Tháp Bình Sơn, kiến trúc độc đáo ở Vĩnh Phúc

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 1

Tháp Bình Sơn còn có nhiều tên gọi khác nhau như: tháp Then, tháp chùa Then, tháp chùa Vĩnh Khánh.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 2

Tháp hiện nay còn lại 11 tầng, không kể bệ tháp. Phần chóp tháp đã bị mất. Tháp Bình Sơn có bình đồ hình vuông, nhỏ dần về phía ngọn, với mỗi chiều tầng dưới cùng là 4,45m. Tháp được xây dựng bằng 13.200 viên gạch nung, với loại vuông và chữ nhật.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 3

Chân bệ tháp xây bằng “gạch khẩu” hình chữ nhật, có nhiều cỡ. Mặt ngoài của tháp được ốp bằng loại gạch hình hộp.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 4

Trên gạch trang trí hoa văn phong phú đa dạng tùy theo kiến trúc của mỗi tầng. Ở giữa lòng tháp không xây kín mà là một khoảng trống nhỏ.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 5

Gạch dùng để xây dựng tháp Bình Sơn được nung với độ lửa cao. Để cho các viên gạch có thể đứng với nhau theo một chiều cao dựng đứng mà không cần vôi vữa, những người xây dựng tháp đã sáng tạo những phương pháp lắp ghép khá độc đáo. Viên gạch được chế tác có mấu và có gờ chỉ để giữ lấy nhau, đó là phương pháp xây gạch khẩu ở chân bệ.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 6

Chân tháp có nhiều vành đai cánh sen chồng lên nhau làm cho khách tham quan có cảm tưởng như tòa tháp được mọc lên từ một bông sen lớn.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 7

Từ bệ tháp đến hết tầng hai có chiều cao khoảng 6m. Đây là nơi được các nghệ nhân trang trí hoa văn tinh xảo, kỹ lưỡng nhất. Bao gồm cánh sen, hoa cúc, rồng chạm nổi có sừng và cuộn tròn mình.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 8

Hoa văn tinh xảo trên gạch chứng tỏ bàn tay của các nghệ nhân vô cùng điêu luyện

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 9

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 10

Họa tiết hoa văn trên tháp Bình Sơn vô cùng phong phú, nhưng cũng tùy theo vị trí mỗi tầng mà thiết kế, với nguyên tắc chung là càng lên cao càng đơn giản.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 11

Từ tầng thứ 3 trở lên, trang trí thưa dần với những họa tiết hoa chanh, hoa cúc thành băng, vừa đủ để tạo nên vẻ đẹp, sự đường bệ và như là một ranh giới của phân tầng, bên cạnh các cửa tò vò ở bốn mặt tháp, cũng là thông tin về số tầng một cách hiệu quả hơn.

thap binh son, kien truc doc dao o vinh phuc hinh anh 12

Để những viên gạch có thể gắn với nhau và giữ được trong thời gian lâu như vậy, các nghệ nhân đã nghĩ ra cách chế tác gạch có chân, có gờ, sau khi xếp vào vị trí cố định sẽ liên kết thành một khối.