Trở về với cội nguồn

Liên hoan dân ca khu vực Nam Trung bộ lần thứ 3 do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức đã bước vào đêm chung kết trao giải tối 3/5 tại Nhà văn hoá Diên Hồng. Người ta tìm thấy ở đây sự hội tụ những sắc màu văn hoá và sự trở về với cội nguồn của cha ông của các cộng đồng dân tộc trên mảnh đất Nam Trung bộ.

Đêm chung kết Liên hoan dân ca Việt Nam khu vực Nam Trung bộ lần thứ 3 có 17 tiết mục của 8 đoàn nghệ nhân, diễn viên đến từ tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận và thành phố Đà Nẵng. Các tiết mục khá đa dạng về thể loại từ các điệu hò, lí, hát đối đáp đặc trưng của vùng đồng bằng duyên hải Nam Trung bộ cho đến các làn điệu dân ca cổ của đồng bào các dân tộc như Chăm, Ê đê, Raglay, Hre, Cơ tu, Kdong, K’ho… đã mang đến cho khán giả những tiết mục dân ca đặc sắc nhất của khu vực Nam Trung bộ.

Nghệ nhân Đinh Ngọc Su, dân tộc Hre ở Quảng Ngãi đoạt giải A trong liên hoan cho biết: “Dân tộc Hre có rất nhiều điệu dân ca. Tiết mục thổi sáo đất gọi bạn kết hợp với lối hát xen được bà con sử dụng trên nương rẫy, nó gắn bó với máu thịt của bà con Hre và giờ đây tôi vinh dự được đi giới thiệu bản sắc của dân tộc mình với cả nước, phấn khởi lắm, mừng lắm”.

Nếu như đoàn Quảng Ngãi mang đến cho Liên hoan những tiết mục do các nghệ nhân của dân tộc Hre với tác phẩm thổi sáo gọi bạn thật đặc sắc, gần gũi thì nghệ sỹ của đoàn Quảng Nam trình diễn điệu dân ca ngọt ngào ru con của dân tộc Cơ tu của huyện múi Nam Trà Mi, rồi đến nhịp điệu rộn ràng trong tác phẩm “mừng lúa mới” của đồng bào Raglay ở Khánh Vĩnh (Khánh Hòa).

Tại Liên hoan, khán giả còn được trải lòng với những điệu hò, câu lý của miền đất Nam Trung bộ với Hò mái đẩy, Hò ba lý, Hò hê, Lý đi chợ, Lý bán quán… Đặc biệt tại đêm liên hoan, lần đầu tiên những cụ ông cụ bà trên 80 tuổi ở câu lạc bộ Hò khoan Sông Cầu (Phú Yên) đã mang điệu hò giã gạo giới thiệu ra cả nước. Những điệu hò một thời đã giúp các cụ nên duyên chồng vợ, gắn kết nghĩa xóm tình làng và giờ đây nó đang được tiếp tục truyền giữ cho thế hệ mai sau. Cụ Huỳnh Thị Giữ, 83 tuổi ở Dân Phước thị trấn Sông Cầu nói: “Chúng tôi giờ đã hơn 80 cả rồi, nay tham gia là để cho sắp nhỏ nó xem và biết, nay mai còn chút sức nào thì cố gắng dạy lại cho con cháu, để chúng nó còn hát được lâu dài hơn”.

Tiết mục của các cụ ông, cụ bà trên 80 tuổi ở câu lạc bộ Hò khoan Sông Cầu

Sự hội tụ của hầu hết các làn diệu dân ca của tất cả các dân tộc trên vùng đất Nam Trung bộ đã mang đến cho liên hoan sự đa dạng về văn hóa và cống hiến cho người xem một đêm liên hoan ấm áp và nhiều màu sắc. Chị Nguyễn Nhật Lệ, một khán giả có mặt tại đêm liên hoan nhận xét: “Đây là lần đầu tiên tôi nhìn thấy và tận tai nghe những âm điệu rất lạ từ những dân tộc thiểu số ở miền núi. Đoàn nào cũng có những tác phẩm rất riêng, rất độc độc đáo”.

Giáo sư tiến sỹ Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật liên hoan dân ca khu vực Nam Trung bộ nhận xét: Nếu như lâu nay những người có trách nhiệm còn trăn trở bởi sự mất đi những làn điệu dân ca cổ hay tình trạng sân khấu hóa làm mất bản chất vốn có của những làn điệu dân ca thì qua liên hoan lần thứ 3 khu vực Nam Trung bộ đã có thể yên lòng. Các nghệ sỹ nghệ nhân đã biết tìm về với cội nguồn và thể hiện nguyên bản tác phẩm của ông cha. Không những thế, điều vui hơn là đã có sự tiếp nối thế hệ trong hát dân ca. Những yếu tố đó đã làm cho hội đồng nghệ thuật và khán giả thật sự hài lòng./.