Lịch sử Tây Nam Bộ kháng chiến

“Lịch sử Tây Nam Bộ kháng chiến” được in thành 3 tập, tương ứng với 3 thời kỳ: 1945-1954 (tập 1); 1955-1969 (tập 2); 1969-1975 (tập 3). Mỗi tập dày khoảng 520 trang, bìa cứng, trình bày đẹp. Đây là bộ sách được dày công biên soạn trong khoảng thời gian gần 20 năm, qua 3 lần sửa chữa. Bộ sách được sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Võ Văn Kiệt, nguyên Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bí thư Khu ủy Khu Tây Nam Bộ; đồng chí Vũ Đình Liệu, nguyên Phó Chủ tịch HĐBT, nguyên Bí thư Khu ủy, cùng ý kiến của nhiều đồng chí đã hoạt động lâu năm ở khu vực này qua các thời kỳ, một số cơ quan của Đảng…

“Sự nghiệp cách mạng và kháng chiến của Tây Nam Bộ là một trang sử đẹp trong thiên anh hùng ca cách mạng và kháng chiến Việt Nam… Từ bao đời nay, những đức tính cần cù lao động, yêu tha thiết quê hương xứ sở, kiên cường bất khuất trong đấu tranh bảo vệ non song, bờ cõi… đã là một truyền thống của những cộng động dân cư ở đây, không phân biệt thành phần, giai cấp, tôn giáo, tín ngưỡng…

Thực tế lịch sử hàng trăm năm đã chứng minh một sự thật hiển nhiên là: Phần lớn cư dân ở đây, người giàu hay kẻ nghèo, chủ hay thợ, trí thức hay công nông, có đạo hay không, thuộc thành phần dân tộc nào…, đều có chung một trái tim - trái tim đó đập chung một nhịp với đất nước, với dân tộc, sẵn sàng xả thân để bảo vệ độc lập dân tộc, danh dự dân tộc…”.

Tháng 4/2008, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã viết những dòng trìu mến như vậy về cuốn sách nói về Tây Nam Bộ, vùng đất quê hương ông và Cố Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng; nơi nhiều đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước ta đã từng sống, chiến đấu cùng đồng bào, đồng chí.

Ba tập sách nói về chiến tranh cách mạng không chỉ nói về những trận đánh, về những chỉ thị, nghị quyết mà còn nói tới những con người, cuộc sống của họ, cách đánh của họ. Vì thế, nổi lên trong cuốn sách là những con người thuộc cả 3 vùng Bắc - Trung - Nam của đất nước, trong đó có các ông Võ Quang Anh (quê Thái Bình), Vũ Đức - tức Hoàng Đình Giông (người Tày Cao Bằng), Phan Trọng Tuệ (Sơn Tây); các trí thức lớn như Trần Đại Nghĩa, Phạm Văn Bạch, Phạm Ngọc Thuần, Lưu Hữu Phước, Ca Văn Thỉnh, Nguyễn Văn Hưởng, Phạm Thiều, Đặng Minh  Trứ, Nguyễn Thành Vĩnh; các chức sắc tôn giáo như các cụ Cao Triều Phát (Cao Đài Minh Chơn), Nguyễn Ngọc Tương (Cao Đài), sư thúc Huỳnh Văn Trí (Hòa Hảo), các vị linh mục Hồ Thành Biên, Võ Thành Trinh, Trần Quang Nghiêm; có người làm tới chức Đô trưởng Sài Gòn (1947) như ông Phan Văn Chương cũng tham gia kháng chiến chống Pháp…

Như cách chia theo thời gian, tập 1 của bộ sách nói về quân và dân Tây Nam Bộ trong những ngày kháng chiến chống Pháp, mà nổi bật là cách đánh tàu giặc bằng thủy lôi, mở đầu cho truyền thống “đặc công nước” của bộ đội ta, “là điện ảnh kháng chiến”. Tập 2 của bộ sách nói về giai đoạn từ năm 1954 -1969, quân và dân Tây Nam Bộ từ “nổi dậy từng phần” đến “Đồng Khởi”, bắt đầu từ Bến Tre với cuộc đấu tranh của 3 thứ quân, trong đó có “đội quân tóc dài”, với “lòng dân là căn cứ địa” lần lượt đánh bại các chiến thuật và chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và tay sai (trận ấp Bắc), từng bước đánh bại “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ, cho đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân (1968).

Tập 3 của bộ sách nói về giai đoạn từ 1969-1975, chống lại chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ, nổi bật là việc phối hợp với toàn miền Nam mở chiến dịch tổng hợp 1972. Và đặc biệt là tinh thần chủ động tiến công, kiên quyết đánh trả âm mưu lấn chiếm vùng giải phóng sau Hiệp định Paris (tháng 1/1973), làm thất bại âm mưu tiếp tục chiến tranh của Mỹ - Ngụy. Vùng giải phóng Tây Nam Bộ được giữ vững và mở rộng, tạo tiền đề vững chắc cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, góp phần vào chiến thắng vĩ đại, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Bộ sách “Lịch sử Tây Nam Bộ kháng chiến” có các phần phụ lục rất bổ ích, như: Một số khuôn mặt tiêu biểu của miền Tây Nam Bộ thời kháng chiến chống Pháp; Những số liệu thống kê về chiến tranh Đông Dương; Biên niên các sự kiện lịch sử trong suốt 30 năm…

Phần “Thay lời kết luận”, các phần phụ lục từ 1 đến 8 trong tập 3 là những trang sách tổng kết công phu, nêu bật sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh với cuộc kháng chiến 30 năm của cả nước nói chung, của Tây Nam Bộ nói riêng, những bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc chiến đấu đó…

“Miền Nam đi trước về sau” - “Nam Bộ là thành đồng Tổ quốc” - “Lịch sử Tây Nam Bộ kháng chiến đã góp thêm một tư liệu phong phú vào cuốn sổ vàng lịch sử cách mạng anh hùng của đồng bào miền Nam./.