“Hình tượng Nguyễn Trãi giúp tôi thăng hoa”

Khi gọi điện thoại hẹn Quốc Anh một cuộc phỏng vấn xoay quanh chuyện Quốc Anh vào vai diễn này trong vở chèo do NSND Doãn Hoàng Giang đạo diễn, anh cẩn thận: “Hãy xem thật kỹ vai Nguyễn Trãi của tôi đi nhé, để tìm sự thăng hoa… cho ngòi bút”.

* Nhân nói đến hai chữ “thăng hoa” trong sáng tạo, NSƯT Quốc Anh đã đạt đến sự thăng hoa như thế nào để vào vai Nguyễn Trãi “ngọt” đến vậy?

Hai đêm trắng tôi không ngủ và “đốt” hết 2 bao thuốc lá. Nguyễn Trãi là một nhân cách lớn của dân tộc và bi kịch của cuộc đời Cụ có một không hai trong lịch sử Việt Nam. Tôi ấn tượng khi Trần Tiến vào vai này đã thể hiện được cái thần, cái hồn, cái cốt cách của Nguyễn Trãi. Tôi nhớ Trần Tiến đã thoại một câu của Nguyễn Trãi: “Non nước này biết trông cậy vào ai?”, không phải là sự lên gân mà đầy nội tâm nên rất đi vào lòng khán giả. Tự dưng tôi thấy cốt cách của Nguyễn Trãi được đẩy lên. Nên khi được giao vai diễn này, tôi đã quan sát, đọc nhiều sách về Nguyễn Trãi để hiểu được nỗi oan khiên của Cụ như thế nào.

NSƯT Quốc Anh

Trước khi vào vai này, mình tôi đã lên Côn Sơn - Kiếp Bạc, thắp một nén hương cho Cụ. Ở không gian đó, tôi đã có được sự thăng hoa. Hình tượng quá lớn của Nguyễn Trãi đã khiến tôi thăng hoa.

* Có khó khăn nhiều không đối với một diễn viên được nhiều khán giả biết đến với những vai hài, nay đảm nhận một vai chính kịch mà lại là vai một nhân cách lớn như Nguyễn Trãi?

Khó nhất khi quay về với sân khấu chính kịch đối với nghệ sỹ hài là phải biết thoát xác. NSND Trần Tiến trước khi vào vai Nguyễn Trãi của sân khấu kịch nói cũng đã từng rất được khán giả mến mộ ở các vai hài. Một nhân vật quá lớn như vậy nhưng giao cho một diễn viên chuyên đóng hài thì quả đó là một thử thách. Đây là một vai diễn đầy khó khăn, nhưng tôi đã tin vào khả năng của mình vì tôi có thể đóng nhiều dạng vai khác nhau. Nhiều người đã nói tôi là diễn viên pha, có thể đóng nhiều loại vai mà.

* Nhưng hình như so với vai Nguyễn Trãi, vóc dáng Quốc Anh hơi... thừa cân thì phải?

Quan trọng nhất là phải đẩy được hồn cốt nhân vật lên. Bản thân sáng tạo trong cách diễn của tôi cũng đã tạo được cảm hứng cho các bạn đồng nghiệp. Còn hình thức bên ngoài không quan trọng lắm đối với sân khấu chèo. Dù tôi có được hoá trang như thế nào thì khán giả vẫn nhận ra Quốc Anh, vì lâu nay tôi đã tạo ấn tượng cho khán giả ở những vai hài như Lang rỗ, Lý lác... mà đến các cháu thiếu nhi cũng biết. Nhưng nếu vở chèo này được dựng thành phim thì có lẽ tôi cũng phải “ép cân” để giảm khoảng 5kg nữa cho phù hợp nhân vật của mình.

* Với “Oan khuất một thời”, đã có những “phá cách” đối với chèo, mà bản thân đạo diễn Doãn Hoàng Giang cũng thừa nhận là “phá” chèo, điều này đã tạo sức hút của vở diễn?

Ở vai này tôi không “diễn” chèo lắm, tôi không thoại theo lối chèo cổ, theo cái mòn, cũ của chèo vì muốn khắc phục hạn chế ở chèo cổ là tiết tấu rề rà không hợp với thị hiếu hiện nay. Làm sao để khán giả trẻ tuổi, người trung tuổi, người già đều có thể xem được chèo, đó mới là điều quan trọng nhất. Tôi thành công cũng là nhờ sự sáng tạo không có bến của đạo diễn - NSND Doãn Hoàng Giang. Ông đã thổi vào sức sáng tạo của nghệ sỹ, tạo nên sự thăng hoa cho nghệ sỹ. Vai diễn này hoàn toàn rất đời, mà vẫn thấy được tâm hồn, cốt cách Nguyễn Trãi.

* Trường đoạn Nguyễn Trãi lần lượt uống hết 7 vò rượu trước khi lên pháp trường được dân chúng dâng tặng khiến nhiều người đã khóc, được đánh giá là khá thành công, có phải khó nhất với anh không?

Tôi lại vào trường đoạn này rất ngọt, vì đến đoạn này thực sự tôi đã đạt đến độ thăng hoa trong diễn xuất. Đây là cảnh chốt lại vở diễn mà nhiều người đánh giá đó là sự sáng tạo tài tình của Doãn Hoàng Giang bởi lịch sử không ghi lại cảnh này. Mỗi vò rượu thể hiện một ý nghĩa khác nhau, một sự tri ân của Nguyễn Trãi với dân tộc, cha mẹ, người thầy, dân chúng...

Mừng nhất là tôi đã gửi vé cho nhiều đối tượng khác nhau: người lái sẽ ôm, bác sỹ, người bán rau, sinh viên... đều có phản hồi tốt. Rất nhiều người xem đã khóc. Nhiều người bảo xem xong về buồn mãi vì thương Nguyễn Trãi. Đó là sự thành công.

* Vai Nguyễn Trãi có thể coi là vai diễn thành công nhất của Quốc Anh từ trước đến nay?

Đây là một trong những vai diễn thành công nhất của tôi. Nhưng tôi quan niệm, làm nghệ thuật thì không có đỉnh, nếu anh đến được cái anh gọi là đỉnh rồi thì anh sẽ bị chuội xuống, sẽ không thể tiếp tục sáng tạo được nữa.

* Cảm ơn NSƯT Quốc Anh về cuộc trò chuyện này!. /.