Kỷ niệm hai lần phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Trong những ngày Thu tháng Tám lịch sử này của dân tộc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người anh Cả của Quân đội ta tròn trăm niên. Chúc mừng sinh nhật lần thứ 100 của Đại tướng (25/8/1911 - 25/8/2010), chúng tôi giới thiệu bài viết của nhà báo Trương Cộng Hòa về những kỷ niệm được vinh dự phỏng vấn Đại tướng.

Trong cuộc đời làm báo, tôi đã có vinh dự được gặp Đại tướng nhiều lần. Nhưng có 2 lần tôi nhớ mãi, đó là lần phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân kỷ niệm lần thứ 35 Chiến thắng Điện Biên Phủ, và phỏng vấn nhân kỷ niệm lần thứ 50 Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở lại thăm Sở Chỉ huy Mường Phăng nhân kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (Ảnh: Trần Hồng)

Lần phỏng vấn đầu tiên được thực hiện ngay trong vườn hoa nhà Đại tướng trên đường Hoàng Diệu. Cũng là tình cờ, dịp này Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam (TNVN) và Đài Truyền hình Việt Nam cùng đặt vấn đề phỏng vấn Đại tướng. Sau khi xem các câu hỏi phỏng vấn, Đại tướng quyết định cả hai cơ quan báo chí dùng chung các câu hỏi do Đài TNVN soạn. Bên Đài Phát thanh có tôi, bên Đài Truyền hình có anh Trường Phước, chị Sanh Liên. Có ba phóng viên tham gia phỏng vấn nên chúng tôi chia nhau: câu hỏi đầu do phóng viên phát thanh hỏi, câu hỏi sau do anh Trường Phước hỏi, câu cuối cùng chị Sanh Liên hỏi.

Buổi ghi âm và ghi hình đầu tiên được thực hiện vào chiều ngày 6/5/1989. Chúng tôi rất phấn khởi vì đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, sáng hôm sau, có điện từ Văn phòng Đại tướng gọi xuống nói, Đại tướng muốn Phát thanh và Truyền hình thực hiện lại cuộc phỏng vấn này. Đúng giờ, chúng tôi có mặt tại Văn phòng Đại tướng. Đại tướng tiếp chúng tôi trong gian phòng nhỏ, nơi làm việc của Đại tướng. Ở vị trí trang trọng nhất là bức tượng Bác Hồ kính yêu của chúng ta đang làm việc.

Có một chuyện làm tôi nhớ mãi, đó là những giọt nước mắt của Đại tướng khi nghe chúng tôi hỏi và Đại tướng nói về những đồng đội, đồng chí của mình hy sinh ở Mặt trận Điện Biên. Giọng Đại tướng nghẹn lại, đôi mắt ngấn lệ. Đó là ở lần phỏng vấn và ghi hình hôm 6/5, hôm trước. Do đó, tôi và anh Trường Phước đều quyết định sẽ lấy đoạn băng thu thanh và đoạn phim ghi hình đó dùng cho buổi phát chính thức trên Đài Phát thanh và Đài Truyền hình, chiều và tối 7/5/1989.

Những giọt nước mắt của Đại tướng ngày 6/5/1989 làm cho chúng tôi thêm hiểu hơn tấm lòng của người anh Cả của quân đội đối với chiến sỹ, đồng bào.

Tác giả phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân kỷ niệm lần thứ 50 Ngày Toàn quốc kháng chiến tại phòng thu Đài TNVN

Lần thứ hai, kỷ niệm lần thứ 50 Ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946 - 19/12/1996), tôi lại được Ban Thời sự (Đài TNVN) giao nhiệm vụ phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Từ kinh nghiệm của lần phỏng vấn trước, tôi đọc rất kỹ các tác phẩm của Đại tướng, đặc biệt là hai cuốn hồi ký “Những năm tháng không thể nào quên” và “Chiến đấu trong vòng vây”. Vì vậy, những câu hỏi đặt ra được Đại tướng khen là “hay”.

Lần phỏng vấn này thực hiện tại Trung tâm Âm thanh của Đài (39 Bà Triệu) với sự có mặt đông đủ của các vị lãnh đạo Đài và đồng chí Phan Quang, Chủ tịch Hội Nhà báo lúc đó. Đông đảo anh chị em cán bộ, công nhân viên trong Trung tâm âm thanh, các anh chị phát thanh viên có mặt lúc đó đón chào nồng nhiệt Đại tướng. Chị Kim Cúc, phát thanh viên còn mạnh dạn thưa: Chúng cháu thích thấy Đại tướng mặc quân phục hơn. Đại tướng cười hiền hậu, trò chuyện rất vui với mọi người.

Lần phỏng vấn đó, Đại tướng nói khá dài. Chúng tôi thưa, vì khuôn khổ thời gian, nên xin cắt ngắn. Trong không khí chan hòa, Đại tướng hứa: Như vậy, ngày mai tôi đến nói lại để các đồng chí ghi âm. Đúng hẹn hôm sau, trong bộ quân phục Đại tướng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lại đến phòng thu của Trung tâm Âm thanh Đài TNVN thực hiện cuộc phỏng vấn. Vì khuôn khổ của giờ phát sóng, nên cuộc phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân kỷ niệm lần thứ 50 Ngày Toàn quốc kháng chiến được phát trong hai buổi Thời sự 6 giờ sáng. Chúng tôi dành cả buổi phỏng vấn thứ hai để Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói về việc giáo dục truyền thống, tâm sự với thế hệ trẻ. Thính giả ở nhiều nơi trong cả nước gọi điện về hoan nghênh cuộc phỏng vấn này. Đồng chí Hà Văn Lâu, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, đang ở trong Huế, gọi điện ra đề nghị phát lại cuộc phỏng vấn.

Trong giây phút thân tình, tôi mạnh dạn xin Đại tướng viết cho mấy chữ gửi các phóng viên trẻ của Đài TNVN, đăng trên Tạp chí Phát thanh của Đài. Đại tướng vui vẻ nhận lời và còn kể thêm về những kỷ niệm sâu sắc của Đại tướng với Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam.

Thư của Đại tướng gửi phóng viên Đài TNVN

Với các phóng viên trẻ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp viết như thế này: “... Tôi khuyên các phóng viên trẻ làm sao có những phóng sự trên Đài giúp cho tuổi trẻ có lý tưởng, có hoài bão, yêu nước, yêu độc lập tự do, yêu chủ nghĩa xã hội. Đoàn kết phấn đấu hết lòng vì sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng văn minh. Quan tâm đến lợi ích chính đáng của dân tộc, của đất nước. Trong khi tiếp thu những cái hay của nước ngoài, những tinh hoa của nền văn minh nhân loại chú ý giữ vững bản sắc dân tộc, bản sắc đất nước”.

Tạp chí Phát thanh tháng 12/1996 đã đăng toàn văn lời nhắn nhủ các phóng viên trẻ ở Đài TNVN của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nguyên ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đối với riêng tôi, những lời tâm sự, dạy bảo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp - một nhà báo xuất sắc, một trong những người tham gia tổ chức thành lập Đài TNVN, là những bài học về nghề nghiệp rất sâu sắc./.