75.000 tỷ đồng hồi sinh sông Nhuệ: Kỳ vọng đổi thay từ dòng sông "chết"

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 1

Chiều 15/7, tại Kỳ họp thứ Năm, HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án xây dựng, tu bổ các hạng mục xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 2

Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 75.115 tỷ đồng, triển khai trên toàn tuyến sông Nhuệ qua địa bàn Hà Nội từ cống Liên Mạc đến hết địa phận thành phố, đi qua 19 xã, phường. Thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến năm 2029.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 3

Theo Nghị quyết được thông qua, mục tiêu của dự án không chỉ là nạo vét lòng sông mà còn góp phần giải quyết các điểm nghẽn về tiêu úng, ngập lụt, ô nhiễm môi trường, vi phạm trật tự xây dựng và sử dụng đất theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 4

Dự án hướng tới việc chủ động tiêu thoát nước cho khu vực nội đô thuộc hệ thống sông Nhuệ, từng bước hoàn thiện quy hoạch tiêu thoát nước của thành phố, giảm lượng nước thải sinh hoạt xả trực tiếp xuống sông, đồng thời hoàn thiện hệ thống thu gom và xử lý nước thải tập trung.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 5

Theo đề xuất, Tập đoàn Geleximco sẽ là nhà đầu tư thực hiện dự án. Các hạng mục chính bao gồm gia cố hệ thống đê điều, nạo vét lòng sông, xử lý ô nhiễm môi trường, chỉnh trang cảnh quan và đầu tư hạ tầng kỹ thuật dọc hai bên bờ sông.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 6

Theo tìm hiểu, Sông Nhuệ dài khoảng 76 km, trong đó 61,5 km chảy qua địa bàn Hà Nội, bắt đầu từ cống Liên Mạc (phường Đông Ngạc) và kết thúc tại xã Ứng Hòa trước khi chảy sang tỉnh Ninh Bình. Đây là tuyến sông có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, tiêu thoát nước cho khu vực phía Tây và phía Nam Thủ đô, đồng thời là một phần của hệ thống thủy lợi sông Nhuệ - sông Đáy.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 7

Thế nhưng, nhiều năm qua, dòng sông dường như đã đánh mất chức năng vốn có. Qua các phường Đông Ngạc, Thụy Phương, Xuân Phương, Trung Văn hay Hà Đông, nhiều đoạn nước chuyển màu đục hoặc xanh đen. Có nơi lòng sông bị bồi lắng nghiêm trọng, dòng chảy thu hẹp, nước gần như tù đọng.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 8

Dọc hai bên bờ, hàng chục cửa xả lớn nhỏ ngày đêm đưa nước thải sinh hoạt và nước thải từ các cơ sở sản xuất chảy thẳng xuống sông. Không ít đoạn hành lang bảo vệ sông bị lấn chiếm bởi nhà ở, nhà xưởng, khiến không gian thoát nước ngày càng bị thu hẹp.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 9

Người dân sống ven sông cho biết, vào những ngày nắng nóng, mùi hôi từ dòng nước bốc lên nồng nặc. Nhiều hộ gia đình phải đóng kín cửa cả ngày. Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, nguồn nước ô nhiễm còn tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp và hệ sinh thái khu vực.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 10

Theo thống kê của UBND TP Hà Nội, lưu vực sông Nhuệ hiện có khoảng 2.521 nguồn thải từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, bệnh viện và làng nghề. Đó mới chỉ là những nguồn thải được thống kê. Trên thực tế, mỗi ngày còn có lượng rất lớn nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn tiếp tục đổ vào dòng sông.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 11

Trong khi đó, nhiều khu vực chưa được đầu tư đồng bộ hệ thống thu gom nước thải. Hệ thống cống chung vẫn đưa nước mưa và nước thải sinh hoạt chảy trực tiếp ra sông. Lòng sông ngày càng bồi lắng khiến khả năng tự làm sạch gần như không còn. Bùn thải tích tụ lâu ngày làm gia tăng ô nhiễm, phát sinh mùi hôi và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 12

Không chỉ là câu chuyện ô nhiễm môi trường, tình trạng bồi lắng còn làm giảm đáng kể khả năng tiêu thoát nước của toàn lưu vực. Mỗi mùa mưa lớn, nhiều khu vực phía Tây Hà Nội thường xuyên xảy ra úng ngập cục bộ, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 13

Khoản đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng cho thấy quyết tâm rất lớn của Hà Nội. Song để dòng sông thực sự "sống lại", bên cạnh nguồn lực tài chính, cần một chiến lược quản lý tổng thể, sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, ngành và ý thức của cộng đồng trong bảo vệ nguồn nước.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 14

Khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng sẽ khơi thông dòng chảy, nâng cao năng lực tiêu thoát nước, giảm nguy cơ ngập úng cho khu vực phía Tây và phía Nam Thủ đô, đồng thời từng bước cải thiện chất lượng nguồn nước, tạo dựng không gian sinh thái và cảnh quan đô thị.

75.000 ty dong hoi sinh song nhue ky vong doi thay tu dong song chet hinh anh 15

Dự án cải tạo sông Nhuệ với tổng mức đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội hồi sinh một trong những dòng sông quan trọng của Thủ đô. Tuy nhiên, để nguồn vốn lớn phát huy hiệu quả, cùng với nạo vét và chỉnh trang cảnh quan, Hà Nội cần kiểm soát chặt các nguồn xả thải, đẩy nhanh xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải và bảo vệ hành lang sông. Chỉ khi giải quyết tận gốc nguyên nhân gây ô nhiễm, sông Nhuệ mới có thể thực sự lấy lại màu xanh và phát huy đúng vai trò trong phát triển đô thị bền vững.