“Tay máy vàng” Nguyễn Tranh: Tôi quý trọng những gì mình đã trải qua

•  Đạo diễn Quang Dũng "né" câu hỏi về Khánh Thy
• Mỹ Tâm: Tôi luôn công minh trong vai trò giám khảo

Không được đào tào qua trường lớp, Đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh đã bắt đầu sự nghiệp từ những công việc “bậc thấp” trong đoàn làm phim, để rồi sau đó, anh vinh dự trở thành “tay máy vàng” của nền điện ảnh Việt Nam.

Đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh được khán giả biết đến nhiều qua những bộ phim truyền hình nổi tiếng như 39 độ yêu, Tuyết nhiệt đới, Ngôi nhà hạnh phúc,…và những bộ phim điện ảnh như Bỗng dưng muốn khóc, Đẹp từng centimet, Áo lụa Hà Đông, Những nụ hôn rực rỡ, Cánh đồng bất tận,…

Để có được ngày hôm nay, “tay máy vàng” Nguyễn Tranh đã phải trải qua nhiều khó khăn, thăng trầm trong cuộc sống.

Đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh

PV: Chào Nguyễn Tranh, gây dựng sự nghiệm từ đôi bàn tay trắng, chắc hẳn hơn ai hết, anh là người hiểu rõ giá trị của cuộc sống cũng như giá trị của đồng tiền?

Nguyễn Tranh: Xuất phát điểm của mỗi người khác nhau trong cuộc sống cũng như trong nghề nghiệp, có người thật may mắn với sự khởi đầu rất thuận lợi, có người  lại rất khó khăn, lặn lội ngược xuôi với cuộc sống để tìm cho mình một công việc phù hợp… 

Với tôi, từ lúc mới 14,15 tuổi đã ngược xuôi, bươn chải với cuộc sống làm bất kể công việc gì để kiếm tiền. Sau một thời gian làm thuê với nhiều công việc khác nhau, cuối cùng may mắn cũng đã đến với tôi, tôi có được những người bạn tốt, những người anh em, người thầy giỏi nghề đã dạy và cho tôi nhiều cơ hội để trở thành một người sống được với nghề này. Tuy nhiên, những khó khăn lúc đầu đã giúp tôi có thêm nhiều trải nghiệm trong cuộc sống, còn hiện tại tôi khá bận rộn với nhiều dự án mới. Tôi luôn quý trọng những gì mình đã trải qua và có được như hôm nay.

Về giá trị của đồng tiền, mỗi người có cách sử dụng riêng của mình, người thì rất tiết kiệm nhưng có người lại rất phung phí. Tôi  luôn sử dụng đồng tiền mình làm ra như thế nào để thấy hợp lý với nhu cầu bản thân. 

PV: Được biết, sự nghiệp đạo diễn hình ảnh đến với anh như một cơ duyên. Anh có thể chia sẻ đôi chút với độc giả VOV Online về cơ duyên đó?

Nguyễn Tranh: Tôi không có nhiều lựa chọn về nghề nghiệp của mình như các bạn trẻ hiện nay, họ có điều kiện ăn học đầy đủ và dễ dàng định hướng được công việc cho tương lai của mình. Thời của tôi, để kiếm được một công việc ổn định đã là may mắn và hạnh phúc lắm rồi.

Năm 1985, tôi được nhận vào làm hợp đồng thời vụ trong Hãng Phim Giải Phóng. Lúc đầu tôi không nghĩ gì, chỉ biết cố gắng làm thật tốt với nhiều công việc phụ trong đoàn phim để nhận được lương thôi nhưng sau một thời gian dài đã quen với công việc phụ quay, tìm hiểu về kỹ thuật và học hỏi nhiều về quay phim, ánh sáng từ những người rất nổi tiếng như quay phim Đinh Anh Dũng, đạo diễn Lưu Huỳnh mà tôi dần dần phát triển công việc cũng như nâng cao tay nghề của mình. Đó là hai người anh mà tôi coi như thầy của mình, họ đã tạo cơ hội cho tôi được ôm chiếc máy quay để trở thành nhà quay phim. Với niềm đam mê, lòng quyết tâm và sự nỗ lực, cố gắng trong một thời gian dài, sau đó tôi đã nhận được những lời mời làm đạo diễn hình ảnh như bây giờ. Vậy tôi nghĩ, vấn đề ở đây là không phải tôi chọn nghề mà nghề đã chọn tôi đấy.

Đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh đang tác nghiệp

PV: Bộ phim đầu tiên anh tham gia với vai trò đạo diễn hình ảnh?

Nguyễn Tranh: Năm 2004 khi phim truyền hình bắt đầu kết hợp quay nhiều máy, đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đã mời tôi cùng với quay phim Lý Thái Dũng, Trinh Hoan và K’Linh làm DOP để thực hiện bộ phim “39 Độ Yêu”. Đó cũng chính là bộ phim đầu tiên mà tôi tham gia với vai trò đạo diễn hình ảnh.

