“Hộ chiếu di sản” mở lối tiếp cận mới cho bảo tàng và công chúng trẻ
VOV.VN - Từ bảo tàng đến hành trình số, “Hộ chiếu di sản” ra đời, góp phần đổi mới cách kể chuyện di sản, tăng kết nối du lịch và mở rộng trải nghiệm văn hóa tại TP.HCM.
Đưa di sản gần hơn với người trẻ
Ngày 13/8, Bảo tàng Phở, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và Bảo tàng TP.HCM phối hợp ra mắt “Hộ chiếu di sản” - sản phẩm kết hợp giữa giá trị di sản, công nghệ và trải nghiệm du lịch, mở ra cách tiếp cận mới trong khám phá bảo tàng, hiện vật và các câu chuyện lịch sử.
“Hộ chiếu di sản” được thiết kế như một hành trình trải nghiệm, nơi mỗi điểm đến không chỉ là không gian tham quan mà còn trở thành một dấu mốc văn hóa trong hành trình khám phá của du khách. Thông qua việc ứng dụng công nghệ NFC (giao tiếp không dây tầm ngắn), người dùng có thể tương tác trực tiếp với các điểm thông tin được tích hợp trong hệ thống. Chỉ với thao tác chạm thiết bị, khách tham quan dễ dàng tiếp cận dữ liệu về địa điểm, hiện vật, câu chuyện lịch sử, đồng thời ghi nhận dấu ấn trải nghiệm của mình tại từng điểm đến.
Cách tiếp cận này hướng tới việc đưa công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ kể chuyện di sản, thay vì làm thay đổi giá trị nguyên bản. Qua đó, các bảo tàng có thêm phương thức tương tác với công chúng, đặc biệt là nhóm khách trẻ vốn quen thuộc với các nền tảng số và trải nghiệm công nghệ.
Theo định hướng dự án, “Hộ chiếu di sản” không chỉ dừng lại ở một sản phẩm lưu niệm, mà được phát triển thành một hành trình văn hóa có tính kết nối. Mỗi bảo tàng, hiện vật và câu chuyện lịch sử trở thành một “điểm dừng” trong hành trình khám phá TP.HCM, góp phần gia tăng thời gian lưu trú và trải nghiệm của du khách.
Trong khuôn khổ sự kiện, đại diện Công ty Cổ phần Điểm đến Du lịch Việt Nam và Bảo tàng Phở đã chia sẻ định hướng hợp tác phát triển sản phẩm, đồng thời giới thiệu mô hình kết nối giữa các bảo tàng, đơn vị văn hóa với doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp lữ hành. Mô hình này hướng tới xây dựng phương thức tiếp cận di sản phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng, đồng thời mở rộng khả năng liên kết giữa bảo tàng với hệ sinh thái du lịch, công nghệ và truyền thông.
Đại diện dự án nhấn mạnh, việc đưa công nghệ vào trải nghiệm bảo tàng không nhằm thay thế giá trị nguyên bản của di sản, mà tạo thêm một lớp tương tác, giúp khách tham quan chủ động tìm hiểu, kết nối và ghi nhớ sâu hơn câu chuyện phía sau mỗi hiện vật, mỗi địa điểm.
Tạo sức hút mới cho hệ thống bảo tàng
Tại buổi ra mắt, khách mời được trực tiếp trải nghiệm hành trình khám phá “Hộ chiếu di sản” bằng công nghệ NFC. Thông qua thao tác tương tác với thiết bị, người dùng có thể bắt đầu hành trình, tiếp cận thông tin và ghi nhận trải nghiệm tại từng điểm đến trong hệ thống.
Ông Lê Nhật Thanh, Giám đốc bảo tàng Phở cho biết, khi được kết nối bằng một “hộ chiếu” chung, khách tham quan có thêm động lực khám phá nhiều bảo tàng thay vì chỉ dừng lại ở một điểm. Sản phẩm cũng mở ra cơ hội để các bảo tàng ngoài công lập tham gia sâu hơn vào hoạt động du lịch, đổi mới cách kể chuyện và tiếp cận công chúng trẻ bằng những nội dung trực quan, gần gũi.
Trong giai đoạn đầu, dự án hướng tới kết nối các điểm đến gồm Bảo tàng TP.HCM, Bảo tàng Phở, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh và một số bảo tàng, không gian văn hóa khác. Trong các giai đoạn tiếp theo, các đơn vị sẽ mở rộng mạng lưới, phối hợp doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tuyến tham quan di sản văn hóa tiêu biểu của TP.HCM, đồng thời hoàn thiện nội dung số để mỗi điểm đến có dấu ấn riêng nhưng vẫn nằm trong một hành trình thống nhất.
Ông Trương Kim Quân, Phó Trưởng phòng Di sản văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cho biết, việc ra mắt “Hộ chiếu di sản” góp phần mang lại thêm nhiều trải nghiệm cho du khách tại hệ thống bảo tàng công lập và ngoài công lập. Thành phố đang định hướng phát triển hệ thống bảo tàng giai đoạn 2026-2030 theo hướng đổi mới hoạt động chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ công chúng.
TP.HCM cũng chú trọng phát triển các bảo tàng ngoài công lập, tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, bảo tàng công lập, bảo tàng tư nhân, doanh nghiệp, chuyên gia và đơn vị lữ hành nhằm đa dạng hóa sản phẩm văn hóa. Việc hình thành “Hộ chiếu di sản” được xem là một bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 80 - NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh, đồng thời là động lực quan trọng cho phát triển bền vững.
Khi di sản được bảo tồn, kể lại bằng phương thức phù hợp và gắn kết với du lịch, những giá trị văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn có thể tạo ra sản phẩm mới, thu hút du khách và đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.