Lễ hội Kỳ Yên tại di tích quốc gia Lẫm Phú Lâm: Tưởng nhớ tiền nhân mở cõi
VOV.VN - Trong hai ngày 25 và 26/4, tại di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Lẫm Phú Lâm, UBND phường Phú Yên tổ chức Lễ hội Kỳ Yên năm Bính Ngọ 2026.
Đây là lễ hội truyền thống được địa phương duy trì hàng năm vào dịp mùng 10/3 âm lịch để hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công đức của các bậc tiền nhân đã có công mở đất vùng hạ lưu sông Đà Rằng.
Vùng đất Phú Lâm xưa - nay là phường Phú Yên có bề dày lịch sử gắn liền với hành trình mở cõi về phương Nam của dân tộc. Năm 1597, dưới sự dẫn dắt của Thành hoàng Lương Văn Chánh, công cuộc khẩn hoang lập ấp được đẩy mạnh, tại vùng đất phía Nam sông Đà Rằng, các bậc tiền hiền mà tiêu biểu là cụ Huỳnh Đức Chiếu đã có công lớn trong việc khai khẩn đất đai, lập nên xã Hoành Lâm, kéo dài từ Nam cửa Đà Diễn đến Vũng Rô - tiền thân của Phú Lâm ngày nay.
Hiện nay, tại đây còn lưu giữ một quần thể di tích gồm Lẫm Phú Lâm, Đình Phú Lâm, Miếu thờ Thành Hoàng và Miếu thờ Thiên Y A Na. Đặc biệt, tại Miếu thờ Thành Hoàng, hiện vẫn còn lưu giữ 5 đạo sắc phong của các vua triều Nguyễn, minh chứng cho quá trình hình thành, phát triển lâu dài của vùng đất này.
Ông Lê Ngọc Thái, ở phường Phú Yên cho biết, Lễ hội Kỳ Yên diễn ra vào ngày mùng 10/3 âm lịch hằng năm thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là dịp để các tầng lớp nhân dân tri ân các bậc tiền hiền đã có công khai hoang mở cõi, lập làng, dựng ấp.
"Thực tế Lễ hội Kỳ Yên này là lễ hội cúng Thành Hoàng. Bà con quanh năm suốt tháng làm ăn, đến một ngày quy tụ về đây để mà thành kính dâng lên các vị Thành Hoàng, các vị mở cõi tại vùng đất này cầu cho “quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa”, để cho bà con nhân dân có cuộc sống ngày càng sung túc hơn", ông Thái cho hay.
Năm 2026 là năm đầu tiên Lễ hội Kỳ Yên được UBND phường Phú Yên (tỉnh Đắk Lắk) chủ trì tổ chức quy mô lớn, thu hút sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân trong phường và các vùng lân cận. Trong hai ngày diễn ra Lễ hội Kỳ Yên, tại khu di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Lẫm Phú Lâm đã diễn ra các hoạt động truyền thống như Lễ Khai Sắc, Lễ Nghênh Sắc, Lễ Trạng Sắc, Lễ Cúng tiền hiền tại Lẫm làng, Lễ Thỉnh Sanh, Lễ tế Thành Hoàng, Lễ tế tại Miếu bà Thiên Y và các nghi thức khác theo phong tục cổ truyền.
Theo ông Nguyễn Hồ Bảo Khôi, Phó Chủ tịch UBND Phường Phú Yên, lễ hội là dịp để khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ di sản văn hóa trong mỗi người dân.
"Trên nền trước đây, nâng cấp độ về quy mô chúng ta tổ chức để lan tỏa rộng hơn. Trước đây chỉ trong phạm vi hẹp của phường Phú Lâm thôi, còn bây giờ quy mô ở diện rộng ở tất cả các khu vực trên địa bàn phường Phú Yên, đồng tâm hướng về ngày hội lớn của phường", ông Nguyễn Hồ Bảo Khôi cho biết.