PV: Tham gia vị trí đạo diễn hình ảnh cho rất nhiều bộ phim nổi tiếng như “Áo lụa Hà Đông”, “Bỗng dưng muốn khóc”,”Những nụ hôn rực rỡ”, “Cô gái xấu xí”,…Vậy bộ phim nào khiến anh cảm thấy ấn tượng và thú vị nhất?

Nguyễn Tranh: Mỗi bộ phim đều có những ấn tượng và thú vị khác nhau, riêng phim “Áo lụa Hà Đông” của đạo diễn Lưu Huỳnh khiến tôi ấn tượng nhất. Cách làm việc của đạo diễn cũng như diễn viên đều thể hiện sự chuyên nghiệp qua những chi tiết, dù chỉ là nhỏ nhất trong từng khuôn hình, chăm chút từng ly từng tí cho bộ phim và cách làm việc rất say nghề của họ.

“Áo lụa Hà Đông” cũng là phim nhựa đầu tiên tôi quay, cảm giác thật thú vị khi bấm máy. Ban đầu tôi chưa quen với âm thanh của sợi phim chạy qua lăng kính bên tai và cửa sổ hình nhảy liên tục trước mắt, bao cảm xúc vẫn in hằn trong tâm trí tôi. Thế rồi, sau đó, tôi hồi hộp, lo lắng để chờ xem lại những thước phim mới được in tráng xong. Cuối cùng, tôi rất vui mừng vì mọi chuyện đã diễn ra vô cùng tốt đẹp.

PV: Rất nhiều khán giả đã chia sẻ rằng “Bỗng dưng muốn khóc” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng chính là bộ phim có những thước phim và cảnh quay đẹp nhất. Là người trực tiếp đạo diễn hình ảnh cho bộ phim đó, anh có thể chia sẻ đôi chút về những thước phim đó?

Nguyễn Tranh: Cảm ơn những lời chia sẻ và khen ngợi về hình ảnh của khán giả sau khi xem phim “Bỗng dưng muốn khóc”. Để có được những hình ảnh đẹp như vậy, từng bộ phận trong đoàn phim chúng tôi đã dành khá nhiều thời gian để chăm chút cho các phân đoạn và bối cảnh trước khi thực hiện mỗi cảnh quay. Tôi thật may mắn khi được làm việc với một ê kíp tốt như vậy.

Nguyễn Tranh đang chỉnh sửa hình ảnh cho “Đẹp từng centimet”

PV: Anh có nghĩ rằng, “Bỗng dưng muốn khóc” là một bước tiến vượt bậc trong nghề của anh?

Nguyễn Tranh: Nếu đã chọn nghề quay phim thì chắc hẳn, ai cũng mong mình có cơ hội được quay phim nhựa. Tôi đã may mắn cùng quay phim Trinh Hoan nhận được giải Cánh Diều Vàng cho phim “Áo Lụa Hà Đông” thể loại phim truyện nhựa, đó cũng là thay đổi lớn trong nghề của tôi.

Tiếp theo, bộ phim truyền hình “Bỗng dưng muốn khóc” của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng đã được nhiều khán giả đón nhận. Tôi cảm thấy rất vui và hạnh phúc trước sự thành công của bộ phim và được nhiều người khen về hình ảnh, điều này khiến tôi cảm thấy rất vui và đó cũng là động lực để tôi phát huy khả năng trong công việc của mình.

PV: Anh có thể chia sẻ bí quyết với khán giả là làm thế nào để quay được những thước phim đẹp như vậy?

Nguyễn Tranh: Để có được những khuôn hình đẹp trong phim thì trước tiên mọi người cần phải hiểu về nội dung phim, phân đoạn đó tâm lý nhân vật như thế nào, không gian và thời gian đó ra sao, trong rừng cây, ngoài bãi biển, trong nhà hoang đổ nát hoặc một buổi tiệc sang trọng... Sau đó,  d.o.p cùng với đạo diễn, họa sĩ thiết kế và nhà sản xuất sẽ phải đi chọn cảnh sao cho phù hợp với nội dung của phim.

Khi đứng trước một không gian nào đó, bạn phải chọn được một góc độ tốt nhất, tất nhiên bạn phải chịu khó đi qua đi lại, lên cao nhìn xuống, ở dưới thấp nhìn lên... cố gắng tìm một góc nhìn khác lạ để thực hiện. Nếu là ngoại cảnh, ánh sáng mặt trời phải từ hướng nào, là nội ngày đêm thì phải “set up” ánh sáng ra sao  rồi cùng đạo diễn chọn lựa màu sắc trang phục diễn viên cho hợp với không gian đó.

Nói chung về thẩm mỹ, mỗi người có một cách nhìn nhận khác nhau. Mỗi người có những cách xử lý ánh sáng, những sắc độ và góc độ trong khuôn hình khác nhau, làm thế nào để có được những hình ảnh mà khán giả khi xem họ đồng cảm được với mình, đó là sự thành công của những người làm đạo diễn hình ảnh.

PV: Trong quãng thời gian khá dài làm đạo diễn hình ảnh, có kỷ niệm nào làm anh thấy nhớ mãi, không bao giờ có thể quên được?

