Khơi dậy sức mạnh nội sinh từ văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
VOV.VN - Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định những nhận thức mới về vai trò của văn hóa và con người, coi đây là nền tảng, động lực và nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững. Theo các chuyên gia, việc triển khai các quan điểm này đòi hỏi cách tiếp cận đồng bộ, chủ động, phù hợp với thực tiễn.
Theo GS.TS Phùng Hữu Phú – nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương), nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương – các văn kiện của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội XIV, đã nhận diện rõ những quan điểm cốt lõi về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Trước hết, văn hóa được khẳng định vừa là mục tiêu, vừa là động lực, đồng thời là nguồn lực nội sinh to lớn của đất nước. Không chỉ là nền tảng tinh thần, văn hóa còn trở thành nền tảng phát triển toàn diện, là trụ cột ngang hàng với chính trị, kinh tế, xã hội và đóng vai trò điều tiết, bảo đảm phát triển bền vững.
Đáng chú ý, con người được xác định là trung tâm, chủ thể và động lực của phát triển, trong khi văn hóa giữ vị trí trung tâm trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, việc xây dựng văn hóa và con người phải được thực hiện đồng bộ, toàn diện, gắn với hệ giá trị quốc gia, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Cũng theo GS.TS Phùng Hữu Phú, phương châm phát triển nhấn mạnh mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa và con người. Trong đó, cần phát huy các giá trị cốt lõi thông qua “bốn phát huy” gồm: truyền thống yêu nước, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần tự chủ, tự cường dân tộc; và “bốn đề cao” gồm: đạo đức, tài năng, sự sáng tạo và khát vọng cống hiến vì một Việt Nam phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Đây vừa là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, vừa là yêu cầu cấp bách, đòi hỏi quá trình triển khai phải chủ động, kiên trì và phù hợp thực tiễn. Bên cạnh đó, văn kiện cũng làm rõ vai trò của các chủ thể trong phát triển văn hóa – đây là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Trong đó, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân giữ vai trò quan trọng trong sáng tạo, lan tỏa, gìn giữ và bảo vệ các giá trị văn hóa.
Đồng thời, yêu cầu đổi mới tư duy huy động nguồn lực theo hướng phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, kết hợp hiệu quả giữa Nhà nước và khu vực tư nhân. GS.TS Phùng Hữu Phú nhấn mạnh: “Xây dựng, phát triển văn hóa và con người là vấn đề chiến lược lâu dài, đồng thời cũng là yêu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay. Quá trình này cần được thực hiện chủ động, tích cực, sáng tạo; kiên trì, thường xuyên và phù hợp với thực tiễn phát triển”.
Làm rõ thêm nội dung này, ông Bùi Hoài Sơn – Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – cho rằng Văn kiện Đại hội XIV đã xác định rõ văn hóa và con người là nền tảng, đồng thời là động lực và nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững. Đặc biệt, văn hóa còn được nhìn nhận như một “hệ điều tiết” cho quá trình phát triển đất nước, cho thấy lĩnh vực này đang dần đi vào thực chất, không còn dừng ở khẩu hiệu.
Cùng với đó, văn hóa là nền tảng để hình thành một nền giáo dục nhân văn, vì con người. Khi văn hóa và con người được đặt ở vị trí trung tâm, sự phát triển của đất nước sẽ bền vững hơn.
Theo ông Bùi Hoài Sơn, trong bối cảnh mới với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ và môi trường số, vai trò của văn hóa càng trở nên quan trọng. Văn hóa không chỉ định hướng giá trị, mà còn góp phần hình thành bản lĩnh và nhân cách con người, giúp thích ứng với môi trường số mà không “lạc lối”, đồng thời giữ vững những giá trị cốt lõi như nhân văn, nghĩa tình, lòng yêu nước.
Những quan điểm, định hướng của Đại hội XIV đã khẳng định bước phát triển mới trong tư duy lý luận và thực tiễn lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa. Văn hóa tiếp tục được đặt ở vị trí nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Đồng thời, đây cũng là điểm tựa để giữ vững bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Việc nhấn mạnh xây dựng con người Việt Nam toàn diện, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với tiếp thu tinh hoa nhân loại, phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho thấy tầm nhìn chiến lược của Đại hội XIV.
Những định hướng này tạo cơ sở để văn hóa thực sự trở thành động lực tinh thần, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển và mở ra dấu mốc mới trong kỷ nguyên phát triển của dân tộc.
Đổi mới tư duy “làm” văn hóa để khơi thông sức mạnh mềm quốc gia sau Đại hội XIV
VOV.VN - Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, câu chuyện về văn hóa không còn dừng lại ở bảo tồn hay quản lý, mà đang được đặt trong một tư duy mới: tư duy “làm” văn hóa, coi văn hóa là một trong những nguồn lực phát triển mũi nhọn của quốc gia.
