Áo bà ba từ ký ức phương Nam đến những sáng tạo mới
VOV.VN - Chiếc áo bà ba từ đời sống Nam Bộ bước vào không gian trưng bày, thời trang, trở thành cầu nối giữa ký ức và sáng tạo của người trẻ. Tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, những giá trị cũ đang được kể lại bằng một ngôn ngữ mới.
Ngày 9/10, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ khai mạc trưng bày chuyên đề “Chiếc áo bà ba - Đượm tình phương Nam”, hướng đến kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026). Cùng với đó là chương trình trình diễn thời trang “Áo bà ba - Truyền thống và sáng tạo”, với sự tham gia của các sinh viên ngành Thiết kế thời trang các trường Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Văn Lang, Đại học Nguyễn Tất Thành và nhà thiết kế Nguyễn Minh Công.
Chiếc áo lưu giữ ký ức phương Nam
Trong đời sống văn hóa Nam Bộ, áo bà ba gắn với hình ảnh người phụ nữ trên đồng ruộng, bên bến nước, chuyến đò và những phiên chợ quê. Chiếc áo cũng đồng hành cùng họ qua những năm tháng lao động, chiến tranh và những đổi thay của cuộc sống.
Thông qua hiện vật, hình ảnh, tư liệu và các thiết kế mới, chương trình giới thiệu hành trình của áo bà ba trong đời sống, lịch sử, đồng thời mở ra góc nhìn về sự tiếp nối trang phục truyền thống trong sáng tạo đương đại. Góp phần làm phong phú không gian trưng bày là các hiện vật do hai nhà sưu tập Huỳnh Minh Hiệp và La Quốc Bảo giới thiệu. Nổi bật trong đó là chiếc áo bà ba hơn 50 năm tuổi của gia đình ông Hiệp, một kỷ vật mang giá trị lịch sử và gợi nhắc nếp sống của người phương Nam.
"Đặc biệt nhất là chiếc áo bà ba của bà cố tôi, bà Châu Thị Tùng, phu nhân của ông cố Cao Triều Phát. Chiếc áo đã hơn 50 năm tuổi, là một kỷ vật rất đặc biệt của gia đình. Tôi muốn giới thiệu đến các bạn trẻ trang phục của người Nam Bộ ngày xưa, để mọi người thấy được vẻ đẹp của áo bà ba, rất mộc mạc, giản dị và gần gũi với người dân", ông Hiệp cho hay.
Một trong những giá trị của trưng bày nằm ở việc đưa những kỷ vật như vậy ra khỏi phạm vi của một bộ sưu tập riêng, để chúng trở thành câu chuyện chung về ký ức văn hóa. Mỗi chiếc áo, màu vải hay đường may đều gợi lại một cách ăn mặc, một nếp sống và một phần diện mạo của Nam Bộ trong quá khứ.
Bên cạnh đó, những kỷ vật không chỉ gợi nhắc nếp sống xưa mà còn giúp công chúng nhìn nhận áo bà ba vượt ra ngoài hình ảnh trang phục lao động quen thuộc. Nhà sưu tập La Quốc Bảo chia sẻ: "Đến với triển lãm, tôi muốn trước hết mang đến cho khán giả một góc nhìn khác về áo bà ba. Không đơn thuần chỉ là hiện vật thể hiện hình ảnh chân lấm tay bùn hay gắn với đời sống nông nghiệp của người phương Nam, áo bà ba còn là một dạng thức trang phục dành cho nhiều tầng lớp, được sử dụng trong nhiều dịp khác nhau. Vì vậy, triển lãm cũng giới thiệu những hiện vật thể hiện sự tươi mới, vui vẻ và cả nét giàu sang qua chất liệu, kiểu dáng và cách may mặc".
Khi truyền thống được sáng tạo theo cách mới
Nếu không gian trưng bày đưa người xem trở về với ký ức, thì chương trình trình diễn thời trang mở ra cách tiếp cận mới khi áo bà ba trở thành nguồn cảm hứng cho các thiết kế đương đại. Qua đó, sinh viên có cơ hội thể hiện sức sáng tạo, đồng thời tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống.
Với những người từng gắn bó với trang phục này, sự hiện diện của áo bà ba trong đời sống hôm nay cũng mang ý nghĩa đặc biệt. Bà Thái Long, ngụ phường Xuân Hòa chia sẻ: "Tham dự chương trình hôm nay, tôi rất vui và tự hào về chiếc áo bà ba - một trang phục truyền thống gắn với người phụ nữ Việt Nam qua nhiều thời kỳ, từ những năm tháng chiến tranh đến cuộc sống hiện đại. Qua từng thời kỳ, áo bà ba vẫn góp phần tôn lên vẻ đẹp của người phụ nữ, sự dịu dàng và thướt tha".
Với thế hệ trẻ, gìn giữ truyền thống không chỉ là bảo tồn những giá trị sẵn có mà còn là tìm cách làm mới để trang phục tiếp tục gần gũi với công chúng. Huỳnh Tiên đến từ An Giang cho biết: "Tôi cảm thấy rất tự hào khi thấy chiếc áo bà ba được mọi người yêu thích và được các bạn trẻ gìn giữ. Tôi nghĩ thế hệ trước đã tạo cho chúng tôi cơ hội, một không gian để sáng tạo và tiếp tục làm mới chiếc áo bà ba theo cách của thế hệ mình. Tôi thấy đó là một điều rất tuyệt vời".
Từ những kỷ vật hơn nửa thế kỷ đến các thiết kế mới của sinh viên, áo bà ba tiếp tục kể câu chuyện về con người và văn hóa phương Nam. Truyền thống nhờ đó không chỉ được lưu giữ trong ký ức mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của thế hệ hôm nay.
Một số hình ảnh tại chương trình trình diễn thời trang “Áo bà ba - Truyền thống và sáng tạo”:
Lương Thùy Linh tri ân thế hệ phụ nữ Việt Nam đầy tự hào qua câu chuyện áo bà ba
VOV.VN - Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025), Hoa hậu Lương Thùy Linh đã thực hiện một bộ ảnh đặc biệt mang đậm giá trị văn hóa và tinh thần dân tộc. Trong tà áo dài trắng tinh khôi và áo bà ba Nam Bộ xưa, nàng hậu tái hiện lại hình ảnh người phụ nữ miền Nam.
