biếm...”.

Hiện, đạo diễn Quốc Trọng được hãng phim VFC “chọn mặt gửi vàng” đã chọn diễn viên nam Dũng Nhi vào vai Kim Ngọc. Phim đang trong thời gian chuẩn bị quay, nhưng hàng ngày, nhà văn Thùy Linh đã nhận được rất nhiều thư gửi về bày tỏ sự ủng hộ và tin tưởng, thậm chí có nhiều thư còn nêu ra nhiều tấm gương như ông Kim Ngọc.

Nhà văn Thùy Linh cho biết, có một số lá thư từ TP. HCM viết: “Tôi thuộc thế hệ của lớp đầu cách mạng còn sót lại. Tôi hoàn toàn tin tưởng ở cái tâm và nhiệt huyết của tổ làm phim. Các bạn quyết “phủi bụi thời gian” trả lại giá trị của một số nhân vật đáng kính và đáng tự hào của cách mạng đã bị lãng quên”; hay: “Tôi không tin là tất cả mọi người sẽ yêu thích nhân vật này, nhưng tôi hy vọng mọi người sẽ tin trong đời này còn có những người như ông”./.