Thiếu vắng thương hiệu quốc gia trong ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam
VOV.VN - Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phát triển từ 5 - 10 thương hiệu quốc gia trong các ngành công nghiệp văn hóa như điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa... bảo đảm các thương hiệu này vừa mang tính đại diện cho bản sắc văn hóa Việt Nam, vừa có năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Hiện nay, các ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam tuy đã có bước phát triển tích cực nhưng chưa định hình, phát triển rõ nét trở thành các thương hiệu, sản phẩm có sức ảnh hưởng, lan tỏa toàn cầu như nhiều quốc gia khác đã làm được. Hoạt động xây dựng thương hiệu còn tự phát, phân tán, thiếu định hướng thống nhất, thiếu sự hỗ trợ của Nhà nước; khai thác tài sản trí tuệ chưa tương xứng với tiềm năng; thiếu các thương hiệu dẫn dắt có khả năng tạo ra hệ sinh thái nhằm thúc đẩy, phát triển các ngành, lĩnh vực có liên quan.
Về vấn đề này, ngày 8/5, Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức tọa đàm về xây dựng thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Tại tọa đàm, bức tranh tổng thể về thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam được đánh giá là giàu tiềm năng nhưng vẫn còn bị hạn chế về nhiều mặt.
Ông Nguyễn Lâm Thanh - đại diện TikTok Việt Nam cho rằng xây dựng thương hiệu quốc gia các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam vừa cần chiều sâu, vừa cần diện rộng. Về chiều sâu, nên tập trung chọn lĩnh vực nhất định trong số các ngành công nghiệp văn hóa để xây dựng thương hiệu quốc gia, trong đó gắn chặt với một địa phương, một điểm đến có cam kết lâu dài, ví dụ mô hình phường Cửa Nam (Hà Nội) định hướng trở thành một trung tâm sáng tạo, công nghiệp văn hóa giữa lòng Thủ đô.
Về diện rộng, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng chiến lược chung cần mang tính phổ quát để các doanh nghiệp nhỏ hay nhà sáng tạo đều có thể tham gia, nếu có khó khăn về chính sách thì các cơ quan quản lý cần lập tức tháo gỡ: "Các thủ tục, chính sách liên quan đến công nghiệp sáng tạo cần được đơn giản hóa hơn nữa, có tính khuyến khích hơn nữa. Đừng để những sản phẩm sáng tạo của các cá nhân người Việt Nam, như game hay phim, lại chọn phát hành ở nước ngoài chỉ vì thủ tục dễ dàng hơn".
Đại diện Hội Điện ảnh Việt Nam cho biết, ngành điện ảnh một trong những lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất để hình thành thương hiệu quốc gia. Mặc dù có những thành công nhất định, điện ảnh Việt Nam chưa thực sự chuyển hóa được thành giá trị quốc gia có tính nhận diện rõ ràng trên bản đồ điện ảnh khu vực. Lấy ví dụ các nhân vật hoạt hình nổi tiếng toàn cầu như "vịt Donald", "chuột Mickey" hay "mèo máy Doraemon"... các chuyên gia cho rằng điện ảnh Việt Nam vẫn thiếu một thương hiệu quốc gia đủ mạnh để vừa đại diện cho bản sắc sáng tạo Việt Nam, vừa trở thành nền tảng thu hút hợp tác, đầu tư, đào tạo, quảng bá và giao lưu quốc tế.
Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia Lê Quốc Vinh nhận xét tại các sân chơi lớn như liên hoan phim quốc tế, các đoàn Việt Nam chủ yếu đóng vai trò là người mua chứ ít khi là người bán, do thiếu sản phẩm đủ hấp dẫn, được đóng gói chuyên nghiệp, hay nói cách khác là sản phẩm xứng tầm thương hiệu quốc gia Việt Nam. Ở quy mô lớn hơn đối với các ngành công nghiệp văn hóa, ông Lê Quốc Vinh cho rằng cần một chiến lược thương hiệu quốc gia rõ ràng để văn hóa Việt Nam khẳng định thương hiệu ở nước ngoài. Trong đó, cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò hoạch định chiến lược, xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, xúc tiến tiếp cận thị trường… để các doanh nghiệp theo sau.
Bên cạnh đòn bẩy về nguồn lực và cơ chế, vấn đề sở hữu trí tuệ được xem là cốt lõi của nền kinh tế sáng tạo. Các chuyên gia lưu ý rằng bản quyền tác giả và sở hữu trí tuệ cần được tôn trọng tuyệt đối, nhất là từ góc độ người mua hay người thụ hưởng, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang cần nỗ lực cải thiện đánh giá của quốc tế về vấn đề tôn trọng bản quyền.
Nhìn chung, các chiến lược phát triển quốc gia tại Việt Nam đã xác định công nghiệp văn hóa là ngành kinh tế quan trọng, có khả năng đóng góp lớn cho GDP và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Việc xây dựng các thương hiệu tiêu biểu cho công nghiệp văn hóa là yêu cầu cấp thiết nhằm hình thành thương hiệu quốc gia và cụ thể hóa sự đóng góp của công nghiệp văn hóa vào phát triển đất nước.
Phấn đấu công nghiệp văn hóa đóng góp 5% vào tăng trưởng GRDP của Hà Nội
VOV.VN - Sáng 4/2, tại Rạp Công nhân, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành Văn hóa - Thể thao năm 2026.