Nguyễn Tranh: Đó là thời gian gần 2 tháng tại Mộc Hóa, Long An khi chúng tôi thực hiện phim “Cánh đồng bất tận”. Nơi ở khi đó của đoàn phim chính là một khu nhà mà xung quanh chỉ toàn sông nước, tách biệt với khu đông dân cư và muỗi là nỗi ám ảnh của mọi người trong đoàn phim. Sau khi làm việc và ăn uống xong, khoảng 20h, mọi người không dám bước chân ra ngoài, chỉ ở trong phòng đóng kín cửa, hở một chút là muỗi chui vào đầy phòngL. Có hôm quay đêm những cảnh cha con ông Võ (nhân vật trong phim) trên chiếc ghe, mà trong ghe thì muỗi đã ở đầy, đã bay vào trong thì không bay ra nữa, tôi phải vào đặt ánh sáng, chỉnh sửa những thứ đạo cụ trong khuôn hình, loay hoay cả đêm trong khoang thuyền và chấp nhận cho những con muỗi đói muốn hành hạ mình như thế nào cũng được vì ko còn cách nào khác, tất cả những loại thuốc chống muỗi đều bỏ qua một bên vì không còn tác dụng nữa.:-( . Đó là những kỷ niệm “vui” mà tôi luôn nhớ mãi.

Đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh (áo xanh) tại phim trường

PV: Là đạo diễn hình ảnh của những bộ phim có nhiều cảnh “nóng” như “Cánh đồng bất tận”, “Đẹp từng centimet”,… anh có nghĩ rằng những cảnh “nóng” đó có làm nên thành công của một bộ phim?

Nguyễn Tranh: Những cảnh nóng đó không phải là yếu tố lớn để làm nên thành công của bộ phim nhưng nó cũng cần thiết cho nội dung câu chuyện của phim.

PV: Là người trực tiếp “đối diện” với những cảnh nóng đó, anh có cảm thấy cuộc sống của anh bị ảnh hưởng không?

Nguyễn Tranh: Quay cảnh nóng là một trong những cái khó với tôi. Tôi luôn trăn trở và suy nghĩ để làm cách nào khi mình đưa những hình ảnh đó đến người xem với một cái nhìn dễ chịu nhất có thể mà không bị phản cảm. Làm phim đó là công việc, còn cuộc sống bình thường thì tôi cũng như mọi người, với phim thì có câu chuyện riêng của phim. 

PV: Anh có thể chia sẻ đôi chút về cuộc sống gia đình hiện tại của anh?

Nguyễn Tranh: Tôi sống độc thân trong căn hộ nhỏ của một chung cư. Ngoài công việc, thỉnh thoảng tôi về thăm mẹ, ngồi lại với anh em và những đứa cháu trong nhà. Thời gian còn lại, tôi gặp gỡ bạn bè, đi xem phim, ngồi cà phê.

PV: Làm ở bộ phận “hậu trường”, ít ai biết đến sự góp mặt của đạo diễn hình ảnh Nguyễn Tranh trong khi vị trí đó của anh đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của một bộ phim. Anh có cảm thấy thiệt thòi về điều đó?

Nguyễn Tranh: Ai cũng chọn cho mình một cái nghề, bạn thích làm phóng viên, người khác thích kinh doanh, người thì mê khoa học... và tôi thì chọn quay phim. Vấn đề là mình làm được công việc mà mình yêu thích mới là quan trọng và tôi cảm thấy hạnh phúc khi được làm đạo diễn hình ảnh.

PV: Anh nghĩ sao khi mọi người nói rằng “Đạo diễn hình ảnh hiện nay đang rất có giá”?

Nguyễn Tranh: Làm phim điện ảnh về mặt đầu tư kinh phí để thực hiện rất cao với thời điểm hiện tại. Sự an toàn cho tất cả các bộ phận là điều cần thiết, người đạo diễn hình ảnh ở lĩnh vực phim truyện nhựa không có nhiều nên hiện tại họ nhận được nhiều lời mời từ các đạo diễn và nhà sản xuất phim.

Hơn nữa, đạo diễn hình ảnh như bạn nói đóng vai trò quan trọng quyết định sự thành công của một bộ phim bởi lẽ hình ảnh đẹp trong phim sẽ khiến cho khán giả “mê” phim hơn và thích thú xem phim hơn. Chính vì thế, chúng tôi- những đạo diễn hình ảnh mới được gọi là “có giá”. J

PV: Những dự án phim ảnh của anh trong thời gian sắp tới sẽ như thế nào?

Nguyễn Tranh: Hiện tại tôi đang làm chương trình truyền hình Việt Nam Idol, còn những dự án phim của tôi trong năn nay vẫn đang nằm trong kế hoạch của nhà sản xuất.

PV: Cảm ơn đạo diễn Nguyễn Tranh về cuộc trò chuyện này. Chúc anh luôn vui vẻ, hạnh phúc và thành công trong công việc cũng như trong cuộc sống./.