Người “tạo hồn” cho những gốc cây khô

• Thông điệp sống từ những… gốc cây khô
• Chơi cảnh

Bến Tre được coi là một trong những trung tâm cây cảnh (phía Nam gọi là cây kiểng) của cả nước. Trong đó, nghệ thuật kiểng khô, tạo hình, tạo dáng “thổi hồn” vào những gốc cây khô đang được nhiều nghệ nhân trong tỉnh thực hiện thành công.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Ba bên tác phẩm con rùa.

Những ngày cận Tết Nguyên Đán này, nghệ nhân Nguyễn Văn Ba (tức Ba Bình An) rất bận rộng công việc. Ông đang miệt mài bên gốc cây khô mong sớm tạc thành một con Rồng để “trình làng” đúng dịp Tết Nhâm Thìn.

Con Rồng ông làm bằng gốc cây nhãn khô có chiều dài 5,5 m, thân tròn 1,5 m và chiều cao 0,5 m. Tác phẩm nghệ thuật này đến nay đã hoàn thành 80%  khối lượng công việc; dự kiến đến ngày 20 âm lịch Tết sẽ hoàn thành để trưng bày phục vụ Hội hoa xuân.

Đây là con Rồng thứ 2 mà ông sản xuất ra trong năm 2011, trị giá khoảng 100 triệu đồng. Trước đó, qua 3 tháng rưỡi nghiên cứu, mày mò nghệ nhân Nguyễn Văn Ba đã chế tác thành công tác phẩm “Độc mộc hóa kình ngư”.  Đó là một con cá khổng lồ được ông làm bằng gốc cây mù u có tuổi thọ hơn 200 năm.

Ông Nguyễn Văn Ba cho biết, để làm ra con cá khổng lồ này ông phải đến vùng ven biển của xã Thới Thuận (huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre) mua gốc cây mù u 3 triệu đồng, vận chuyển đến nhà với chi phí 15 triệu đồng. Gốc cây mù u, cong quẹo và u nần giống như  hình con cá nên ông quyết định làm ra tác phẩm "Độc mộc hoá kình ngư”.

Với bày tay nghệ thuật và trí sáng tạo, từ gốc cây khô ông đã tạc thành công con cá dài 6,3 m, chiều cao 1,2 m và chu vi thân cá là 3,4 m. Tác phẩm này đảm bảo tính tự nhiên 90%, ông chỉ chế tạo thêm phần 2 con mắt và các vây cá. Đặc biệt phần đầu và đuôi con cá tuy bằng gốc cây nhưng rất giống con cá thật đang trong tư thế bơi lội tung tăng. 

Theo các nghệ nhân và chuyên gia chơi cây kiểng, đây là tác phẩm con cá tạc bằng gốc cây khô lớn nhất trong cả nước. Giá trị của tác phẩm “Độc mộc hóa kình ngư” của ông Nguyễn Văn Ba được treo bảng giá bán 1 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Văn Ba vốn là ngư dân với nghề đánh bắt hải sản. Không được học qua trường lớp mỹ thuật, điêu khắc nào nhưng với óc sáng tạo, đam mê nghệ thuật đã giúp ông trở thành nghệ nhân  giỏi, tạo ra nhiều tác phẩm kiểng khô có giá trị. 

Trong 6 năm theo đuổi niềm ham mê “thổi hồn” vào gốc cây khô, ông đã hoàn thành hàng trăm tác phẩm kiểng khô; trong đó có nhiều tác phẩm để đời như: Bộ sưu tập 12 con giáp,  bộ bàn ghế, gậy mộc và nhiều vật dụng khác…

Nhân dịp đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, ông đã đưa hàng chục tác phẩm kiểng khô nghệ thuật ra trưng bày tại Thủ đô. Trong số này, có 2 tác phẩm là con Rùa và cặp Rồng được du khách trong và ngoài nước khen ngợi. Các tác phẩm kiểng khô trưng bày tại đại lễ đều được khách hàng mua hết với tổng trị giá gần 700 triệu đồng.

Nói về các tác phẩm nghệ thuật của nghệ nhân này, ông Võ Thành Thượng, Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bến Tre chia sẻ: “Đối với nghệ nhân kiểng khô ở Bến Tre thì ông Nguyễn Văn Ba có niềm đam mê đặc biệt. Dù không được học trường lớp mỹ thuật nhưng với lòng đam mê nên ông Ba đã cho ra đời nhiều tác phẩm độc đáo có giá trị thẩm mỹ”.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Ba cho biết, sáng tác ra tác phẩm kiểng khô rất khó, nhất là người nghệ nhân phải chọn, lựa được gốc cây to, lâu năm và có hình dáng đẹp. Sau đó, nghệ nhân phải suy nghĩ xem gốc cây này có thể tạo ra tác phẩm gì để vừa ít tốn thời gian, công sức và đảm bảo tính nguyên sơ. Chưa có tác phẩm nào ông bị thất bại mà đa  số đều “có hồn” được người đời yêu thích. Căn nhà ông ở hiện nay như nhà bảo tàng mi ni, trưng bày nhiều tác phẩm kiểng khô có giá trị.

Với bàn tay khéo léo, con mắt nghệ thuật và sự đam mê hết mình, nghệ nhân Nguyễn Văn Ba ở xã Nhơn Thành, thành phố Bến Tre đã thổi hồn vào những gốc cây khô tưởng chừng như bỏ phế chỉ để làm củi đốt lò để tạo nên những tác phẩm kiểng hình độc đáo, làm đẹp cho đời và làm giàu cho gia đình. Ông vẫn đang ấp ủ nhiều ý tưởng và dự định với nghệ thuật kiểng khô khi bước sang năm mới./.