Triển lãm khoa học Đức tại Hà Nội: Giải mã vũ trụ, con người và AI
VOV.VN - Triển lãm “Vũ trụ. Con người. Trí thông minh” (UMI) mang đến cho công chúng Hà Nội hành trình khám phá những câu hỏi lớn của nhân loại, từ nguồn gốc vũ trụ, lịch sử loài người đến trí tuệ nhân tạo, qua góc nhìn khoa học tiên tiến của Đức.
Triển lãm “Vũ trụ. Con người. Trí thông minh” (“Universum. Mensch. Intelligenz” - UMI), do Goethe-Institut và Max Planck Society đồng khởi xướng và tổ chức diễn ra tại Hà Nội từ ngày 24/3 đến 23/4/2026, với sự đồng hành của Đại học Bách khoa Hà Nội. Sự kiện mang đến cho công chúng cơ hội tiếp cận những thành tựu nghiên cứu khoa học tiên tiến của Đức, đồng thời mở ra không gian khám phá các câu hỏi lớn của thời đại.
Xoay quanh hành trình nhận thức về thế giới và chính con người, triển lãm đặt ra hàng loạt vấn đề mang tính nền tảng: Vũ trụ hình thành như thế nào, liệu có sự sống ngoài Trái đất? Loài người tiến hóa ra sao từ nguồn gốc cách đây khoảng 1,5 triệu năm tại châu Phi để trở thành một loài có mặt trên toàn cầu? Ở trung tâm của những câu hỏi ấy là bộ não con người – nơi sản sinh nhận thức, tư duy, cảm xúc và khả năng ra quyết định. Triển lãm cũng gợi mở những suy tư về “Kỷ Nhân sinh”, khi tác động của con người đang định hình mạnh mẽ hành tinh, cũng như đặt ra vấn đề về trí tuệ nhân tạo: bản chất, cách thức phát triển và những giới hạn đạo đức trong mối quan hệ giữa con người và máy móc.
Những nội dung này được thể hiện thông qua 5 chủ đề chính: Vũ trụ, Lịch sử loài người, Bộ não, Kỷ Nhân sinh và Trí tuệ nhân tạo. Triển lãm được thiết kế theo hướng trực quan, dễ tiếp cận, kết hợp đa dạng hình thức như văn bản, hình ảnh, đồ họa, sắp đặt, hoạt hình, phim, podcast và các yếu tố tương tác ứng dụng công nghệ cao. Qua đó, UMI không chỉ mang lại cái nhìn tổng quan cho công chúng mà còn cung cấp chiều sâu tri thức cho những người quan tâm đến khoa học.
Chia sẻ về ý nghĩa của triển lãm, bà Sabine Wilmes, Phó Giám đốc Viện Goethe Hà Nội, cho biết: “Với triển lãm ‘Universum.Mensch.Intelligenz’ (UMI), Viện Goethe và Hội Max Planck đã lần thứ hai cùng đưa một triển lãm về các ngành khoa học MINT (Toán học, tin học, khoa học tự nhiên và công nghệ) đi vòng quanh thế giới. Chủ đề xuyên suốt của triển lãm là niềm tò mò khám phá tri thức, được thể hiện qua năm lĩnh vực tiêu biểu: Vũ trụ bao la, Nguồn gốc loài người, Bộ não con người, Thế giới do con người tạo ra – kỷ Nhân sinh, và Trí tuệ nhân tạo – khoa học hay viễn tưởng?”.
Bà cũng nhấn mạnh: “Triển lãm không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng mà còn giới thiệu những thành tựu nghiên cứu tiên tiến tại Đức. Đồng thời, triển lãm cũng hướng tới việc giúp người học tiếng Đức và những ai quan tâm đến nước Đức nhận thấy rằng nghiên cứu khoa học giữ một vị trí quan trọng trong văn hóa Đức”.
Theo bà Sabine Wilmes, dù ngôn ngữ là trọng tâm trong hoạt động của Viện Goethe, nhưng “chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy ngôn ngữ. Chúng tôi mong muốn cho thấy rằng ngôn ngữ còn là cánh cửa dẫn đến nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt là khoa học”. Bà cho rằng trong bối cảnh hiện nay, ngôn ngữ đóng vai trò thiết yếu khi “tiếng Đức có thể mở ra cơ hội học tập, hợp tác nghiên cứu và tham gia vào các mạng lưới quốc tế”, từ đó trở thành công cụ quan trọng cho sự phát triển cá nhân và học thuật.
PGS. Nguyễn Đắc Trung, Trưởng Ban Hợp tác và Kết nối của Đại học Bách Khoa Hà Nội, nhận định: “Tôi tin rằng triển lãm sẽ mang lại giá trị thiết thực cho các nhà nghiên cứu, giảng viên, sinh viên cũng như những ai quan tâm đến khoa học và công nghệ tại Trường và rộng hơn nữa. Hy vọng triển lãm sẽ khơi dậy sự tò mò, truyền cảm hứng cho những ý tưởng mới và khuyến khích người tham quan tiếp tục khám phá các câu hỏi khoa học lớn của thời đại”.
Triển lãm mở cửa tự do cho công chúng tại tầng 1, nhà C7, Đại học Bách khoa Hà Nội, từ 8h đến 18h hằng ngày. Hà Nội là điểm dừng chân đầu tiên của UMI tại Việt Nam, trước khi tiếp tục hành trình tới Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh trong năm 2026. Đây được kỳ vọng sẽ là điểm hẹn hấp dẫn cho những người yêu khoa học và mong muốn khám phá thế giới qua lăng kính tri thức hiện đại.