Nơi trái tim hát điệu Bài chòi
VOV.VN - Bên bờ sông Hàn khi màn đêm buông xuống, giữa những thanh âm hiện đại vẫn có một giai điệu mộc mạc, tha thiết, len lỏi vào tâm hồn người dân và du khách. Đó là tiếng lòng của đất Quảng – nghệ thuật Bài chòi.
Nơi góc phố bên bờ sông Hàn, từ nhiều năm nay, Câu lạc bộ Bài chòi Sông Hàn đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc. Người giữ nhịp, thắp lửa và kết nối những tâm hồn yêu nghệ thuật truyền thống ấy chính là nghệ sĩ Huyền Tân.
Trên con đường nghệ thuật, Huyền Tân may mắn được gặp gỡ và thọ giáo NSƯT Đỗ Linh – một cây đại thụ của nghệ thuật Bài chòi đất Quảng. Không chỉ truyền dạy kỹ nghệ hát, nhả chữ, điệu bộ, người thầy ấy còn truyền cho chị cốt cách của một nghệ sĩ của nhân dân: hát bằng cả tấm lòng chân thành và sự kính trọng đối với tiền nhân.
Khi đã có chỗ đứng vững chắc trên sân khấu, người nghệ sĩ ấy lại đau đáu một nỗi niềm khác. Ý tưởng mở các lớp học hát Bài chòi miễn phí dành cho mọi lứa tuổi tại Đà Nẵng ra đời từ chính sự trăn trở ấy.
Tìm đến Nhà văn hóa Thanh Khê, nằm nép mình trong một con hẻm nhỏ yên bình trên đường Hà Huy Tập, người ta mới cảm nhận trọn vẹn sức sống mãnh liệt của di sản. Trong không gian mộc mạc ấy, nghệ sĩ Huyền Tân cùng nghệ nhân Thanh Châu trực tiếp đứng lớp, say sưa truyền dạy từng ngón nghề.
Không gian nhỏ bé dường như bừng sáng bởi tiếng gõ, nhịp sênh giòn giã, hòa quyện cùng những điệu Xuân nữ, Xàng xê. Người đi trước mớm lời, nắn nót từng nhịp phách, chỉ dạy từng cách luyến láy cho người đi sau. Chẳng cần bục giảng hay sự nề hà, ở đó chỉ có những trái tim cùng chung một nhịp đập, trân quý và nâng niu từng câu hát của cha ông.
Nghệ sĩ Huyền Tân, Chủ nhiệm CLB Bài chòi Sông Hàn, bộc bạch: “Khi thành lập Câu lạc bộ Bài chòi Sông Hàn, chúng tôi quy tụ rất nhiều anh chị em yêu thích bộ môn này. Ngay từ những ngày đầu thành lập, vẫn có rất nhiều khó khăn. Cũng có người nói rằng: 'Ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng'. Cứ đến thứ Bảy, Chủ nhật, chúng tôi lại xuống bờ sông Hàn, ở mãi đến tối khuya mới về. Tiền thì không được bao nhiêu nhưng cống hiến thì rất nhiều. Nhưng đó lại là một niềm đam mê, là động lực để anh em chúng tôi phấn đấu mỗi ngày”.
Ông Đỗ Tuấn, 61 tuổi, cán bộ nghỉ hưu ở Đà Nẵng, tìm thấy niềm vui khi đến với lớp học này: “Chúng tôi học trước hết là để tuyên truyền trong gia đình, khu dân cư hoặc tổ dân phố. Sau đó là có điều kiện tiếp cận nhiều hơn với loại hình nghệ thuật này trong đời sống hằng ngày. Với cán bộ hưu trí như chúng tôi, học hát dân ca xứ Quảng thật sự là một hoạt động ý nghĩa”.
Dù công việc rất bận rộn, chị Nguyễn Thị Như Lê, cán bộ điều dưỡng Bệnh viện C Đà Nẵng, là một trong những học viên đi học chuyên cần nhất. “Đến với lớp học này, tôi được học những lời ca, tiếng hát do cô giáo Huyền Tân truyền dạy, rất hay và du dương. Có rất nhiều anh chị em, người cùng trang lứa, người lớn tuổi hơn, người trẻ hơn, đều có chung một sở thích là dân ca. Tôi rất thích bài chòi, nhưng đến với lớp học này, tôi còn được biết thêm nhiều làn điệu dân ca, nên càng thêm yêu quý. Tôi mong từng ngày được đến lớp để gặp gỡ mọi người”.
Lớp học quy tụ nhiều học viên ở nhiều lứa tuổi và hoàn toàn miễn phí. Thế nhưng, điều khiến Huyền Tân và nghệ nhân Thanh Châu gắn bó với lớp học lại là một lý do khác. Nghệ sĩ Huyền Tân bộc bạch: “Từ chính niềm yêu thích bài chòi, có những cô, chú ở tận Quế Sơn, Bà Rén, Núi Thành, Chợ Được (Bình Triều, Quảng Nam) tự chạy xe ra đây học. Có người không biết đi xe thì được con chở ra. Các cô, chú, anh, chị luôn đến rất sớm, háo hức chờ đến giờ học để vừa được gặp gỡ, giao lưu với nhau, vừa được học hát. Dù ở xa, đường sá trắc trở, các cô, chú, anh, chị vẫn luôn sắp xếp thời gian tham gia lớp học bài chòi chỉ để thỏa niềm đam mê, niềm yêu thích được hát dân ca bài chòi”.
Dòng sông Hàn vẫn miệt mài chảy ra biển lớn, Đà Nẵng cũng đang vươn mình trở thành một thành phố hiện đại, đáng sống. Giá trị thực sự của một vùng đất không chỉ nằm ở những công trình chọc trời, mà còn ở chiều sâu văn hóa được lưu giữ trong lòng mỗi người dân.
Hấp dẫn nghệ thuật bài chòi mỗi dịp Tết đến, Xuân về
VOV.VN - Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, nghệ thuật bài chòi lại rộn ràng khắp miền Trung. Tại Công viên Hồ Sơn, phường Tuy Hòa (tỉnh Đắk Lắk), tiếng trống, câu hô mộc mạc và trò chơi dân gian độc đáo di sản được UNESCO ghi danh thu hút đông đảo người dân, du khách, góp phần làm nên không khí Xuân ấm áp, đậm bản sắc.
